720Tbps'lik denizaltı kablosu Körfez'de 7 ülkeyi birbirine bağlayacak

Körfez bölgesindeki yapay zeka altyapısı yarışı artık veri merkezleriyle sınırlı kalmıyor; denizaltı kabloları ve karasal fiber ağları da rekabetin merkezine oturdu. Katarlı telekom şirketi Ooredoo, Körfez'deki 7 ülkeyi birbirine bağlayacak, kapasitesi 720Tbps'ye kadar çıkabilen 'FIG' adlı denizaltı kablosu projesini yürütüyor.

Ooredoo, 7 Mayıs'ta Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli telekom operatörü du ile FIG kablosunun BAE'ye çıkış yapmasını sağlayacak bir anlaşma imzaladığını duyurdu. 24 çift fiber optik hattan oluşan FIG, Katar, BAE, Bahreyn, Suudi Arabistan, Kuveyt, Irak ve Umman'ı birbirine bağlayacak şekilde tasarlandı.

Şirkete göre FIG, bulut ve yapay zeka platformları ile veri merkezi operatörleri arasında düşük gecikmeli veri aktarımını mümkün kılacak. Amaç sadece büyük ölçekli işlem tesisleri inşa etmek değil; bu tesisleri diğer bölgelerle bağlayacak veri güzergâhlarını da güvence altına almak.

Fortune'un haberine göre FIG'in 2027 sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor ve Ooredoo bu proje için 500 milyon doların üzerinde yatırım yapıyor. Ooredoo CEO'su Aziz Aluthman Fakhroo, "FIG, hem Süveyş Kanalı'nı hem de Bab-el-Mendeb Boğazı'nı by-pass ederek Asya ile Avrupa'yı bağlayan ilk kablo olacak" dedi. Bu açıklama, bugüne kadar büyük ölçüde Kızıldeniz üzerinden geçen mevcut iletişim hatlarını çeşitlendirme niyetinin bir işareti olarak okunuyor.

Denizaltı kablolarında tek bir noktada yaşanan hasar veya onarım gecikmesi, birden fazla ülkenin iletişim kalitesini etkileyebiliyor; bu yüzden güzergâh çeşitliliği kritik önem taşıyor. 10 Temmuz'da Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), denizaltı iletişim kablolarının küresel veri trafiğinin yüzde 99'undan fazlasını taşıdığını açıkladı. ITU, fiziksel riskleri, onarım gecikmelerini ve belirli güzergâhlarda yoğunlaşmayı başlıca zafiyetler olarak sıraladı.

Chatham House'un analizine göre Kızıldeniz üzerinden geçen hatlar küresel internet trafiğinin yaklaşık yüzde 17'sini, Avrupa-Asya arası trafiğin ise yaklaşık yüzde 90'ını taşıyor. FIG'in önerdiği alternatif güzergâh, tam da bu yoğunlaşma riskini azaltmayı hedefliyor.

Suudi Arabistan da Orta Doğu ile Avrupa'yı bağlayacak yeni bir iletişim hattı kurmak için harekete geçti. Suudi Telekom Şirketi (stc), 7 Şubat'ta Suriye'de 'SilkLink' projesini hayata geçirmek üzere bir anlaşma imzaladı.

SilkLink'in yatırım büyüklüğü 3 milyar riyalin üzerinde. Proje, 4.500 kilometreden uzun bir fiber optik ağı, veri merkezlerini ve uluslararası denizaltı kablo istasyonlarını kapsıyor; Fortune yatırım tutarını 800 milyon dolar olarak aktardı.

BAE ve Irak merkezli şirketlerden oluşan bir konsorsiyumun yürüttüğü 'WorldLink' projesi de Avrupa bağlantısını hedefliyor. Data Center Dynamics'in haberine göre proje, BAE'den Irak üzerinden Türkiye'ye uzanan, 700 milyon dolar değerinde bir denizaltı ve karasal veri kablosu olarak planlandı.

WorldLink'in hedeflenen aktarım kapasitesi 900Tbps. Proje, denizaltı ve karasal ağları birleştirerek 5 yıla yayılan aşamalı bir süreçte hayata geçirilecek.

Rekabetin odağında yalnızca toplam kapasite yok. Uluslararası veri akışının istikrarlı biçimde işlenebilmesi için genellikle denizaltı kablosunun çıkış noktalarının, bu noktaları veri merkezlerine bağlayan karasal ağlarla birlikte güvence altına alınması gerekiyor.

Ooredoo, uluslararası bağlantı ve denizaltı altyapı yatırımlarını yürütmek üzere 'Ooredoo Fiber Networks (OFN)' adlı bir birim kurdu. Kablo varlıklarını mevcut telekom işinden ayrı, bağımsız bir büyüme platformu olarak yönetme planı bu adımın arkasında yatıyor.

Veri merkezi genişlemesi de paralel olarak sürüyor. Katarlı MEEZA, 21 Haziran'da küresel bir hiperölçekli bulut sağlayıcısı için 4MW kapasiteli bir veri merkezi genişleme tesisini teslim etti. Ooredoo'nun veri merkezi şirketi Syntys ise 2030 yılına kadar 120MW kurulu kapasite hedefi koydu. TokenPost daha önce Teksas elektrik şebekesine bağlanmayı bekleyen kapasitenin yüzde 89'unun veri merkezlerine ait olduğunu aktarmıştı.

Ooredoo, 2026'nın ilk yarısına ilişkin finansal sonuçlarında, Hürmüz Boğazı yakınındaki lojistik ve tedarik zinciri aksaklıklarının FIG'in inşasını zorlaştırdığını ve bazı pazarlardaki takvimin geciktiğini açıkladı. Şu ana kadar kamuoyuyla paylaşılan bilgiler, bu iletişim altyapısı projelerinin kripto para fiyatlarını veya belirli bir tokene olan talebi doğrudan etkilediğini göstermiyor. FIG'in 2027 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.