17 Ağustos’ta opsiyon işlemleri saat 07.30’dan başlıyor

Chicago Board Options Exchange (Cboe Options Exchange, C1), 17 Ağustos’tan itibaren seçili tekli hisse senedi opsiyonlarının işlem saatini ABD Doğu saatiyle 07.30’a çekiyor. Bu, Türkiye saatiyle 14.30’a denk geliyor ve ABD borsalarının resmi açılışından önce opsiyon işlemi yapma imkânını genişletiyor.

Cboe, 12 Haziran’da yayımladığı takvim duyurusunda seçili hisse opsiyonlarına sabah Küresel İşlem Saatleri (GTH) ve öğleden sonra Curb seansı getireceğini açıkladı. Emir kabulü ABD Doğu saatiyle 07.15’te, Türkiye saatiyle 14.15’te başlıyor.

GTH, ABD Doğu saatiyle 07.30-09.25 arasında (TSİ 14.30-16.25) işliyor. Normal seans 09.30-16.00 (TSİ 16.30-23.00) arasında sürüyor, Curb seansı ise kapanışın hemen ardından 16.00-16.15 (TSİ 23.00-23.15) arasında ekleniyor.

Genişleme kapsamına Apple (AAPL), Nvidia (NVDA), Robinhood (HOOD), Tesla (TSLA), Microsoft (MSFT), Amazon (AMZN), Meta (META), Netflix (NFLX), Palantir (PLTR), Broadcom (AVGO) ve AMD (AMD) gibi yüksek likiditeli hisseler giriyor. Cboe, kapsamı en fazla 100 opsiyon sınıfıyla sınırlayabileceğini belirtti.

Dahil olma kriterleri şöyle: son 6 ayda günlük ortalama opsiyon işlem hacminin en az 150 bin sözleşme olması, dayanak hissenin piyasa değerinin en az 50 milyar dolar olması ve dayanak hissenin ortalama günlük işlem hacminin en az 10 milyon adet olması. Cboe’nin resmi SSS sayfası, yalnızca bu kriterleri karşılayan opsiyon sınıflarının yeni GTH ve Curb seanslarına dahil olabileceğini açıklıyor.

Takvim bir kez ertelendi. Cboe, 28 Mayıs’ta ABD Sermaye Piyasası Kurulu (SEC) onayını duyururken başlangıç tarihi olarak 13 Temmuz’u işaret etmişti; ancak ilgili düzenleme onay süreci nedeniyle başlangıç 17 Ağustos’a çekildi. En güncel takvim belgesine göre canlıya geçiş tarihi 17 Ağustos.

GTH, normal seans dışında işleyen küresel işlem saatlerini ifade ediyor. Curb seansı ise normal seansın hemen ardından gelen kısa kapanış sonrası işlem dilimi anlamına geliyor. Cboe, S&P 500 endeks opsiyonları ve volatilite endeksi opsiyonları gibi bazı endeks opsiyonlarında GTH ve Curb işlemlerini zaten yürütüyordu.

Bu adım, o altyapıyı yüksek likiditeli tekli hisse opsiyonlarına yayma niteliği taşıyor. ABD şirket bilançoları, makro veriler ve seans öncesi fiyat hareketleri normal açılıştan önce fiyatlara yansıdığı için opsiyon tarafında tepki verme süresi de genişlemiş oluyor.

Türk yatırımcıları ilgilendiren nokta da bu zaman dilimi. ABD normal seansının öncesinde ve sonrasında açıklanan bilanço ve verilere karşı opsiyon pozisyonu ayarlamak için daha fazla zaman doğuyor. Cboe, adımın amacının seans öncesi ve sonrası piyasa dalgalanmalarında opsiyon pozisyonu ayarlamaya imkân tanımak ve yabancı yatırımcıların ABD piyasasına erişimini genişletmek olduğunu belirtti.

Ancak işlem saatinin uzaması, gerçekleşme ortamının normal seansla aynı olacağı anlamına gelmiyor. Cboe’nin SSS’sine göre GTH ve Curb seanslarında piyasa emri, stop emri ve stop-limit emri kabul edilmiyor. Bu seanslardaki işlemler, günlük en yüksek ve en düşük hesaplamasında kullanılan son işlem verisine dahil edilmiyor ve OPRA’da (Options Price Reporting Authority) ‘uzatılmış işlem’ koşuluyla işaretleniyor.

Likidite de kritik bir değişken. Cboe, yeni GTH diliminde dayanak hissenin likiditesinin normal seanstan daha sığ olabileceğini kabul ediyor. Opsiyon açılış süreci, dayanak hissenin ilk işlemi ve çift yönlü kotasyonu doğrulandıktan sonra ilerlediği için, seans öncesi spot kotasyonlar zayıfsa opsiyon spreadleri ve işlem kalitesi de bundan etkilenebilir.

Operasyonel tarafta takas ve pozisyon dosyası işlemleri de izlenmesi gereken konular arasında. Cboe’nin SSS’si, OCC’nin (Options Clearing Corporation) ve takas kuruluşlarının günlük kapanış işlemlerini büyük ölçüde aynı iş günü içinde tamamladığını açıklıyor. Ancak bazı piyasa katılımcılarının pozisyon dosyalarını bir sonraki normal seans başlangıcına kadar tam olarak alamayabileceği de belirtiliyor.

Sektörden gelen tepkiler, genişlemeyi olumlu bulurken operasyonel riskleri de gündeme getiriyor. Menkul Kıymetler Sektörü ve Finansal Piyasalar Birliği (SIFMA), SEC’e sunduğu görüş yazısında Cboe’nin yaklaşımını «ölçülü bir adım» olarak nitelendirdi. Aynı yazıda likidite, takas ve kurumsal işlem süreçleri gibi operasyonel ayrıntıların daha fazla incelenmesi gerektiği belirtildi.

Tekli hisse opsiyonlarında seans öncesi işlemin genişlemesi, yalnızca piyasa erişimini değil risk yönetimi altyapısını da sınıyor. ABD hisse senedi opsiyon piyasasında call opsiyon talebinin güçlendiği eğilimle birlikte, normal seans dışındaki opsiyon kotasyonlarının gerçekte ne kadar derinlik kazanacağı belirleyici olacak.

Gerçek etki, 17 Ağustos’ta başlayan uygulamanın ardından kapsamdaki hisselerin kotasyon derinliğinde, emir türü kısıtlamalarında ve takas işlem hızında görülebilir.

Kullanılan kaynaklar: Cboe takvim duyurusu (cdn.cboe.com), Cboe SSS (cboe.com), Cboe basın açıklaması (ir.cboe.com), SIFMA görüş yazısı (sifma.org).