84,92 dolara çıkan WTI: ABD-İran görüşmelerinde 60 gün doldu

ABD ile İran arasındaki 60 günlük müzakere süresi, 17'sinde herhangi bir uzatma açıklaması yapılmadan sona erdi. Hürmüz Boğazı görüşmelerindeki tıkanıklık ile artan askeri gerginlik bir araya gelince, uluslararası petrol fiyatları ve Bitcoin(BTC) fiyatı aynı anda jeopolitik değişkenlere tepki verdi.

AP'ye göre taraflar, Haziran ayındaki anlaşmada belirlenen 60 günlük müzakere süresini geçti ama bir uzatma haberi gelmedi; üstelik durum, görüşmelerin başladığı noktadan daha da uzaklaşmış görünüyor. Masada Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı ambargonun kaldırılması ve İran'ın nükleer programı vardı ama ortaya bir anlaşma metni çıkmadı.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan kritik bir petrol taşıma güzergahı. Bu geçitteki seyrüsefer koşulları sarsıldığında deniz sigortası primleri, taşıma maliyetleri ve arz kesintisi endişesi birlikte hareket ettiği için enerji piyasası diplomatik sürecin gidişatına oldukça duyarlı.

Görüşmelerin seyrine dair iki taraf farklı bir tablo çiziyor. Donald Trump(Donald Trump) ABD Başkanı, 24 Temmuz'da Reuters'e verdiği görüntülü açıklamada 'Şu anda onlarla konuşuyoruz' dedi. Aynı konuşmada İran'ın henüz anlaşmaya hazır olmadığını ima etti ve askeri baskının sürebileceği mesajını da verdi.

İran tarafı ise Haziran'dan bu yana doğrudan görüşmelerin durduğunu, sadece aracı kanallar üzerinden mesaj alışverişi yapıldığını açıkladı. Yani ortada hem ABD'nin öne sürdüğü 'görüşme sürüyor' anlatısı hem de İran'ın 'doğrudan temas kesildi' açıklaması aynı anda duruyor.

Askeri gerginlik de düşmedi. Wall Street Journal(WSJ), İranlı sert kanat isimlerin ABD ve İsrail ile yaşanan yumuşama dönemini taktik bir soluklanma olarak gördüğünü, bu süreçte füze ve drone kapasitesini güçlendirdiğini yazdı. Habere göre hasar gören altyapı ve füze üssü erişim yolları da beklenenden hızlı onarılıyor.

Yine de kamuya açık haberler tek başına İran'ın füze üretimindeki artışın boyutunu ya da stok büyüklüğünü doğrulamıyor. Haberlerden çıkan sonuç üretim ve onarımın yönü; askeri güçteki artışı rakamla kesinleştirecek bir veri değil.

Piyasa tepkisi ilk olarak enerji fiyatlarında görüldü. Wall Street Journal, Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüşmelerin tıkanmasıyla yakın vadeli West Texas Intermediate(WTI) petrolünün varil başına '84,92 dolara' çıktığını aktardı. Müzakerelerdeki boşluk, deniz taşımacılığı ve arz maliyeti endişesine dönüşerek fiyata yansıdı.

Kripto para piyasası da bu tablodan etkilendi. Barron's, Bitcoin(BTC)'in %0,9 yükselerek 63.605 dolara çıktığını, ancak ABD-İran belirsizliğinin yükselişi sınırladığını yazdı. Bu görünüm, Bitcoin'in jeopolitik şoklardan tamamen bağımsız bir varlık olmaktan çok, risk iştahıyla birlikte hareket ettiğini gösteren bir örnek olarak okunuyor.

Bitcoin genelde faiz beklentileri, dolar seyri ve likidite koşullarıyla birlikte jeopolitik gelişmelere de tepki veriyor. Orta Doğu'daki gerginlik büyüdükçe bazı yatırımcılar alternatif varlık tarafına dikkat çekse de, piyasa geneli risk iştahından uzaklaştığında Bitcoin de yüksek oynaklığa sahip diğer varlıklarla birlikte dalgalanabiliyor.

Tahmin piyasaları da bir anlaşma ihtimalini düşük fiyatlıyor. Polymarket'teki 'ABD-İran nihai nükleer anlaşması' piyasasında 18'i itibarıyla 18 Ağustos'ta anlaşma ihtimaline 'evet' fiyatı yaklaşık %3, 31 Ağustos için %4, 31 Aralık için ise %30 seviyesinde işlem görüyor. Bu rakamların resmi bir tahmin değil, işlem fiyatı olduğu unutulmamalı.

TokenPost daha önce ABD ve İran arasındaki 60 günlük müzakere süresinin uzatılma ihtimalinin tahmin piyasalarında gerilediğini aktarmıştı. O dönem Polymarket'teki piyasa, uzatma anlaşmasının ancak iki ülkenin resmi kanallarından ya da yetkili ağızlarından bir açıklama gelirse geçerli sayılacağı şeklinde kurgulanmıştı.

Bu gelişme, tek ve ani bir şok olmaktan çok; müzakere boşluğu, askeri hazırlık ve enerji fiyatlarındaki yükselişin üst üste bindiği bir döneme işaret ediyor. ABD-İran nükleer görüşmelerinin 60 günlük süreyi aşarak tıkandığına dair önceki haberle de doğrudan bağlantılı bir tablo bu.

Yatırımcılar açısından bağlantı noktası, petrol fiyatları, dolar ve risk iştahının birlikte hareket edebilmesi. Petrol fiyatındaki yükseliş enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden hem geleneksel piyasalardaki hem de kripto piyasasındaki yatırımcı psikolojisini etkileyebilir.

Bundan sonraki fiyat tepkisi; Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş koşulları, ABD'nin ambargo adımları ve tarafların doğrudan görüşmelere dönüp dönmeyeceği netleştikçe şekillenecek. 18'i itibarıyla kamuoyuna açıklanmış bir anlaşma metni ya da resmi bir uzatma duyurusu bulunmuyor.