Brent petrolde 92,42 dolar: Hürmüz gerginliği fiyata yansıyor

Brent petrol, 18'inde (Kore saatiyle) 19.45 itibarıyla varilde 92,42 dolardan işlem gördü. Bu seviye bir önceki güne göre 89 sent, bir yıl öncesine göre ise 25,68 dolar daha yüksek.

Fortune, bu fiyatı aktarırken uluslararası petrol piyasasının gün içinde sürekli hareket ettiğini hatırlattı. Aynı gün Barron's, seansın erken saatlerinde Brent petrolün yüzde 0,1 artışla 91,04 dolardan, Batı Teksas Tipi Ham Petrol'ün (WTI) ise yüzde 0,5 artışla 84,95 dolardan işlem gördüğünü aktardı.

Wall Street Journal (WSJ), ABD ve İran'ın Hürmüz Boğazı konusunda karşı karşıya geldiği bir ortamda petrol vadeli işlemlerinin yükseldiğini yazdı. Habere göre WTI varil başına 84,50 dolara yükselerek yüzde 2,5, Brent ise 90,87 dolara çıkarak yüzde 2,7 arttı.

Aynı gün için Brent petrolde 90,87, 91,04 ve 92,42 dolar gibi farklı rakamların ortaya çıkmasının nedeni, her haberin farklı bir saati ve seans anını yakalamış olması. Vadeli petrol fiyatları gün boyunca değişkenlik gösteriyor, bu yüzden 'aynı gün' ibaresi tek bir sabit fiyat anlamına gelmiyor.

Bu fiyat hareketinin merkezinde Hürmüz Boğazı var. Barron's, kısa vadeli bir barış anlaşması ihtimalinin zayıflamasıyla Brent petrolün 90 dolar sınırının üzerine çıktığını aktardı.

MUFG analisti Soojin Kim(Soojin Kim), “Başkan Trump, İran ile süresi dolan anlaşmayı uzatma konusunda neredeyse hiç ilgi göstermedi, Hürmüz Boğazı'na ilişkin büyük görüş ayrılıkları hâlâ sürüyor” dedi. Bu açıklama, piyasanın olası arz kesintisi riskini fiyata dahil ettiği yorumuyla okunabilir.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan, Orta Doğu enerji taşımacılığının kilit noktalarından biri. Bu bölgedeki geçiş koşullarına yönelik gerginlik arttıkça petrol yüklemesi, sigorta ve nakliye maliyetlerine dair endişeler de büyüyor.

Türkiye gibi enerji ithalatına bağımlı ülkelerin okuyucuları için petrol fiyatlarındaki artış yalnızca uzak bir emtia haberi değil. Ham petrol fiyatı; havayolu ve deniz taşımacılığı ücretleri, rafineri ürün fiyatları ve ithalat maliyetleriyle doğrudan bağlantılı.

Özellikle Orta Doğu güzergâhlarındaki belirsizlik, enerji ithalatına bağımlı ülkeler için maliyet baskısına dönüşebilir. Yayınımız daha önce Hürmüz geçiş rotasında anlaşma sağlanmasına rağmen tam kapasiteyle yeniden açılış için ek koordinasyon gerektiğini aktarmıştı.

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), benzin perakende fiyatının ham petrol maliyeti, vergiler, rafinaj maliyeti ve kârı ile dağıtım-pazarlama giderlerinden oluştuğunu açıklıyor. Bu kalemler arasında ham petrol maliyeti, benzin perakende fiyatının en büyük bileşeni.

Ancak uluslararası ham petrol fiyatındaki artış, pompa fiyatına birebir yansımıyor. Rafinaj, taşıma, vergi ve dağıtım marjı gibi ek maliyetler de devreye giriyor.

Brent ile WTI arasındaki farkı da göz ardı etmemek gerekiyor. Intercontinental Exchange (ICE), Brent petrol vadeli işlem sözleşmesinin varil başına fiyatı ABD doları ve sent cinsinden belirleyen bir ürün olduğunu belirtiyor.

Brent, küresel ham petrol fiyatlarının 'referans' noktası olarak kullanılırken, WTI Kuzey Amerika piyasasının temel göstergesi konumunda. Aynı gün içinde iki fiyatın farklı yönlerde hareket etmesinin arkasında da bu ayrım yatıyor.

Petrol fiyatlarının yüksek seyretmeyi sürdürmesi durumunda, tüketicinin hissettiği etki yakıt maliyetiyle başlayıp lojistik giderlerine ve genel yaşam maliyetlerine kadar yayılabilir. Bugün derlenen piyasa haberleri, Brent petrolün 90 dolar sınırının üzerinde hareket ettiğini ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin başlıca değişken olarak öne çıktığını gösteriyor.