500 büyük ABD hissesini izleyen vadesiz vadeli işlem için Kalshi'den CFTC'ye başvuru

ABD merkezli tahmin piyasası platformu Kalshi, ABD'nin en büyük 500 hissesini izleyen bir endekse bağlı 'vadesiz vadeli işlem' (perpetual futures) ürününü piyasaya sürmek için ABD Emtia ve Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu'na (CFTC) başvurdu. Kripto para birimlerinde önce düzenleyici çerçeveye giren vadesiz sözleşme yapısı, artık hisse senedi endeksleri ve metal emtialarına doğru genişliyor.

Kalshi, 18'inde (yerel saatle) CFTC'ye sunduğu belgede 'US500' vadesiz vadeli işleminin onayını talep etti; gelişmeyi CNBC duyurdu. Söz konusu sözleşme, ABD borsalarında işlem gören ve ABD merkezli 500 büyük şirketi izleyen MerQube ABD Büyük Şirketler Endeksi'ne bağlanacak.

Vadesiz vadeli işlemler, vadesi olmayan bir tür vadeli işlem sözleşmesidir. Yatırımcılar dayanak varlığı doğrudan elinde bulundurmadan fiyat hareketini izleyen bir sözleşme üzerinden işlem yapar; sözleşme fiyatı ile spot piyasa fiyatı arasındaki fark ise 'fonlama' (funding) ödemeleriyle dengelenir.

Bu ürün yapısı bugüne kadar ağırlıklı olarak yurt dışındaki kripto para borsalarında işlem görüyordu. Kalshi, 2025 yılında küresel vadesiz vadeli işlem hacminin 90 trilyon doları aştığını, kendi vadesiz vadeli işlem ürününün piyasaya sürülmesinin ardından bir hafta içinde nominal işlem hacminin 1 milyar doları geçtiğini açıklamıştı.

CFTC, 29 Mayıs'ta KalshiEX LLC'nin Bitcoin(BTC) vadesiz vadeli işlemi BTCPERP'in listelenmesini onaylamıştı. CFTC o dönemde söz konusu sözleşmenin Emtia Ticaret Yasası ve CFTC düzenlemeleri kapsamında 'belirlenmiş sözleşme piyasası' (DCM) statüsüne uygulanan temel ilkeleri karşıladığını belirtmişti.

Ancak CFTC, onay kararında vadesiz sözleşme tasarımının her varlık sınıfı için uygun olmayabileceğinin altını çizdi. Onay kararının kapsamadığı varlıkların, gönüllü ürün onayı sürecinden geçerek değerlendirilmesini önerdi.

Bu başvuru, Kalshi'nin bir tahmin piyasası platformundan çok varlıklı bir finansal borsaya dönüşme yönündeki adımlarıyla örtüşüyor. Kalshi, temmuz ayında altın ve gümüş gibi değerli metallere bağlı vadesiz vadeli işlemlerin piyasaya sürülmesi için de başvuruda bulunmuştu.

Kalshi, 18'inde sunduğu belgede endüstriyel metal bakıra bağlı vadesiz vadeli işlemin onayını da talep etti. Şirket, dayanak varlık kapsamını kripto para, değerli metal, endüstriyel metal ve hisse senedi endeksine doğru genişletmeyi hedefliyor.

ABD'de Coinbase(COIN) de benzer bir yönde ilerliyor. Coinbase Markets, resmi kanallarından US500 hisse senedi endeksi vadesiz vadeli işlemini 17 Ağustos'ta piyasaya süreceğini duyurdu.

Geleneksel vadeli işlem borsalarıyla yaşanan gerilim de sürüyor. CME Group çatısı altındaki Chicago Ticaret Kurulu, 18 Haziran'da CFTC'ye ve CFTC Başkanı Michael Selig(Michael Selig)'e karşı dava açtı.

Reuters'a göre CME, Kalshi ve Coinbase'in vadesiz vadeli işlemlerine izin verilmesi kararını sorun olarak gösterdi ve söz konusu sözleşmelerin vadeli işlem değil, Dodd-Frank yasası kapsamında 'swap' sayılması gerektiğini öne sürdü. Davada Kalshi ve Coinbase taraf gösterilmedi.

Reuters'ın aktardığına göre bir CFTC sözcüsü, davayı "dayanaksız" olarak nitelendirdi. CME ise CFTC'nin kararının kendi perakende müşterileri açısından rekabet zararına yol açtığını savunuyor.

Geleneksel borsaların hisse senedi tepkisi karışık oldu. CNBC, kripto para vadesiz vadeli işlemlerinin onaylanmasının hemen ardından haziran ayı başında CME Group ve Cboe Global Markets hisselerinin gerilediğini, ancak Kalshi'nin bu son başvurusunun ardından 18'inde işlem gününün erken saatlerinde CME'nin yüzde 2, Cboe'nin ise yüzde 0,8 yükseldiğini bildirdi.

Bu gelişme, vadesiz sözleşmelerin ABD düzenleyici çerçevesi içinde ne ölçüde kabul göreceğini belirleyecek bir turnusol testi niteliği taşıyor. TokenPost daha önce de CME ile CFTC'nin kripto para vadesiz vadeli işlemleri konusunda karşı karşıya geldiğini aktarmıştı.

CNBC, kendisi ile Kalshi arasında müşteri yönlendirme ve azınlık hissesi yatırımını da kapsayan ticari bir ilişki bulunduğunu açıkladı. Kalshi'nin US500 ve bakıra bağlı vadesiz vadeli işlemlerinin onaylanıp onaylanmayacağı ve hangi koşullarla onaylanacağı CFTC'nin inceleme sürecinde belirlenecek.