90 modelli WorldRouter'da USD1 ödemesi, Çin bağlantılı AI'lar tartışma yarattı

WorldClaw, AI model ağ geçidi WorldRouter'da 90 modellik bir katalogla stablecoin USD1 ödemesini birlikte sunuyor. Bazı Çin merkezli AI model sağlayıcılarının ABD hükümetinin ulusal güvenlik gerekçeli düzenleme listeleriyle bağlantılı olması, kripto ödeme altyapısı ile AI model dağıtımının iç içe geçtiği bir konuya dönüştü.

WorldClaw'ın web sitesi WorldRouter'ı 'AI modelleri için entegre ağ geçidi' olarak tanıtıyor ve BSC üzerinde USD1 ile token planı satın alanlara indirim sunulduğunu belirtiyor. Aynı site 300'den fazla AI modeline erişim vaat etse de, WorldRouter'ın model kataloğu şu anda 90 model gösteriyor.

Model kataloğunda Alibaba'nın(Alibaba) Qwen serisi, Baidu'nun(Baidu) ERNIE serisi ile DeepSeek, Moonshot ve Zhipu serisi modeller yer alıyor. Decrypt, WorldRouter'daki 90 modelden 43'ünün Çinli geliştiricilere ait olduğunu bildirdi. 43 rakamı yalnızca resmi katalog üzerinden tek tek doğrulanamasa da, toplam model sayısının 90 olarak belirtilmesiyle uyumlu görünüyor.

Ödeme yapısı token yatırma esaslı kredi sistemine dayanıyor. WorldRouter'ın SSS bölümü, kullanıcıların BNB Chain üzerinde USD1, USD Coin(USDC) ve Tether(USDT) yatırarak kredi yüklediğini açıklıyor. Krediler gerçek token kullanımına göre düşülüyor.

WorldClaw'ın web sitesinin alt kısmı da USD1 ödemesi ve World Liberty Financial(WLFI) token kilitleme yoluyla paket kullanımını anlatıyor. Stablecoin ödeme altyapısı, sınır ötesi ödemeler ve platform içi bakiyelerin kullanım alanını genişleterek yayılıyor.

Buradaki asıl mesele Çin AI modellerinin kullanılması değil, ABD hükümetinin sorun ettiği şirketlere ait modellerin stablecoin ödeme katmanıyla aynı hizmet içinde sunulması. AI model ağ geçidi, farklı geliştiricilerin modellerini tek bir erişim noktasında birleştiren bir altyapı niteliği taşıyor. Kullanıcılar her model için ayrı API bağlantısı kurmak yerine aynı platform üzerinden model seçip kullanabiliyor.

ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu(BIS), 16 Ocak 2025'te yaptığı Varlık Listesi(Entity List) güncellemesinde Çin bağlantılı 11 kuruluşu listeye ekledi. BIS, bunlardan 10 kuruluşun ileri AI araştırma-geliştirme ve entegrasyonu yoluyla Çin'in askeri modernizasyonuna katkı sağladığını belirtti. Listede, Zhipu AI adını kullanan Beijing Zhipu Huazhang Technology Co., Ltd. de yer aldı.

Varlık Listesi, ABD Ticaret Bakanlığı'nın ulusal güvenlik veya dış politika açısından endişe duyduğu şirket ve kurumları belirleyip ihracat kontrolü uyguladığı bir liste. Listeye alınmak tek başına belirli bir ürünün kullanımını tamamen yasaklamıyor, ancak ABD'li şirketler ve yatırımcılar için işlem denetimini ve itibar riskini artıran bir sinyal olarak işliyor.

ABD Savunma Bakanlığı, 7 Ocak 2025'te 1260H listesini güncelledi, 8 Haziran 2026'da da ek bir güncelleme yayımladı. TechCrunch, Haziran güncellemesinde Alibaba, Baidu, BYD ve Unitree'nin listeye eklendiğini aktardı. Alibaba ve Baidu, TechCrunch'a yaptıkları açıklamalarda sırasıyla askeri şirket veya asker-sivil füzyon stratejisinin parçası olma iddialarını reddetti.

1260H listesi, ABD Savunma Bakanlığı'nın Çin askeri şirketi olarak sınıflandırdığı firmaları kamuoyuyla paylaştığı bir liste. Doğrudan yaptırım listesinden farklı bir nitelik taşısa da, ABD hükümetinin belirli şirketlerle Çin'in askeri-sanayi politikaları arasındaki olası bağlantıyı nasıl değerlendirdiğini gösteren bir gösterge olarak kullanılıyor.

Ancak WorldClaw ile WLFI arasındaki ilişkiyi bir kontrol ilişkisi olarak tanımlamak güç. WorldClaw'ın kullanım koşulları, hizmetin ve token planlarının yalnızca WorldClaw tarafından sunulduğunu, WLFI ve iştiraklerinin bunları sağlamadığını, yönetmediğini veya kontrol etmediğini belirtiyor. Aynı koşullarda WLFI'nin rolünün yalnızca bazı marka kullanım izinleriyle sınırlı olduğu da açıklanıyor.

Bu yapıda WorldClaw çoklu model yönlendirme hizmeti sunan taraf, WLFI ise kullanım koşullarına göre işletmeci konumunda değil. Buna karşılık kullanıcıların ve piyasanın gördüğü tablo, USD1 ödemesinin, WLFI token kilitlemesinin ve Çin menşeli model kataloğunun aynı ekranda bir araya gelmesinden ibaret. Hukuki kontrol ile dışarıdan algı arasında bir boşluk oluşuyor.

Yatırımcılar için de bu konu, fiyattan çok düzenleyici risk maruziyeti açısından öne çıkan bir örnek. AI ve kripto ödemesinin birleştiği hizmetler ödeme kolaylığını öne çıkarsa da, model sağlayıcısının, ödeme tokeninin ve işletmeci şirketin yargı alanları farklı olduğunda uyum riski de birlikte büyüyor. TokenPost daha önce OpenAI kısıtlamasının ardından Çin yapay zekasına yönelen bir Bitcoin güvenlik araştırmacısının örneğini haberleştirmişti.

Bu konunun WLFI veya WorldClaw ile ilişkili token fiyatlarına şu ana kadar bir etkisi olup olmadığı doğrulanmadı. WorldClaw, web sitesinde ve kullanım koşullarında model ağ geçidini, USD1 ödemesini ve WLFI ile rol ayrımını ayrı ayrı açıklıyor.