Lagarde'dan Avrupa'ya uyarı: Büyüme modeli zayıflıyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Avrupa'nın rekabet gücündeki zayıflamanın arkasında ABD merkezli uluslararası düzenin gerilemesi ve ticaret belirsizliğinin yattığını söyledi. Mesaj net: Avrupa, yapay zeka (AI) çağında geride kalmamak için tek pazarını, sermaye piyasalarını ve ödeme altyapısını daha sıkı bağlamak zorunda.

Christine Lagarde(Christine Lagarde), Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı, 19'unda (yerel saatle) İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) Uluslararası İş Konseyi etkinliğinde “Avrupa'nın savaş sonrası büyüme modelini ayakta tutan temeller sarsılıyor” dedi. CNBC'nin haberine göre Lagarde bu değerlendirmeyi doğrudan dile getirdi; açıklama, ECB'nin gündemini para politikasından sanayi politikasına kaydırdığının bir işareti olarak okunuyor.

Lagarde, Avrupa büyüme modelinin üç ayağını şöyle sıraladı: △genişleyen küresel ticaret △ucuz enerjiye dayanan imalat sanayi △ABD'nin güvenlik şemsiyesi altında sürdürülen kurallara dayalı uluslararası düzen. Ona göre bu üç ayak aynı anda zayıflıyor.

Lagarde, geçen yıl dünya genelinde 2 bin 500'den fazla ticaret kısıtlaması getirildiğini belirtti. Bu da ihracata ve imalata bağımlı Avrupa ekonomisi üzerinde doğrudan bir yük oluşturuyor.

Ticaretteki belirsizlik, Başkan Trump'ın gümrük tarifesi politikasıyla da iç içe geçmiş durumda. CNBC'nin aktardığına göre Trump, AB menşeli ürünlere uygulanan gümrük tarifesini yüzde 20'den yüzde 15'e indirdi; ancak anlaşmanın kalıcılığı halen belirsizliğini koruyor.

Lagarde'ın açıklamaları politika faizinden ya da kısa vadeli para politikasından çok, sanayi ve kurumsal rekabet gücü tartışmasına yakın duruyor. Avrupa aynı anda küresel ticaret, enerji ve güvenlik düzenindeki değişimlere maruz kaldığı için büyüme modelinin yeniden kurgulanması gerektiği yorumu öne çıkıyor.

İşin can alıcı noktası yapay zeka. Lagarde, Avrupa'nın ilk dijital dönüşümde geride kaldığı hatayı tekrarlamaması gerektiğinin altını çizdi. Dijital platform rekabetinde geride kalma deneyimini, yapay zeka altyapısı ve sermaye piyasası entegrasyonu tartışmasına bağlamış oldu.

CNBC'nin aktardığı verilere göre, borsada işlem gören 34 Avrupa teknoloji şirketinin toplam piyasa değeri yaklaşık 1,37 trilyon avroda kaldı. ABD'de 'Magnificent Seven' olarak bilinen yedi büyük teknoloji şirketinin piyasa değeri ise 23 trilyon doları aştı.

Aradaki fark yalnızca sermaye büyüklüğü farkını göstermiyor. Teknoloji şirketlerinin sınır ötesi büyüme hızı, finansman yapısı ve kuralların tutarlılığı da bu tabloda birlikte etkili oluyor.

Dünya Ekonomik Forumu, 8 Temmuz'da yayımladığı yazıda Avrupa'nın rekabet gücünü korumak için tek pazardaki karmaşıklığı azaltması, veri merkezi, bulut ve girişim finansmanını artırması gerektiğini belirtti. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi (EESC) de şirketlerin aşırı düzenleme ve işgücü eksikliğiyle boğuştuğunu, veri ve yapay zeka düzenlemelerinin inovasyonu engellemek yerine desteklemesi gerektiğini vurguladı.

Tek pazar, AB içinde mal, hizmet, sermaye ve insan hareketinin önündeki engelleri azaltan piyasa yapısını ifade ediyor. Ancak fiilen ülkeden ülkeye değişen düzenlemeler, vergi sistemleri ve finansal piyasa farklılıkları sürüyor; bu da ölçek ekonomisi yakalamayı zorlaştırıyor.

ECB'nin bu bakış açısı dijital varlık altyapısı tartışmasıyla da kesişiyor. Lagarde, 15 Haziran'da yaptığı ECB konuşmasında 'tokenizasyon', dijital euro ve sınır ötesi ödemeleri Avrupa finans piyasasındaki parçalanmayı azaltacak araçlar olarak sundu.

Tokenizasyon, varlık veya hakların blok zinciri tabanlı dijital token'lara aktarılması anlamına geliyor. Lagarde, tokenize edilmiş finansmanın merkez bankası parasıyla ödenmemesi halinde özel ağlar arasında parçalanabileceğini söyledi.

Avrupa'daki finansal entegrasyon tartışması banka düzenlemeleriyle de bağlantılı. TokenPost daha önce AB'nin banka sermaye düzenlemelerindeki geçiş kurallarını ve uygulama biçimini gözden geçirdiğini aktarmıştı; o dönemki tartışmanın odağı da düzenlemenin kaldırılması değil, bütünleşik ve verimli uygulama biçimiydi.

Kripto para piyasası açısından bu açıklamalar, kısa vadeli fiyat hareketinden çok politika yönünü okumaya yarayan bir sinyal niteliğinde. Avrupa, yapay zeka ve sermaye piyasası entegrasyonunu bir rekabet gücü meselesi olarak ele aldığı için dijital euro ve tokenizasyon tabanlı ödeme ağları da sanayi politikasının bir parçası haline gelebilir.

Bununla birlikte açıklamaların Avrupa borsaları ya da kripto varlık fiyatları üzerinde ne gibi bir etki yarattığı şu an için doğrulanmış değil. Piyasanın odağı, Avrupa'nın tek pazar entegrasyonunu, yapay zeka altyapısını ve sermaye piyasası düzenlemelerini fiilen kurumsal reforma dönüştürüp dönüştüremeyeceğine kayacak gibi görünüyor.