Çinli rafineriler Suudi petrolünde artık rotayı da hesaplıyor

Çinli rafineriler, Suudi Arabistan'dan ham petrol alırken artık sadece spot fiyata değil, geminin izleyeceği rotaya da bakıyor. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığı riskleri sürdükçe, Asya'daki petrol alım kararlarını belirleyen ölçüt fiyattan navlun, sigorta ve varış takvimine doğru genişliyor.

Reuters'ın aktardığına göre, Suudi Aramco(Saudi Aramco) bazı Asyalı rafinerilerle Arap Medium ve Arap Heavy ham petrolünü Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Fucayre açıklarında gemiden gemiye aktarma (STS) yöntemiyle teslim etme seçeneğini görüşüyor. Masada olan hacim Eylül yüklemelerine ait; Suudi Aramco konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.

Gemiden gemiye aktarma, tankerlerin limana yanaşmadan açık denizde birbirine ham petrol boşaltmasıyla yapılıyor. Fucayre, Hürmüz Boğazı'nın dışında kaldığı için alıcılar tankerlerini boğazın içine sokmadan petrolü teslim alabiliyor. Rafineriler genellikle tedarik maliyetini hesaplarken yalnızca ham petrol fiyatına değil, rota güvenliğine, sigorta koşullarına ve geminin bekleme süresine de bakıyor.

Bu görüşmeler, Çin'in nadir görülen bir spot ihaleyle 10 milyon varil Suudi ham petrolü aldığı haberleriyle aynı döneme denk geldiği için dikkat çekti. Ancak Reuters'in Temmuz'da doğruladığı 10 milyon varillik hacim, Ras Tanura'dan yüklenip Hürmüz Boğazı'ndan çıkan Suudi petrolüne ait. Bu rakamın Fucayre yakınındaki spot görüşmelerin kesinleşmiş hacmiyle aynı olup olmadığı doğrulanmadı.

Söz konusu dönemde beş dev tanker (VLCC), toplam 10 milyon varil Suudi ham petrolünü taşıyarak Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bunlardan ikisi Çin'e, ikisi Japonya'ya yöneldi. Suudi Aramco, Asya satışlarını hızlandırmak için bir kısım hacme spot fiyatlama uyguladı.

Suudi Arabistan'ın Çin'e toplam arzı ise genel olarak artıyor. Reuters, Suudi Arabistan'ın Ağustos'ta Çin'e yapacağı ham petrol ihracatının 51 milyon varile, günlük yaklaşık 1,65 milyon varile çıkarak Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşabileceğini bildirdi. Aynı haberde Ağustos hacminin Temmuz'daki tahsisattan 4 milyon varil fazla olduğu belirtildi.

Ancak toplam tahsisatın artması ile tekil rafinerilerin spot alım kararları her zaman aynı yönde ilerlemiyor. Bazı Çinli rafineriler uzun vadeli sözleşme hacimlerini azaltırken ya da hiç talep etmezken, fiyat koşulları uygun olan spot hacimleri ayrıca değerlendirebiliyor. Bu tabloda Suudi petrolü, Rusya ve Irak gibi alternatif kaynakların indirim oranlarıyla birlikte karşılaştırılıyor.

Suudi Arabistan Ağustos'ta Asya'ya yönelik resmi satış fiyatını (OSP) da düşürdü. Reuters'e göre, Arap Light için Ağustos yüklemelerinde OSP, Umman-Dubai ortalamasının varil başına 1,50 dolar altında belirlendi. Bazı alıcılar yine de Suudi petrolünü rakip üretici ülkelere kıyasla pahalı buluyor.

Fiyattan önce rotanın alım koşullarını değiştirdiği örnekler de sürüyor. TokenPost daha önce Çinli rafinerilerin indirimli Irak petrolü alımını artırdığını ve bunun Körfez kaynaklı ham petrol tedarik akışını etkilediğini yazmıştı. O dönemde de Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki güzergah belirsizliğinin, fiyattan önce navlun, sigorta ve varış takvimine yansıdığı belirtilmişti.

Suudi Aramco'nun kullanabileceği alternatif güzergah yalnızca Fucayre değil. Hürmüz içi teslimatın yanı sıra Yanbu, Sidi Kerir ve Fucayre yakınındaki aktarma yöntemleri de gündemde. TokenPost daha önce Asyalı rafinerilerin Suudi petrolü teslim noktasını Yanbu'dan Mısır'daki Sidi Kerir'e kaydırmayı görüştüğünü aktarmıştı.

Yanbu, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki ham petrol ihracat merkezi; Sidi Kerir ise Mısır'ın Akdeniz tarafındaki bir terminal. Bu güzergah, Kızıldeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayan boru hattı ve terminalleri kullanarak deniz riskinin bir kısmını azaltmayı hedefliyor. Ancak rota uzadıkça navlun ve yakıt maliyeti artıyor, bu da fiyat indiriminin etkisini bir ölçüde götürebiliyor.

Petrol fiyatları da aynı gerekçeyle hareket etti. Reuters, 20 Ağustos'ta (Kore saatiyle 17.13) Brent petrolün Ekim vadeli sözleşmesinin varil başına 92,82 dolardan, WTI'nin Eylül vadeli sözleşmesinin ise 86,75 dolardan işlem gördüğünü aktardı. Orta Doğu'daki arz kesintisi endişelerinin fiyatları desteklediği değerlendiriliyor.

Giovanni Staunovo (Giovanni Staunovo), UBS analisti, 'Orta Doğu'daki gerilim yüksek seyrettiği sürece ek arz kesintisi riski masada kalıyor' dedi. Bu değerlendirme, Çin'in Suudi petrolü tedarikinde yaşadığı değişimin basit bir talep toparlanması sinyalinden çok, tedarik güzergahı ve risk primi ayarlamasına işaret ettiği yorumunu destekliyor.

Bu tablo, ithalat maliyetleri ve enflasyon patikası üzerinden diğer enerji ithalatçısı piyasaları da etkileyebilir. Orta Doğu kaynaklı enerji ithalatının payına ve deniz taşımacılığı maliyetlerindeki değişime duyarlı ekonomilerde petrol fiyatları, enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden risk iştahına dolaylı biçimde yansıyor. Ancak bu gelişme tek başına Bitcoin(BTC) gibi belirli bir varlığın fiyat yönünü belirlemek için yeterli değil.

Şu ana kadar doğrulanan tek şey, Suudi Aramco'nun bazı Asyalı müşterilerle spot fiyatlandırma ve alternatif yükleme güzergahlarını birlikte görüştüğü. 10 milyon varillik hacim, Temmuz ayında Ras Tanura'dan yapılan yüklemeye ait olarak doğrulandı; bu rakam Fucayre yakınındaki görüşmelerin kesinleşmiş hacmi değil.