Çin Üretimi Tesla Model 3 ve Y'de FSD Onayı Askıda Kalıyor

Tesla'nın($TSLA) gözetimli tam otonom sürüş (Full Self Driving - FSD) özelliğinin Güney Kore'de yaygınlaşması, Çin üretimi araçlar söz konusu olduğunda hız kesiyor. Bazı Amerikan üretimi modellerde özellik zaten kullanılabilirken, ülkede satışların büyük bölümünü oluşturan Çin'in Şangay fabrikasında üretilen Model 3 ve Model Y için düzenleyici onay hâlâ bekleniyor.

Yonhap Infomax'in 24'ünde (yerel saatle) aktardığına göre, Güney Kore Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tesla FSD'nin Çin üretimi araçlara genişletilmesi konusunda ihtiyatlı tutumunu koruyor. Kısmi sürüş otomasyonu, yani seviye 2 sistemlerin kullanımına yasal zemin hazırlayan bir kanun teklifi Meclis'e sunulmuş olsa da, bakanlık Tesla FSD'yi uluslararası standarttaki sürücü kontrol destek sistemi(DCAS) ile aynı kategoride değerlendirmiyor.

Tesla, resmi destek sayfasında FSD'nin sürücü gözetiminde çalışan gelişmiş bir sürücü destek özelliği olduğunu belirtiyor. Şirkete göre özelliğin etkinleştirilmesi ve kullanımı geliştirme sürecine ve düzenleyici onaylara bağlı; kullanılabilirlik de araç donanımı, yazılım sürümü, bölge, model, donanım paketi ve üretim yılına göre değişiyor.

Tartışmanın özü, DCAS ile Tesla FSD'nin aynı seviye 2 sürücü destek teknolojisi sayılıp sayılamayacağı. Song Gi-heon(송기헌) Demokrat Parti(DPK) milletvekili, geçen ay DCAS için güvenlik yönetim sistemi kuran Otomotiv Yönetim Kanunu değişiklik teklifini imzaya açtı. Teklif, DCAS donanımlı araç satmak isteyen üreticilerin güvenlik yönetim planını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na sunmasını, kaza yönetimi ve alıcı bilgilendirme yükümlülüğü taşımasını öngörüyor.

DCAS, sürücünün yola bakmaya devam ettiği varsayımıyla şerit takibi ve şerit değiştirme desteği sunan bir teknoloji. BM Avrupa Ekonomik Komisyonu(UNECE) bünyesindeki Araç Düzenlemeleri Dünya Forumu(WP.29)'nun ilgili uluslararası standardı belirlemiş olması da teklifin gerekçelerinden biri olarak öne çıktı.

Bakanlık, DCAS ile Tesla FSD arasında teknik fark olduğunu düşünüyor. DCAS, sürücünün sürekli müdahalesini öngören uluslararası standart çerçevesine otururken, Tesla FSD kamera ve yapay zeka(AI) hesaplama sistemini kullanarak şehir içi sürüşü kendi başına gerçekleştiriyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan bir yetkili, "seviye 2 açısından en gelişmiş teknoloji DCAS standardı olduğu için uluslararası normlara uygun şekilde DCAS'ı devreye alıyoruz" dedi ve şöyle devam etti: "otomotiv standartları sonuçta uluslararası düzeyde karşılıklı tanınan bir yapı gerektiriyor, oysa FSD ABD'de tek başına oluşturulmuş bir standart." Yetkilinin açıklaması, uluslararası norm ile ABD'ye özgü standart arasındaki farkın Kore'deki uygulama kararının merkezinde yer aldığını gösteriyor.

Aynı yetkili, "Tesla, FSD'yi otonom sürüş değil, uluslararası standardı bulunmayan bir teknoloji olarak tanımlıyor" dedi ve ekledi: "FSD otonom sürüş olmadığı hâlde şehir içinde sürücünün elini direksiyondan çekmesine izin veriyor, kaza olduğunda da sorumluluğu sürücüye yüklüyor; bu noktada uluslararası düzeyde soru işaretleri var." Bu ifadeler, teknolojinin adından çok kaza sorumluluğu ve sürücü kontrolü meselesinin asıl tartışma konusu olduğunu ortaya koyuyor.

Üretim ülkesi farkı da uygulama kapsamını belirliyor. Kore-ABD Serbest Ticaret Anlaşması(FTA) kapsamında ABD güvenlik sertifikası bulunan Amerikan üretimi araçlar, daha az ek prosedürle Kore'ye girebiliyor. Çin üretimi araçlar ise Kore'nin yerel güvenlik standartlarına tam uyum yükümlülüğüne tabi.

Bu nedenle ABD'de üretilen Model S, Model X ve bazı Model 3/Model Y araçlarda FSD kullanılabiliyor, ancak Çin'in Şangay fabrikasında üretilen Model 3 ve Model Y bu kapsamın dışında kalıyor. Tesla Kore, geçen yıl Kasım ayında ABD'den ithal edilen Model X gibi bazı araçlar için gözetimli FSD'yi kullanıma sundu.

Tesla Kore, bu yılın Temmuz ayında ise ABD üretimi Model 3 ve Model Y'ler için gözetimli FSD v14 Lite sürümünü kademeli olarak dağıtmaya başladı. Bu adımla geçmişte Kore'de satılan eski ABD üretimi araçlar da kapsam içine girdi, ancak son dönemde satışların ağırlığını oluşturan Çin üretimi araç sahipleri aynı özelliği kullanamıyor.

Kore İthal Otomobil Distribütörleri Derneği(KAIDA) verilerine göre Tesla, bu yılın Ocak-Temmuz döneminde ülkede 66 bin 376 araç tescil ettirdi. Bu rakam, geçen yılın tamamında kaydedilen 59 bin 916 adetlik satışı yedi ayda geride bıraktı. Model Y satışlarındaki artışın, FSD'nin kapsamına duyulan ilgiyi de büyüttüğü yorumu yapılıyor.

Meclis'in elektronik dilekçe platformuna, Çin'in Şangay fabrikasında üretilen Model 3 ve Model Y'nin Kore'de FSD kullanabilmesi için adil ve tutarlı bir sertifikasyon standardı oluşturulması talebiyle bir dilekçe sunuldu. Dilekçe, kabul eşiği olan 50 bin imzanın yaklaşık yüzde 18,8'ine denk gelen 9 bin 400 civarında destek topladı.

Sektörde, aynı model adıyla satılsa bile üretim yeri ve sertifikasyon sistemi farklı olan araçlarda özellik kapsamının da farklılaşacağını düşünenler var. Buna karşılık tüketici tarafında, donanım ve yazılım farkı büyük değilse aynı inceleme standardının uygulanması yönünde bir talebin güçlenebileceği görüşü öne çıkıyor.

Tesla'nın otonom sürüş işinde düzenleyici onay süreci yurt dışında da kilit değişken olarak öne çıkıyor. TokenPost daha önce, Tesla'nın Nevada'da aldığı robotaksi izninin, fiilen çalışan araç sayısından çok kurumsal üst sınır ve sertifikasyon yöntemine odaklandığını aktarmıştı. Kore'deki FSD tartışması da teknolojinin performansı kadar hangi standarda göre sertifikalandırılacağı ve sorumluluğun nasıl paylaşılacağı sorusuna dayanıyor.

Tesla, Kore'de FSD abonelik sistemini devreye alırken Temel Autopilot kullanıcılarına aylık 150 bin won, Gelişmiş Autopilot(Enhanced Autopilot) kullanıcılarına aylık 75 bin won karşılığında abonelik imkânı sunduğunu duyurdu. Ancak şirketin resmi açıklaması da özelliğin kullanımının düzenleyici onaya ve bölgesel koşullara bağlı olduğunu vurguluyor.