Çip tarifesi sunucu ve dizüstüye genişleyebilir

ABD yönetimi, çip tarifelerinin kapsamını sunucular, dizüstü bilgisayarlar ve oyun donanımlarına kadar genişletmeyi değerlendiriyor. Henüz kesinleşmiş bir adım değil ama yapay zeka altyapısı yarışı ile yarı iletken tedarik zincirindeki yeniden yapılanma birleşince, teknoloji ekipmanı tedarik maliyetlerini etkileyebilecek bir politika değişkeni olarak öne çıktı.

Politico, konuyu bilen 8 kişiye dayandırdığı haberinde yeni tarifenin yalnızca çiplerle sınırlı kalmayabileceğini, dizüstü bilgisayar, veri merkezi sunucusu ve oyun donanımı gibi çip içeren ürünleri de kapsayabileceğini yazdı. Haber, 27'sinde (Kore saatiyle) 20.29'da yayımlandı.

Planın henüz erken aşamada olduğu belirtiliyor. Önümüzdeki haftalar ya da aylar içinde önemli ölçüde değişebileceği, yürürlüğe girmesi halinde de kademeli olarak uygulanabileceği konuşuluyor.

Beyaz Saray, Politico'ya yaptığı açıklamada 'yarı iletken üretiminin ABD'ye dönmesinin Başkan Trump'ın en öncelikli hedefi olduğunu' ve 'politikalarının bu kritik alanda şimdiden yüzlerce milyar dolarlık yatırım sağladığını' belirtti. Açıklama, tarife tartışmasının yalnızca Çin'i sınırlamaya değil, ABD içi üretimi teşvik etmeye de odaklandığını gösteriyor.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick(Howard Lutnick), Trump'ın yürütme emrini imzaladığı törende yanında yer alan isim olarak anıldı. Görüşmeler, yarı iletken üretiminin ABD'ye dönmesini öne çıkaran Beyaz Saray çizgisiyle örtüşüyor.

Trump daha önce çip ve yarı iletkenlere yaklaşık yüzde 100 oranında tarife uygulama fikrini gündeme getirmişti. Ancak ABD içinde üretim tesisi kuran şirketlere tarife uygulanmayacağını da aynı açıklamada belirtmişti.

O dönem bu fikir somut bir adıma dönüşmedi. Çip tarifesinin yeniden gündeme gelmesinin nedeni, yapay zeka altyapısı rekabeti ve Çin'in ileri işlem gücüne erişimi konusunun ABD ticaret politikasının merkezine oturması.

ABD, ocak ayında bazı yapay zeka çiplerine yüzde 25 tarife uygulamıştı. Şimdi değerlendirilen plan, kapsamın çipten tamamlanmış teknoloji ürünlerine genişleyebilecek olması yönüyle önceki adımdan ayrışıyor.

Çip tarifesi, yapay zeka veri merkezleri ve bulut altyapısı maliyetleriyle de bağlantılı. Yüksek performanslı çipler; yapay zeka modeli eğitimi, çıkarım süreçleri, veri merkezi sunucuları ve bir kısım kripto para madenciliği donanımı tedarik zinciriyle iç içe geçmiş durumda.

Tarifenin sunucu ve ilgili donanıma kadar genişlemesi halinde maliyet yükünün hangi ürün grubuna ne kadar yansıyacağı; tarife oranına, kapsama giren ürünlere ve istisna koşullarına göre değişecek. Şu an için kesinleşen tek şey, konunun değerlendirme aşamasında olduğu; yürürlük tarihi de henüz belli değil.

Çinli şirketlerin ABD'nin ihracat kısıtlamalarına rağmen yurt dışındaki bulut sağlayıcıları üzerinden Nvidia(NVDA) çiplerine erişebildiği iddiası da daha önce dile getirilmişti. Sektörde, yurt dışı bulut üzerinden ileri işlem gücüne erişimin Çin'in yapay zeka modellerindeki performans artışında bir etken olduğu değerlendiriliyor.

ABD Kongresi'nde bu tür dolaylı erişim yollarını kapatmaya yönelik yasal düzenleme tartışmaları da sürüyor. Ancak gerçek bir etki yaratabilmesi için yasanın kabulü, uygulama biçimi ve yurt dışı sağlayıcılara ne ölçüde uygulanacağı gibi sorular hâlâ cevap bekliyor.

Türkiye'deki okuyucular için de yarı iletken tedarik zinciri ve yapay zeka altyapı maliyetleri kritik bir gündem. Nvidia gibi yapay zeka çip üreticileri, sunucu imalatçıları ve veri merkezi yatırımcıları, ABD'nin tarife tasarımına göre tedarik yapılarını ve üretim üslerini yeniden hesaplamak durumunda kalabilir.

Bu tartışma, ABD-Çin görüşmelerinde yapay zeka ve Bitcoin(BTC) madencilik donanımı tedarik zincirinin birlikte gündeme gelebileceğine dair önceki haberimizle de bağlantılı. Çip, sunucu ve madencilik donanımı, üretim üssü ve ihracat kontrollerinin kesiştiği bir alan oluşturuyor.

ABD'nin çip tarifesini genişletip genişletmeyeceği önümüzdeki haftalar ve aylar boyunca şekillenmeye devam edebilir. Şu an tartışılan konular; tarife oranı, kapsama giren ürün grupları ve ABD içi üretim yatırımıyla bağlantılı istisna uygulamaları.