89,68 dolara çıktı: Brent petrolde Hürmüz pazarlığı etkisi

Brent petrol, 27'sinde gün içinde varil başına 86 dolar ile 89 dolar bandı arasında sert dalgalandı. Hürmüz Boğazı geçiş müzakerelerine dair haberler ile Orta Doğu'da ‘arz kesintisi’ endişesi, aynı gün fiyata sırayla yansıdı.

Fortune'a göre 27'sinde Kore saatiyle 20.15 itibarıyla Brent petrolün varili 89,68 dolardan işlem gördü. Bu seviye, bir önceki sabah kaydedilen 87,41 dolara göre 2,27 dolar, bir yıl önceki 67,80 dolara göre ise 21,90 dolar daha yüksek.

Aynı gün farklı bir saatte açıklanan rakamlar bundan daha düşüktü. Reuters, Kore saatiyle 15.45 itibarıyla Brent petrolün varilinin 86,77 dolar, ABD tipi hafif ham petrol WTI'nin ise 81,10 dolar olduğunu bildirdi.

Bir önceki günün kapanışında Brent petrol varil başına 87,84 dolar, WTI ise 82,23 dolardan kapanmıştı. Gün içinde her iki referans türü de 10 Ağustos'tan bu yana en düşük seviyelere kadar geriledi; ABD'deki ham petrol stoklarındaki artışın beklenenden küçük çıkması ise düşüşün bir kısmını tersine çevirdi.

Bu fiyat hareketinin merkezinde talepten çok arz güzergâhı vardı. İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş konusunda müzakere yürüttüğüne dair haberler, ‘arz kesintisinin hafifleyebileceği’ beklentisini fiyatlara yansıttı.

Hürmüz Boğazı, Körfez bölgesi ham petrolünün uluslararası piyasalara ulaştığı ana deniz güzergâhı konumunda. Geçişin engellenmesi ya da kısıtlanması durumunda petrol yükleme takvimi, sigorta primleri ve nakliye maliyetleri birlikte sarsılıyor; bu da vadeli fiyatlardaki risk primine yansıyan bir yapı oluşturuyor.

TokenPost daha önce Hürmüz geçişindeki azalma ve Suudi Arabistan'ın yeniden yükleme hazırlıklarını aktarmıştı. O dönem de boğazdaki geçiş hacmindeki değişim ve alternatif rota kullanımı enerji piyasasının başlıca değişkenleri arasında gösterilmişti.

Tim Waterer(Tim Waterer), KCM Baş Piyasa Analisti, “Hürmüz Boğazı daha tam olarak yeniden açılırsa petrol fiyatları ek olarak gerileyebilir, ancak piyasanın bir gecede çatışma öncesi seviyelere tamamen döndüğünü fiyatlara yansıtma ihtimali düşük” dedi. Bu açıklama, müzakere beklentisinin fiyatı aşağı çekebileceğini ama arz risk priminin hemen ortadan kalkmasının zor olduğunu gösteriyor.

Priyanka Sachdeva(Priyanka Sachdeva), Phillip Nova Piyasa İçgörüleri Başkanı, İran'ın nükleer programı ile boğaz kontrolü meselesinin hızla çözülmesinin zor olduğunu değerlendirdi. Sachdeva, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın coğrafi konumunun sağladığı kaldıraç gücünün farkında olduğunu belirterek belirsizliğin sürme riskine dikkat çekti.

Brent petrol ile WTI, ham petrol fiyatını izlemede kullanılan iki temel referans türü olsa da fiyat seviyeleri ve hareketleri birbirinden farklılaşabiliyor. Brent, uluslararası ticarette yaygın kullanılan bir gösterge; WTI ise ABD petrol piyasasını temsil eden bir ölçüt olarak kullanılıyor.

Türk okurlar için önemli olan nokta, uluslararası ham petrol fiyatlarının rafineri maliyetleri ve ithalat fiyatları üzerinden yurt içi benzin ve motorin fiyatlarını etkileyebilmesi. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Mayıs ayına ait verilerinde ham petrol maliyetinin benzin perakende fiyatının yaklaşık yarısını oluşturduğunu açıkladı.

Ancak 27'sindeki tek bir rakamı güncel resmi fiyat gibi değerlendirmek doğru olmaz. Fortune'un aktardığı 89,68 dolar, Reuters'in bildirdiği 86,77 dolar ve bir önceki günün kapanış fiyatı olan 87,84 dolar, birbirinden farklı referans saatlere ait rakamlar.

Uluslararası ham petrol fiyatlarına bakarken önce Brent mi WTI mü, kapanış fiyatı mı yoksa gün içi anlık rakam mı olduğunu ayırt etmek gerekiyor. 27'sindeki fiyatlar da Hürmüz müzakere haberleri ve arz kesintisi endişesi sürerken referans saate göre farklı kaydedildi.