50 megavatlık veri merkezi onayı Giga Arctic kampüsüne geldi

T1 Energy(TE), Norveç'in Mo i Rana kentindeki Giga Arctic kampüsünün bir bölümünü veri merkezine dönüştürme onayı aldı. Şirketin açıkladığı ilk kapasite 50 megavat, işletmeye alma hedefi ise 2027.

T1 Energy 27'sinde (yerel saatle) yaptığı açıklamada, Mo i Rana yerel yönetiminin Giga Arctic kampüsünün bir bölümünü veri merkezi gelişimine izin verecek şekilde yeniden imara açtığını duyurdu. Toplam 926 bin fit karelik bina alanının 161 bin fit karelik kısmı onay kapsamına girerken, geri kalan bölüm sanayi amaçlı kullanımda kalıyor.

Bu onay, aslında batarya üretim tesisi olarak planlanan Kuzey Avrupa varlığını yapay zeka (AI) veri merkezi altyapısına çevirerek şirketin Avrupa'daki varlıklarının değerini optimize etme çalışmasıyla örtüşüyor. T1 Energy, söz konusu araziyi 50 yıllık bir kira sözleşmesiyle elinde bulundurduğunu, sözleşmede uzatma opsiyonu da bulunduğunu belirtti.

Şirket, 50 megavatlık veri merkezinin 2027'de faaliyete geçebileceğini açıkladı. Toplam elektrik kapasite kuyruğunda ayrıca 396 megavatlık yer ayırdığını da belirtti. Ancak bu rakamlar şirketin sunduğu plan ve kuyruk verilerine dayanıyor; gerçek ticarileşme için şebeke bağlantı altyapısı, finansman ve ortaklık anlaşmaları gerekiyor.

Elektrik tahsisi daha önce bir kez gerçekleşmişti. T1 Energy, 18 Mart'ta (yerel saatle) yaptığı kamuoyu açıklamasında Norveç şebeke operatörü Statnett'ten 50 megavatlık elektrik tahsisi aldığını duyurmuştu. Şirket o dönemde, bu elektriğin kesintisiz güç kaynağı (UPS) ve düşürücü trafo altyapısını ön koşul olarak taşıdığını, veri merkezi yükünü en erken 2027'nin ikinci çeyreğinde alabileceğini açıklamıştı.

Bu geçici elektrik tahsisi 2033 yılı sonuna kadar geçerli. Şirket aynı açıklamada, geriye kalan 396 megavatlık kapasitenin bağlantı kuyruğunda beklemeye devam ettiğini belirtmişti.

Rana yerel yönetiminin kamuya açık takvimi de sürecin seyrini gösteriyor. Rana yerel yönetimi, 27 Ağustos'taki toplantısında Mo sanayi bölgesinde veri merkezi kurulmasına izin verilip verilmeyeceğini görüşeceğini önceden duyurmuştu. T1 Energy de aynı gün yeniden imar onayının sonucunu açıkladı.

Giga Arctic'in güçlü yönleri arasında mevcut sanayi tesisleri ve elektrik koşulları öne çıkıyor. T1 Energy, Mart ayındaki açıklamasında Kuzey Norveç'in düşük maliyetli elektriğini, hidroelektrik tabanlı şebekesini, soğuk iklimini ve mevcut sanayi bölgesi konumunu veri merkezi gelişimi için gerekçe olarak sunmuştu.

Veri merkezi dönüşümünde 'elektrik' ve 'soğutma', iş takviminin temel koşulları arasında yer alıyor. Yapay zeka hesaplama ekipmanları yüksek sunucu yoğunluğu ve elektrik tüketimine sahip olduğundan, şebeke bağlantısı, soğutma altyapısı ve saha izinlerinin birlikte ilerlemesi gerekiyor. TokenPost daha önce veri merkezi bölgesel tepkilerinin altyapı yatırım hızını etkilediğini bildirmişti.

Dan Barcelo(Dan Barcelo) T1 Energy Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su açıklamada şöyle dedi: "Mo i Rana sakinleri, T1 Energy'nin Giga Arctic dönüşüm planını onaylayarak yapay zeka ve teknoloji bolluğunun geleceğine yönelik bir liderlik sergiledi." Barcelo ayrıca "hissedar değeri yaratacak bir strateji bulmak için birçok tarafla aktif görüşmeler yürütüyoruz" dedi. Bu açıklamanın, onayın kendisinden çok mevcut varlığın hangi yapıyla değerlendirileceğine odaklandığı şeklinde 'yorum' yapılabilir.

Piyasa tepkisi veri kaynağına göre farklılık gösterdi. Bir fiyat ekranı TE hissesinin yüzde 3,01 değer kaybettiğini gösterirken, 15 dakika gecikmeli başka bir ekran yüzde 2,66 yükseliş kaydetti. Referans saatler farklı olduğundan günün hisse yönünü tek bir sonuca bağlamak güç.

T1 Energy, 2026 yılının ikinci çeyrek finansal sonuçlarına ilişkin açıklamasında da Avrupa varlıklarının değer optimizasyonunu sürdürdüğünü belirtti. Şirket, birçok tarafla yapı görüşmesi yürüttüğünü, olası yapılar arasında ortak girişim (joint venture) modelinin de değerlendirildiğini aktardı.

Şu aşamada dönüşüm maliyeti, finansman yapısı, çapa kiracı (anchor tenant) ve nihai tamamlanma tarihi ayrıca paylaşılmadı. Veri merkezi projesinin ticari başarısı, sağlanan elektriğin fiilen bağlanması, ekipman yatırımı ve doluluk talebinin hangi koşullarda netleşeceğine bağlı.

Ek 60 megavatlık elektrik tahsisi anlaşmazlığı da sürüyor. T1 Energy, Mart ayındaki açıklamasında Norveç Enerji Şikayetleri Kurulu'nun kararını beklediğini belirtmişti. Bu onayla veri merkezi dönüşümünün idari süreci bir adım ilerledi; ancak sıradaki adım elektrik ve finansman yapısının netleşmesi olacak.