AI altyapısına 2028'e kadar 3 trilyon dolar, kredi piyasasında risk endişesi

Yapay zeka (AI) altyapısına yönelik yatırımların 2028'e kadar 3 trilyon dolara ulaşabileceği tahmini, AI yatırımlarının finansman yapısını ve kredi piyasasına olan etkisini Fed'in politika gündemine yeni bir değişken olarak taşıdı. Tartışmanın odağı, AI yatırımlarının enflasyonu ne kadar tetikleyeceğinden, kimin hangi yapıyla finansman sağladığı ve olası kayıpları kimin üstleneceğine kayıyor.

Fortune, 25'inde (yerel saatle) João Gomes(Joao Gomes) Pennsylvania Üniversitesi Wharton School öğretim üyesinin değerlendirmesine yer verdi. Gomes, AI yatırımlarının üretkenliği ve arz kapasitesini artırabileceğini, ancak daha acil sorunun finansal ekosistemdeki kaldıraç, risk maruziyeti ve kırılganlığın yeterince netleşmemiş olması olduğunu yazdı.

Bu değerlendirme bir haber niteliğinden çok politika yorumu olarak okunmalı. Fed'in fon kaynağını bilmediği doğrulanmış değil; ortada, kamuya açık verilerle tüm risk haritasının tek bakışta çıkarılmasının zor olduğuna dair bir sorun tespiti var.

Morgan Stanley(MS), 6 Ağustos 2025'te (yerel saatle) yayımladığı bir podcastte, AI ve veri merkezi yatırımlarının büyümesiyle 1,5 trilyon dolarlık bir dış finansman açığı oluşabileceğini belirtti. Vishwas Patkar(Vishwas Patkar), Morgan Stanley ABD Kredi Stratejisi Başkanı, bu açığın yaklaşık 800 milyar dolarlık kısmının özel kredi (private credit), 200 milyar dolarlık kısmının ise yatırım yapılabilir seviyedeki şirket tahvilleriyle karşılanabileceğini açıkladı.

Aynı raporda, 150 milyar dolarlık kısmın veri merkezi varlığa dayalı menkul kıymetler ve ticari gayrimenkul ipotekli menkul kıymetlerle, 350 milyar dolarlık kısmın ise özel sermaye, girişim sermayesi ve devlet fonları gibi kaynaklarla doldurulabileceği belirtildi. AI donanım yatırımları, büyük teknoloji şirketlerinin nakit harcamalarının ötesine geçerek kredi piyasasının geneline yayılan bir yapı gösteriyor.

Morgan Stanley'nin 9 Mart'ta (yerel saatle) yayımladığı 2026 tarihli raporu da benzer bir finansman yapısı ortaya koydu. 2025-2028 döneminde küresel veri merkezi inşaat maliyetinin yaklaşık 2,9 trilyon dolara ulaşacağı tahmin edildi; bunun 1,4 trilyon dolarlık kısmının hiper ölçekli bulut şirketlerinin (hyperscaler) nakit akışıyla karşılanacağı belirtildi.

Geri kalan kısmı ise şirket tahvilleri, menkul kıymetleştirilmiş kredi, özel kredi ve diğer sermaye kaynakları üstleniyor. Kamuya açık veriler tamamen karanlıkta değil, ama birden çok finansal aktörün vade, teminat ve gelir paylaşımını farklı şekilde bölüştürmesi, toplam riskin tek bir göstergeyle ölçülmesini zorlaştırıyor.

Menkul kıymetleştirilmiş kredi, kredi veya kira geliri gibi nakit akışlarının bir araya getirilip yatırım ürününe dönüştürüldüğü bir finansman yapısı anlamına geliyor. Veri merkezlerinde uzun vadeli kira sözleşmeleri, elektrik kullanım anlaşmaları ve gayrimenkul teminat değeri birbirine bağlı olabildiğinden, faiz oranları, doluluk oranı ve izin gecikmeleri kredi riskine dönüşebiliyor.

Fed de AI'nin ekonomiye etkisini resmi inceleme gündemine aldı. Fed, 9 Temmuz'da (yerel saatle) güncellediği 'Productivity and Jobs' görev gücü açıklamasında, AI dahil genel amaçlı teknolojilerin hızını, kapsamını ve ekonomik etkisini inceleyerek istihdam ve enflasyon hedeflerine ilişkin politika kararlarına yansıtacağını duyurdu.

Bu adım, Fed'in AI'yi sadece bir teknoloji hissesi meselesi değil, üretkenlik, istihdam ve enflasyonu birlikte hareket ettiren bir değişken olarak gördüğü anlamına geliyor. Büyük ölçekli veri merkezi yatırımları, çip, elektrik, arazi ve işgücü talebini aynı anda artırıyor; finansman yönteminin şekline göre kredi piyasasını da etkileyebiliyor.

Wall Street'teki hareketlilik de hız kazandı. Nvidia(NVDA), 10'unda (yerel saatle) Apollo(APO), BlackRock(BLK), Blackstone(BX), Brookfield(BN), Goldman Sachs(GS) ve KKR(KKR) ile birlikte AI hesaplama altyapısı için bir finansman platformu kurduğunu ve 500 milyar doların üzerinde üçüncü taraf sermaye toplamayı hedeflediğini açıkladı.

Nvidia kurucusu ve CEO'su Jensen Huang(Jensen Huang), 'Çip üretmekle başladık ama bugün AI fabrikaları adını verdiğimiz yeni nesil üretken yatırım altyapısını inşa etmeye yardımcı oluyoruz' dedi. Bu sözler, Wall Street'in AI hesaplama varlıklarını artık uzun vadeli bir yatırım aracı olarak görmeye başladığını gösteriyor.

Öte yandan proje riskleri de öne çıktı. Reuters, veri merkezi finansmanının yerel tepkiler ve izin süreçlerindeki yük nedeniyle bankalar ve varlık yöneticilerinden ek durum tespiti talep ettiğini bildirdi. Data Center Watch verilerine göre 2026'nın ilk çeyreğinde en az 75 proje, yaklaşık 130 milyar dolarlık ölçekte, yerel muhalefetle karşı karşıya kaldı.

TokenPost daha önce 130 milyar dolarlık AI veri merkezi projelerinin yerel tepkiyle karşılaştığı gelişmeyi aktarmıştı. Nvidia'nın büyük finansman platformu ve bilanço dışı borç tartışması da daha önce piyasanın gündemine gelmişti.

Bu tablo, sadece AI çip veya büyük teknoloji şirketlerinin bilanço performansıyla sınırlı bir mesele değil. AI altyapı yatırımlarının şirket tahvillerine, özel krediye ve menkul kıymetleştirilmiş ürünlere yayılması, kredi piyasasını, faiz oranlarını ve riskli varlık fiyatlarını birlikte etkileyebilir. Şu ana kadar gerçek bir temerrüt veya sistemik risk doğrulanmış değil; ancak AI finansman yapısının finansal piyasalara etkisinin daha yakından izlenmesi gerekiyor.