54 milyar dolar aşıldı: Hong Kong ve Şangay'da halka arzları yapay zeka sürükledi

Hong Kong ve Şangay borsaları bu yıl yeni hisse senedi ihracından 54 milyar doları aşan kaynak topladı. Çin merkezli yapay zeka, robotik ve yarı iletken şirketleri, Amerika Birleşik Devletleri yerine kendi ülkelerini ve Hong Kong'u tercih edince halka arz sermayesi bu yöne kaydı.

Haber ajansı AP, finansal veri sağlayıcısı LSEG'in verilerine dayanarak Hong Kong ve Şangay'da bu yılki halka arz ve ikincil listeleme gelirlerinin geçen yılın tamamındaki 46 milyar doları geride bıraktığını aktardı. İki piyasanın toplam payı, küresel yeni hisse ihracının yaklaşık yüzde 21'ine denk geliyor. Nasdaq'ın payı ise yaklaşık yüzde 55 olarak kaydedildi.

Sermaye akışının merkezinde yapay zeka üretim tedarik zinciri bulunuyor. Çin'in en büyük bellek çipi üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT), temmuz ayında Şangay'ın teknoloji odaklı STAR Market'inde 8,6 milyar dolar topladı. Şirketin hissesi, işlem gördüğü ilk gün yüzde 466 yükseldi.

CXMT'nin 2026 yılı ilk çeyrek geliri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 700'ün üzerinde artarak 50,8 milyar yuana, yani yaklaşık 7,5 milyar dolara ulaştı. Yapay zeka sunucuları ve veri merkezi yatırımlarının genişlemesiyle bellek çipi talebinin artması, bu güçlü sonucun arkasındaki neden olarak gösteriliyor.

STAR Market, Şangay Menkul Kıymetler Borsası'nın teknoloji şirketlerinin halka açılması için işlettiği bir platform. Büyüme potansiyeli yüksek şirketlere sermaye kapısı açan bu pazarda, listelemenin ilk döneminde fiyatların gerçek finansal performanstan çok teknolojiye duyulan beklentiyi yansıtması sık görülen bir durum.

Robotik şirketi Unitree de ağustos ayında Şangay'da işlem görmeye başladığı ilk gün yüzde 460 değer kazandı. Ancak Reuters, Unitree hissesinin listeleme günündeki zirvesinden yüzde 40'ın üzerinde gerilediğini ve bunun Çin'deki yapay zeka odaklı halka arz piyasasında 'aşırı ısınma' tartışmasını körüklediğini bildirdi. Listeleme sonrası hızlı yükselişin ardından gelen düzeltme, yatırımcı talebi ile şirket değerlemesi arasındaki farkı gözler önüne serdi.

Hızlı moda şirketi Shein, Hong Kong halka arzında yaklaşık 280 milyon hisseyi hisse başına 48,56 Hong Kong doları fiyatla satışa sundu ve toplam 13,6 milyar Hong Kong doları, yani 1,74 milyar dolar kaynak topladı. Reuters, Shein'in halka arz fiyatının belirlenen aralığın orta noktasında sabitlendiğini ve şirket değerinin yaklaşık 26,5 milyar dolar olarak hesaplandığını aktardı. AP ise Shein'in değerlemesini yaklaşık 27 milyar dolar olarak duyurdu.

Shein'in Hong Kong'a yönelmesi, Çinli şirketler için yurt dışı halka arz yollarının daralmasıyla aynı döneme denk geliyor. Şirket başlangıçta New York ve Londra'da listelenmeyi değerlendirmiş, ancak sonunda Hong Kong'da karar kılmıştı. ABD ve Çin'in düzenleyici incelemelerini sıkılaştırması, yalnızca ileri teknoloji şirketlerini değil Çin kökenli tüketim şirketlerini de listeleme pazarını yeniden seçmeye itiyor.

S&P Global Market Intelligence'ın kıdemli araştırma analisti Ruiying Zhao(Ruiying Zhao), "şu anki halka arz patlamasını yapay zeka ve robotik alanına yönelik yatırım talebi yönlendiriyor" dedi. Bu açıklama, yapay zeka ve robotik alanındaki büyüme beklentisinin hem Çin anakarasındaki hem de Hong Kong'daki ihraç piyasalarını aynı anda yukarı çektiğine işaret ediyor.

ION Analytics'in Asya-Pasifik hisse senedi sermaye piyasaları başkanı Perris Lee(Perris Lee), CXMT'nin halka arzının Çin'in yapay zeka üretim tedarik zincirindeki stratejik konumunu gösterdiğini belirtti. Yarı iletken ve robotik şirketlerinin borsaya açılması, sadece sermaye toplamanın ötesinde Çin'in teknolojide kendi kendine yetme hedefiyle birlikte değerlendiriliyor.

Buna karşılık Unitree'nin hissesindeki düzeltme ve Shein'e gösterilen yoğun talep, piyasanın her Çinli büyüme hissesine aynı primi vermediğini ortaya koyuyor. Shein'in Hong Kong halka arzında yerel yatırımcı talebi 5,63 kat, uluslararası tahsisat talebi ise 2,59 kat oldu.

Bu tablo dolaylı yoldan diğer piyasaları da ilgilendiriyor. Çin merkezli yapay zeka halka arzları; yarı iletken, robotik ve veri merkezi ekipmanı talebiyle doğrudan bağlantılı. Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırım harcamalarındaki artışın serbest nakit akışını baskılayabileceği yönündeki değerlendirme daha önce de gündeme gelmişti.

CXMT'nin halka arz süreci ve Çin'in yarı iletkende kendi kendine yeterlilik arayışı, bölgesel rakip üreticilerin rekabet gücüne dair endişelerle de ilişkilendiriliyor. Çinli robotik şirketi Unitree'nin listelemenin ilk gününde yaşadığı sert yükseliş de yapay zeka ve robotik alanına yönelik yatırım talebinin somut bir örneği olarak daha önce ele alınmıştı.

Şimdi asıl merak edilen, halka arzın ilk döneminde oluşan fiyatların gerçek satış ve kâr rakamlarına ne ölçüde yansıyacağı. Unitree örneğinde görüldüğü gibi listeleme sonrası sert dalgalanmaların tekrarlanması, yapay zeka beklentisinin şirket temellerinin önüne geçip geçmediğine dair sorgulamayı büyütebilir.