OPEC+, 6 Eylül'de toplanıyor: Ekim politikasında değişiklik beklenmiyor

OPEC+ üyeleri 6 Eylül'de yapılacak çevrimiçi toplantıda Ekim ayı üretim politikasını olduğu gibi koruma ihtimalinin öne çıktığı bildirildi. Ağustos ayında günlük 188 bin varillik üretim artışının ardından 2023'te kararlaştırılan üretim kısıntısının geri alınması fiilen tamamlanmış görünüyor; piyasanın odağı ise şimdiden 2027 üretim taban çizgisi müzakeresine kayıyor.

Reuters, konuya yakın üç kaynağa dayandırdığı haberinde OPEC+'nin bu toplantıda Ekim üretim politikasını değiştirmeme ihtimalinin yüksek olduğunu aktardı. Toplantının GMT 6'sında saat 11.00'de, Türkiye saatiyle 14.00'te başlaması bekleniyor.

Toplantıya Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman gibi kilit üye ülkeler katılacak. OPEC, 2 Ağustos'ta yaptığı duyuruda bu ülkelerin Eylül ayında günlük 188 bin varillik üretim ayarlaması yapmayı kararlaştırdığını ve bir sonraki toplantının 6 Eylül'de gerçekleştirileceğini bildirmişti.

OPEC+, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü(OPEC) üyeleri ile Rusya gibi örgüt dışındaki petrol üreticilerinin üretim politikalarını birlikte koordine ettiği bir platform. Her ülkenin üretim miktarı 'taban çizgisi' ve kotalara göre belirleniyor; taban çizgisi ne kadar yüksek olursa ülkenin ileride alabileceği üretim payı da o kadar büyüyor.

OPEC, Haziran ayındaki bakanlar toplantısında toplam ham petrol üretim seviyesini 31 Aralık 2026'ya kadar yeniden teyit etti. Aynı toplantıda, 2027 taban çizgisinde kullanılacak azami sürdürülebilir üretim kapasitesi değerlendirmesinin tamamlanmasının önemli olduğu vurgulandı.

Bu yüzden 6 Eylül toplantısının sıradan bir aylık üretim ayarlamasından çok, taban çizgisi müzakeresi öncesi bir 'ön kontrol' niteliği taşıdığı düşünülüyor. Şu aşamada ek üretim artışı yapılıp yapılmayacağından çok, üye ülkelerin gerçek üretim kapasitesinin nasıl değerlendirileceği daha büyük bir tartışma konusu haline geldi.

Gerçekleşen üretim, kota artışlarının gerisinde kalmaya devam ediyor. Reuters, İran savaşı ve Ukrayna savaşının Körfez, Rusya ve Kazakistan'ın ihracatını etkilediğini, bu nedenle resmi kota ayarlamalarının piyasa üzerindeki etkisinin de zayıfladığını aktardı.

OPEC+ bünyesinde 2026 sonuna kadar geçerliliğini koruyan başka kısıntı katmanları da bulunuyor. Görünürdeki üretim ayarlama miktarına bakarak gerçek arz artışını net biçimde ortaya koymak bu yapı içinde oldukça güç.

Eylül sonundaki üretim kapasitesi incelemesi de bir diğer kilit değişken. ABD'nin Teksas eyaletinde bulunan DeGolyer and MacNaughton, çoğu üye ülke için hazırladığı raporları Eylül sonunda OPEC'e sunacak; bu sonuçlar yıl sonu toplantısında 2027 taban çizgisini belirleyecek müzakerelerin başlangıç noktası olabilir.

Üye ülkeler arasındaki çıkarlar da örtüşmüyor. Irak uzun süredir daha yüksek kota talep ediyor; TokenPost daha önce de Irak'ın günlük 8-10 milyon varil üretim hedefi öne sürerek kota artırımı için müzakereye giriştiği gelişmeyi aktarmıştı.

Wael Mahdi(Wael Mahdi) Semafor yazarı, Semafor'daki yazısında Suudi Arabistan'ın Arap Light petrolünün Asya satış fiyatında Haziran 2020'den bu yana görülen en büyük indirimin uygulandığını belirtti. Mahdi bunu iç çatlak ve Asya pazarını koruma sinyali olarak yorumladı.

Uluslararası petrol fiyatları zaten jeopolitik gelişmelere karşı hassas hareket ediyor. Reuters'in haberine göre 5'inde (yerel saatle) Brent petrolü varil başına 95,29 dolardan, West Texas Intermediate(WTI) ise 90,76 dolardan işlem gördü; haftalık artış oranları sırasıyla yüzde 6,1 ve yüzde 8,3 oldu.

Claudio Galimberti(Claudio Galimberti) Rystad Energy Baş Ekonomisti, "dizel fiyatları tüm sektörleri etkiliyor" dedi. Bu sözler, ham petrol fiyatından önce rafine ürün fiyatlarının sanayi maliyetlerine ve enflasyona yansıyabileceğine işaret ediyor.

Norbert Rucker(Norbert Rucker) Julius Baer Ekonomi ve Yeni Nesil Araştırma Başkanı, "bu haftaki gerginliğin Orta Doğu ihracatını gerçek anlamda etkileyip petrol piyasasını sıkılaştırdığına dair henüz bir işaret yok" dedi. Rucker, son dönemdeki fiyat artışının gerçek arz-talep dengesinden çok atmosfer ve korkuyu yansıttığı görüşünde.

Petrol fiyatları ve enflasyon patikası Türkiye açısından da birbirine bağlı konular. TokenPost daha önce Hürmüz Boğazı geçiş müzakereleri ile uluslararası petrol fiyatı dalgalanmalarının iç içe geçtiği gelişmeyi aktarmıştı; bu OPEC+ toplantısının ardından da gerçek ihracat miktarlarının ve deniz taşımacılığı durumunun birlikte takip edilmesi gerekiyor.

OPEC'in bir sonraki bakanlar toplantısı 29 Kasım'da yapılacak. 6 Eylül toplantısının sonucu ile Eylül sonundaki üretim kapasitesi değerlendirmesi, yıl sonunda yapılacak 2027 taban çizgisi müzakeresinin ön koşulunu oluşturacak.