Nvidia'nın İsrail'de 6.000'i aşkın çalışanı var, büyüme tahminiyle bağlantısı belirsiz

İsrail'in 2025 büyüme tahmininin yüzde 1,6'dan yüzde 2,9'a yükseltildiği öne sürülse de, Nvidia'nın($NVDA) ülkedeki faaliyetlerinin bu artışı yarattığına dair resmi bir hesaplama kanıtı bulunmuyor. Nvidia'nın İsrail'deki faaliyet hacmi vergi ve istihdam rakamlarıyla doğrulanabiliyor, ancak bu durum şirketin ülke büyümesine katkısından tamamen ayrı bir konu.

Crypto Briefing, İsrail Maliye Bakanlığı'nın Nvidia'nın ülkedeki faaliyetlerinin etkisini dikkate alarak 2025 büyüme tahminini yüzde 2,9'a yükselttiğini aktardı. Söz konusu yayın, İsrail Maliye Bakanlığı Baş Ekonomisti Shmuel Abramzon ile yapılan bir röportajı kaynak gösterdi; ancak bu röportajın orijinal metni ya da aynı içeriğe sahip resmi bir Maliye Bakanlığı açıklaması henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

İsrail Maliye Bakanlığı Baş Ekonomi Dairesi'nin yayımladığı 'İsrail Ekonomisi: Son Gelişmeler ve Görünüm' başlıklı rapor, 2025 yılında ekonomik büyüme ve vergi gelirlerindeki artıştan söz ediyor. Bu belge 2026 büyüme oranını yüzde 4,7, 2027 büyüme oranını ise yüzde 4,0 olarak sunuyor; ancak Nvidia'nın katkısına ya da 2025 tahmininin Nvidia gerekçesiyle yükseltildiğine dair herhangi bir ifade içermiyor.

Nvidia, 2020 yılında İsrailli ağ teknolojileri şirketi Mellanox'u yaklaşık 7 milyar dolara (yaklaşık 9,373 trilyon won) satın almıştı. Mellanox'un teknolojisi, yapay zeka veri merkezlerinde grafik işlem birimlerini (GPU) sunucularla birbirine bağlayan ağ altyapısı alanında kullanılıyor.

Nvidia'nın İsrail'deki çalışan sayısının 6.000'i aştığı biliniyor. Bir önceki mali yılda ülkede ödenen vergi tutarının yaklaşık 1,28 milyar dolar (yaklaşık 1,7139 trilyon won) olduğu bildirildi.

Nvidia'nın ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunduğu 2026 mali yılı raporunda, İsrail'de yaklaşık 6.000 çalışan ve 1,287 milyar dolar (yaklaşık 1,7239 trilyon won) tutarında vergi ödemesi yer aldı. Raporda İsrail, araştırma-geliştirme, operasyon ve satış desteği üssü olarak anılıyor; ancak ülke bazlı gelir ya da İsrail'in gayri safi yurt içi hasılasına (GSYH) yapılan katkı ayrıca belirtilmiyor.

Bir ülkedeki faaliyet hacmi ile o ülkenin büyümesine yapılan katkı aynı kavram değil. Şirketin yerel ödediği ücretler ve kurumlar vergisi, yurt dışı gelirin hangi bölgeye atfedildiği ve fikri mülkiyet gelirlerinin hangi ülkenin GSYH'sine yansıdığı ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken konular.

Nvidia'nın ödediği vergi ve çalışan sayısı, şirketin İsrail ekonomisindeki varlığını gösteren bir gösterge niteliğinde. Ancak yalnızca bu rakamlarla, şirketin faaliyet genişlemesinin ülke büyümesini kaç yüzde puan yukarı çektiğini hesaplamak mümkün değil.

İsrail Maliye Bakanlığı'nın belgesi, yapay zekayla ilişkili ekonomik faydaları büyüme unsuru olarak sınıflandırırken, yatırımcı güvenini, savaşın uzamasını ve küresel ekonomik belirsizliği de aşağı yönlü riskler arasında sayıyor. Yapay zeka sektörünün ekonomiye katkı sağlayabileceği açıklamasıyla, belirli bir şirketin katkısının kesinleştirilmesi birbirinden farklı konular.

İsrail ekonomisinde kısa vadeli göstergelerin iyileştiği örnekler de var. Yayınımız daha önce İsrail'in Haziran ayı ekonomik faaliyet endeksinin yüzde 2,5 yükseldiğini duyurmuştu; ancak o dönemde de resmi GSYH verileri açıklanana kadar toparlanmanın kesinleşmesinin güç olduğu belirtilmişti.

Bu konuda doğrulanabilen rakamlar, Nvidia'nın yerel istihdamı ve ödediği vergi tutarıyla sınırlı. İsrail'deki yüksek teknoloji sektörünün GSYH içindeki payının yaklaşık yüzde 18 olduğu iddiası ile Nvidia'nın ağ iş kolunun 2025'te 20 milyar dolar, 2026'da ise 40 milyar doları aşan gelir tahminleri için, orijinal haber dışında resmi bir dayanak bulmak güç.

Nvidia'nın faaliyetlerinin İsrail ekonomisiyle bağlantı kurduğu yollar istihdam, kurumlar vergisi, araştırma-geliştirme ve ağ ürünlerinin işletilmesi gibi başlıklara ayrılıyor. Bu etkilerin her birinin toplanabilmesi için Maliye Bakanlığı'nın hesaplama yönteminin ve ulusal hesaplara yansıtma kriterlerinin birlikte kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor.

Şu an kamuoyuyla paylaşılan belgelerle, 2025 büyüme tahmininin Nvidia nedeniyle yüzde 1,6'dan yüzde 2,9'a yükseltildiğini kesin olarak söylemek güç. Bu iddiayı destekleyebilmek için İsrail Maliye Bakanlığı'nın hesaplama belgelerinin ya da Baş Ekonomist Abramzon'un orijinal röportaj içeriğinin ek olarak açıklanması gerekiyor.

İsrail Maliye Bakanlığı'nın sunduğu 2026 büyüme oranı yüzde 4,7 ve 2027 büyüme oranı yüzde 4,0, 2025 için öne sürülen yüzde 2,9 rakamından farklı baz yıl ve hesaplama dönemine sahip. Bu nedenle üç rakamı tek bir akış içinde karşılaştırmak yerine, her birinin tahmin kriterini ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Sonuç olarak, Nvidia'nın İsrail'deki çalışan sayısı ve ödediği vergi tutarının doğrulanabilir olması ile Nvidia'nın ülke büyüme tahminindeki artışa öncülük ettiği iddiası ayrı ele alınması gereken konular. İkincisindeki nedensellik ilişkisi, ilgili resmi hesaplama belgeleri kamuoyuyla paylaşılana kadar doğrulanmış bir gerçek olarak kabul edilmesi güç bir iddia olarak duruyor.