72 milyon varillik indirimli anlaşma: ADNOC, Hürmüz'ü bypass eden altyapıyı kullanıyor

Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC), Ağustos ve Eylül aylarında Irak menşeli 72 milyon varil ham petrolü indirimli koşullarla satın almak üzere anlaştı. Ancak fiili teslimatın sözleşme miktarının altında kaldığı bildirildi. Hürmüz Boğazı'nı bypass eden rafineri ve ihracat altyapısına sahip ADNOC'nin Irak petrolü tedarikini artırdığı görülüyor.

OilPrice, üç Iraklı enerji kaynağına dayandırdığı haberinde ADNOC'nin Ağustos için 32 milyon varil, Eylül için 40 milyon varil Irak petrolü sözleşmesi yaptığını bildirdi. Ağustos miktarında varil başına 24,90-27 dolar indirim uygulanırken Eylül miktarının 10 milyon varili varil başına 18 dolar, 30 milyon varili ise varil başına 25 dolar indirimli fiyatla işlem gördü.

Sözleşme miktarıyla fiili teslimat arasında fark oluştu. Irak Devlet Petrol Pazarlama Kurumu (SOMO), Ağustos ayında ADNOC'ye 32 milyon varil tahsis etti. Ancak ihracat kısıtlamaları ve Basra Petrol Şirketi'nin tedarik açığı nedeniyle fiili teslimat yaklaşık 20 milyon varilde kaldı.

ADNOC'nin Eylül ayında Irak menşeli 14 milyon varil ham petrolü ek olarak teslim aldığı bildirildi. Bu nedenle Ağustos-Eylül dönemindeki 72 milyon varillik sözleşme miktarıyla fiilen yüklenen ve teslim edilen miktarı birbirinden ayırmak gerekiyor.

İndirimlerin arkasında Irak'ın ihracat güzergâhlarındaki kısıtlamalar bulunuyor. Irak'ın kendi tanker taşımacılığı kapasitesi sınırlı ve ham petrolünün büyük bölümü Basra Körfezi üzerinden ihraç ediliyor. Bu durum ülkeyi Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer aksaklıkları ile sigorta ve taşıma risklerine açık bırakıyor.

Reuters, SOMO'nun Basra ham petrolü için varil başına 29,80 dolara kadar indirim sunduğunu bildirdi. Irak petrolündeki indirimlerin Çinli rafinerilerin tedarikini artırdığı örnekte de Hürmüz Boğazı çevresindeki ihracat güzergâhı sorunlarının işlem koşullarını etkilediği ele alındı.

Irak ham petrolü taşıyan bazı tankerlerin geçişine izin verilmesinin ardından da tedarik zincirindeki belirsizlik sürdü. İran geçen ay bazı tankerlerin geçişine izin verse de Irak petrolünün fiili ihracat güzergâhı ve yüklenebilecek miktar değişkenliğini koruyor.

Irak'ın ham petrol ihracatı kısmen toparlandı. Kpler verilerine dayanan bir araştırmaya göre günlük ihracat Temmuz'da 1 milyon 374 bin varilden Ağustos'ta 2 milyon 354 bin varile yükseldi. Eylül ayında ise günlük yaklaşık 2 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

Eylül ihracatı Ağustos'un altında, ancak Temmuz'un üzerinde seyrediyor. Sözleşme miktarlarındaki artış ile fiili ihracatın toparlanma hızı arasında hâlâ fark bulunuyor.

ADNOC'nin Irak petrolünün önemli bölümünü Abu Dabi'deki Ruwais rafinerisinde işleyerek kendi petrolünü uluslararası piyasalarda daha fazla satmayı planladığı bildirildi. ADNOC'nin resmi verilerine göre Ruwais rafinerisi günlük 922 bin varil ham petrol ve kondensat işleyebiliyor.

ADNOC'nin altyapısı ihracat güzergâhı açısından da anlaşmanın arka planında yer alıyor. Şirket, Abu Dabi'nin iç kesimlerinden Fujairah ihracat terminaline uzanan yaklaşık 406 kilometrelik ham petrol boru hattını işletiyor. Fujairah, Hürmüz Boğazı'nın dışında, Umman Körfezi kıyısında bulunan bir liman.

SOMO, Irak ham petrolünün satışından ve ihracat miktarlarının tahsisinden sorumlu devlet petrol pazarlama kuruluşu. Üretim ve tahsis miktarlarıyla fiili yükleme miktarları farklılaşabildiği için uluslararası piyasalara giren petrol miktarını yalnızca sözleşme büyüklüğüne bakarak değerlendirmek mümkün değil.

Irak petrolündeki indirimli ham petrole ADNOC'nin yanı sıra PetroChina, China National Offshore Oil Corporation, TotalEnergies, Vitol, Trafigura, Mercuria ve Cathay Petroleum'un da ilgi gösterdiği bildirildi. Ancak şirketlerin fiili sözleşme miktarları ve yüklemeleri tamamlayıp tamamlamadığı doğrulanmadı.

Bu işlem, Irak'ın ihracatı sürdürmek için fiyatları düşürdüğü dönemde ADNOC'nin rafineri tesisleri ve Hürmüz'ü bypass eden altyapısıyla ham petrol tedarik seçeneklerini genişlettiği bir örnek oluşturuyor. Bununla birlikte indirimli sözleşme miktarının ne kadarının fiilen uluslararası piyasalara ulaştığı ve Orta Doğu ham petrol fiyatlarını nasıl etkilediği konusunda ek doğrulama gerekiyor.

Irak'ın Eylül ham petrol ihracatı günlük yaklaşık 2 milyon varil olarak hesaplanıyor. ADNOC'nin ek teslimat miktarı ile diğer rafineri ve ticaret şirketlerinin fiili yüklemeleri izlenecek.