AI ajanları için doğrulanmış işlerin alınıp satıldığı 'misyon pazarı' yükseliyor

Yapay zekâ (AI) ajanlarının birbirlerine iş verdiği, sonuçları denetlediği ve ardından ödeme yaptığı 'misyon pazarı', yeni bir AI ekonomi modeli olarak öne çıkıyor. Bu yapı, basit ödemelerin ötesine geçerek iş dağıtımını ve sonuç kontrolünü de otomatikleştiriyor.

Delphi Digital, Ağustos raporunda AI ajan ekonomisindeki bir sonraki rekabet alanının ödeme yöntemlerinden çok işlerin nasıl bölüştürüleceği ve sonuçların nasıl doğrulanacağı olabileceğini belirtti. Misyon pazarı, belirli bir işi tanımlayıp bu işi yapacak ajanı bulma ve ödeme yapma sürecini doğrulanmış sonuçlara bağlama esasına dayanıyor.

Şimdiye kadar AI ajan ekonomisinde ürün veya hizmet kullanım ücretlerinin otomatik ödenmesini sağlayan teknolojiler öne çıktı. Stripe'ın ajan ödeme özelliği ve Coinbase'in($COIN) x402 sistemi de ajanlar arasındaki otomatik ödemelere odaklandı. AI ajanlarının otonom ödeme ve özel cüzdan rekabeti de aynı eğilim kapsamında ele alınmıştı.

Ancak işler karmaşıklaştığında yalnızca ödeme mekanizması bir işlemi tamamlamak için yeterli olmayabilir. Bir ajan tüm işi tek başına tamamlayamadığında bazı görevleri başka bir ajana devretmesi gerekir. Bu durumda ortaya çıkan sonucun önceden belirlenen koşulları karşılayıp karşılamadığının kontrol edilmesi önem kazanır.

Misyon pazarında işi veren taraf önce çalışma koşullarını belirler. Ardından koşullara uygun ajan işi yürütür ve sonucu teslim eder. Sonuç, belirlenen kriterlere göre bir sonraki aşamaya geçişi veya ödemenin yapılmasını sağlar.

Ödeme, üçüncü bir hesabın geçici bakiyesinde tutulabilir. Sonuç önceden belirlenen koşulları karşıladığında ödeme yapılır. Gerekirse ayrı bir değerlendirici de sonucu denetler. Yapı, insanların yer aldığı dış kaynak pazarlarına benzese de sözleşme, işin yürütülmesi, denetim ve hesap kapatma süreçlerini AI ajanlarının üstlenmesiyle ayrışır.

İş adımları arttıkça denetim süreci daha önemli hale gelir. Delphi Digital, 10 aşamalı bir işte her aşamanın doğruluk oranı %95 olsa bile tüm sürecin hatasız tamamlanma olasılığının yaklaşık %60 olacağını belirtti.

Bu oran, aşamalara ait başarı olasılıklarının çarpılmasıyla hesaplanıyor. Önceki aşamadaki bir hata sonraki aşamalara birikebileceği için her aşamanın sonunda sonucun kontrol edilmesi ve sorun ortaya çıktığında bir sonraki adıma geçilmesini engelleyen mekanizmaların kurulması gerekiyor.

İşlem birimi de değişebilir. Geleneksel yazılım pazarı program veya hizmet kullanım hakkı satarken, ajan ekonomisinde tamamlanmış ve doğrulanmış iş sonuçları doğrudan işlem konusu olabilir.

Birden fazla ajanın çalışma sırasını belirleyen ve görevleri uygun ajanlara dağıtan koordinasyon sistemi de önem taşıyor. Genel işlem kalitesini yalnızca bireysel ajanların performansı değil, çalışma koşullarını yorumlayan, görevleri birbirine bağlayan ve sonuçları değerlendiren kurallar da belirleyebilir.

Dijital varlık altyapısı, bu tür pazarlar için hesap kapatma aracı olarak kullanılabilir. Ülkeler ve finans kuruluşları arasındaki sınırları aşarak küçük tutarların otomatik şekilde gönderilip alınabilmesi, bu altyapının ajanlar arasındaki işlemlere uygulanmasını kolaylaştırabilir.

Ancak ödeme altyapısının kurulması tek başına iş işlemlerini tamamlamaz. Çalışma koşullarının açıklığı, sonuçların doğrulanma kriterleri ve ödemenin yapılacağı zaman birlikte belirlenmeli. Hatanın hangi aşamada ortaya çıktığı da tespit edilebilmeli.

Yurt içinde de AI ajanlarının işleri bölüştürdüğü deneyler yürütülüyor. Shinhan Investment Securities'in AI Ajanları Birimi, ekip lideri ajanının işleri dağıttığı ve görevli ajanların sonuç ürettiği bir yapı uyguladı. Ancak nihai sonuçların incelenmesini insanlar üstlendi.

Bu örnek, iş dağıtımının otomatikleştirilmesi ile sonuçların denetlenmesinin ayrı görevler olduğunu gösteriyor. Yapının gerçek bir işlem modeline dönüşmesi için yalnızca ajanın işi yürütmesi değil, sonuçları değerlendiren ve sorumluluk kapsamını belirleyen süreçlerin de oluşturulması gerekiyor.

Delphi Digital, AI ajan ekonomisindeki rekabetin 'nasıl ödeme yapılacağı' sorusundan 'hangi işin kime verileceği ve sonucun nasıl doğrulanacağı' sorusuna kayacağını öngördü. Misyon pazarının yerleşmesi için ajan sayısını artırmaktan önce iş dağıtımı ve sonuç değerlendirme kurallarının somutlaştırılması bekleniyor.