En az 1 gizli çekim soruşturması: Fransa Savcılığı akıllı gözlükleri inceliyor

Fransa'nın Paris Savcılığı, akıllı gözlüklerle kadınları rızaları olmadan görüntüleyip videoları internette yayımladığı iddia edilen kişiler hakkında en az bir ceza soruşturması başlattı.

Paris Savcılığı 18'inde, akıllı gözlük takan erkeklerin sokakta kadınları görüntüleyerek videoları yayımladığı vakaları soruşturduğunu açıkladı. Soruşturmadaki markanın, şüphelilerin kimliklerinin ve mağdur sayısının açıklanmadığı duyuruldu. Reuters, savcılığın açıklamasını aktardı.

Soruşturma, kameralı akıllı gözlüklerle kadınları görüntülemeye yönelik sosyal medya trendiyle aynı döneme denk geldi. Sıradan gözlüklere benzeyen cihazların kullanılması, çevredeki kişilerin kayıt yapılıp yapılmadığını anlamasını zorlaştırıyor. Bu durum, mahremiyet ihlali tartışmasının merkezinde yer alıyor.

Fransa'nın veri koruma kurumu CNIL, iş yerlerinde akıllı gözlük kullanımıyla ilgili 10'dan az şikâyet aldığını açıkladı. Cihazların ofislerde yasaklanıp yasaklanamayacağını soran şirketlerin sayısının da arttığı belirtildi.

CNIL'in 22-29 Ocak 2026 tarihleri arasında 2.128 yetişkinle yaptığı ankette katılımcıların yüzde 67'si akıllı gözlükleri mahremiyet açısından riskli gördü. Kamera ve mikrofonların sıradan gözlük gibi görünen cihazlara yerleştirilmesi endişeleri artırdı.

CNIL, mayıs ayında yayımladığı rehberde çevredeki kişilere kayıt yapıldığının bildirilmesini ve fotoğraf veya videolar yayımlanmadan önce rıza alınmasını tavsiye etti. Kayıt göstergesinin yanıyor olmasının, görüntü alma ve yayımlama için tek başına rıza anlamına gelmeyebileceği belirtildi.

Fransa hükümetinin bilgilendirmesine göre özel bir yerde kişileri rızaları olmadan görüntülemek veya görüntüleri aktarmak, 1 yıla kadar hapis ya da 45.000 avro (yaklaşık 62,15 milyon won) para cezasıyla sonuçlanabilir. Görüntülerin internette yayımlanmasına ayrıca farklı yaptırımlar uygulanabilir.

Bununla birlikte kamuya açık bir yerde çekilen görüntülere ve bunların internette yayılmasına hangi hukuki hükümlerin uygulanacağı, somut olayın koşullarına göre değişebilir. Çekim yeri, görüntünün içeriği ile kaydetme, aktarma ve yayımlama süreçlerinin her biri ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Meta'nın (META) Ray-Ban akıllı gözlükleri, EssilorLuxottica ile ortak geliştirildi. Reuters, bu ürün grubunun dünya genelindeki akıllı gözlük pazarının yaklaşık yüzde 76'sını oluşturduğunu ve 2025'te yaklaşık 7 milyon adet satıldığını bildirdi.

Ancak yüzde 76'lık pazar payının hesaplama yöntemi ve satış miktarı, Meta ya da EssilorLuxottica'nın resmî verileriyle karşılaştırılmadı. Soruşturmanın Meta ürünlerini hedef alıp almadığı da savcılığın açıklamasında belirtilmedi.

Akıllı gözlükler; kamera, mikrofon ve hoparlörleri gözlük çerçevesine yerleştirerek fotoğraf ve video çekilmesini, ses özelliklerinin kullanılmasını sağlayan giyilebilir cihazlardır. Düzenleyici tartışmalar, cihazların özelliklerinden çok kayıt yapıldığının çevredekilere nasıl bildirileceği ve kayıtların ne ölçüde saklanıp paylaşılabileceği üzerinde yoğunlaşıyor.

Akıllı gözlüklerle gizli çekim ve mahremiyet tartışması daha önce TokenPost tarafından da ele alınmıştı. O dönemde de sıradan gözlüklere benzeyen ürünlerin kayıt yapıp yapmadığının çevredeki kişiler tarafından anlaşılmasının zor olduğu gündeme gelmişti.

Almanya'da dijital haklar kuruluşu HateAid, Meta'nın yapay zekâ destekli akıllı gözlükleri hakkında suç duyurusunda bulunarak kayıt göstergesi ve kullanıcı rızası konularını gündeme getirdi. Almanya'daki vaka suç duyurusu aşamasında kalırken, Fransa'da savcılık tarafından ceza soruşturması başlatılması bakımından süreç farklı ilerliyor.

Meta'nın doğrudan ceza soruşturmasının hedefi olduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadı. Şu ana kadar doğrulanan soruşturmanın odağında, akıllı gözlüklerle görüntü alınması, videoların yayımlanması ve buna bağlı sorumluluk bulunuyor.

İlerleyen süreçte soruşturmada çekimi yapan kişilerin kastı, mağdurların rızasının bulunup bulunmadığı, videoların internette yayımlanma süreci ile cihaz üreticisi ve platformların sorumluluk sınırlarının incelenmesi bekleniyor.