ECB ve Brezilya Merkez Bankası, Pix-TIPS bağlantısı için inceleme başlattı

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ile Brezilya Merkez Bankası (BCB), Brezilya'nın anlık ödeme ağı Pix ile Eurosistem'in ödeme altyapısı TIPS'in birbirine bağlanıp bağlanamayacağını incelemeye başladı.

İki kurum, 24'ünde yaptığı açıklamada iki ödeme ağının birbirine bağlanmasına ilişkin teknik, operasyonel, hukuki ve ticari uygulanabilirlik koşullarını değerlendireceğini bildirdi. Bu adım, hizmetin başlatılacağı veya pilot uygulamanın kesinleştiği anlamına gelmiyor; süreç fizibilite incelemesi niteliği taşıyor. Brezilya Merkez Bankası, avro bölgesi ile Brezilya arasındaki ekonomik ve finansal akışlar dikkate alındığında ödeme ağlarının bağlanmasının sınır ötesi ödemeleri daha hızlı, verimli ve düşük maliyetli hale getirebileceğini açıkladı.

Pix, Brezilya'nın anlık ödeme ağı; TIPS ise Eurosistem'in anlık ödeme mutabakat hizmeti olarak kullanılıyor. TIPS, avro, Danimarka kronu ve İsveç kronu olmak üzere üç para birimini temel alarak 23 ülkeyi destekliyor. Altyapı, finans kuruluşları ve ödeme hizmeti sağlayıcılarının gerçek zamanlı ödemeleri işlemesine hizmet ediyor. Bu nedenle tüketicilerin doğrudan kullandığı tek bir ödeme uygulamasından farklı bir yapıya sahip.

Avrupa Merkez Bankası, TIPS'in merkez bankası parasıyla 24 saat ödeme yapılmasını desteklediğini belirtti. Bu nedenle iki sistem birbirine bağlansa bile tüketicilerin kısa sürede tek bir uygulama üzerinden ödeme yapabilmesini sağlayan bir yapı otomatik olarak oluşmayacak.

İnceleme, G20'nin sınır ötesi ödemeler yol haritasında yer alan ödeme ağlarının birbirine bağlanması süreciyle örtüşüyor. Avrupa Merkez Bankası'na göre ödeme ağlarının bağlanması, bankalar arasındaki aracı aşamaları azaltarak işlem süresi ve maliyetleri düşürebilir.

Ancak fiili kullanım yöntemi, katılımcı finans kuruluşları, döviz dönüşümü ve mutabakat yapısı ile ücretlendirme sistemi ayrıca görüşülmesi gereken konular arasında bulunuyor. Brezilya reali ile avro arasında gerçek zamanlı döviz dönüşümü ve mutabakatın nasıl yapılacağı henüz açıklanmadı.

Avrupa Merkez Bankası, Hindistan'ın UPI sistemi, İsviçre'nin SIC-IP ağı ve Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) öncülüğündeki Nexus Global Payments ile TIPS bağlantısını veya bağlantı ihtimalini de inceliyor. Teknik standartlar ve işletme sorumluları ödeme ağlarına göre değiştiği için her bağlantı için ayrı bir tasarım yapılması gerekiyor.

Avrupa Merkez Bankası'nın verilerine göre Pix bağlantısı, Haziran 2025'ten Eylül 2026'ya kadar ön araştırma aşamasında sınıflandırıldı. Keşif ve uygulama aşamalarının henüz başlamadığı kaydedildi.

Avrupa Merkez Bankası'nın ekonomik raporunda, anlık ödeme ağlarının birbirine bağlanmasının iki ülke arasındaki ticareti ortalama yaklaşık %4 artırabileceğine ilişkin bir araştırma sonucu da yer aldı. Birden fazla ödeme ağı bağlantısı örneğini inceleyen bu analiz, Pix ile TIPS'in bağlanması halinde ortaya çıkacak kesin etkiyi göstermiyor.

Ödeme ağlarını birbirine bağlamanın temel amacı, paranın hareket ettiği yolu basitleştirmek. Sınır ötesi ödemelerde genellikle birden fazla finans kuruluşu ve aracı süreç yer aldığı için bağlantı kurulması halinde ödeme onayı ve fon mutabakatının işlenme biçimi değişebilir.

Bununla birlikte ödeme ağlarının bağlanması tek başına ücretlerdeki düşüşün boyutunu veya ödeme hızını belirlemiyor. Katılımcı finans kuruluşlarının kapsamı, döviz kuru uygulaması, çalışma saatleri ve işlemlerin iptali ile itirazların ele alınma prosedürleri de belirlenmeden gerçek kullanım koşulları oluşmayacak.

Avrupa Merkez Bankası, uluslararası perakende ödeme kanallarının yaklaşık beşte birinde maliyetin G20 yol haritasında belirlenen %3'lük üst sınırı aştığını açıkladı. Uzun vadeli hedef, uluslararası ödemelerin ortalama maliyetini %1'in altına indirmek.

Bu gelişme, ülkelerin ödeme ağlarını birbirine bağlayarak ortak ödeme kanallarını genişletmeye yönelik tartışmaların devamı niteliğinde. Ancak Pix-TIPS incelemesi, merkez bankası ödeme altyapılarının birbirine bağlanmasına odaklanıyor.

Son açıklama, doğrudan kripto para ödemelerinin veya stablecoin kullanımının başlayacağı anlamına gelmiyor. Avrupa Merkez Bankası, ayrı bir ödeme stratejisinde mevcut ödeme altyapıları ile tokenlaştırılmış ödeme varlıkları arasındaki birlikte çalışabilirliği uzun vadeli bir inceleme konusu olarak gösterdi. Ancak Pix-TIPS bağlantısıyla ilgili somut bir entegrasyon planı açıklanmadı.

Ödeme sektöründe ücretlerin ne ölçüde düşeceği, hangi finans kuruluşlarının katılacağı ve döviz dönüşümünün nasıl yapılacağı konusunda henüz resmi bir görüş paylaşılmadı. Kart ağları üzerindeki olası etkiye ilişkin de bu aşamada değerlendirilebilecek bir veri sunulmadı.

Avrupa Merkez Bankası ile Brezilya Merkez Bankası, teknik, operasyonel, hukuki ve ticari uygulanabilirlik koşullarını incelemeyi sürdürecek. Gerçek bağlantının ne zaman kurulacağı, hangi para birimlerinin kullanılacağı, katılımcı kurumlar ve ücretlendirme sistemi sonraki görüşmelerde belirlenecek.