Endonezya kömür ihracatı %23 azaldı, küresel talep %1,2 artacak

Endonezya'nın ağustos ayındaki deniz yoluyla kömür ihracatı 36,1 milyon ton olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı ayına göre %23,34 azaldı. Bu, son beş yılın ağustos ayları bazında en düşük seviyeyi gösterdi.

Sxcoal, Kpler'in gemi takip verilerine dayanarak Endonezya'nın ağustos kömür ihracatının temmuza kıyasla da %6,54 gerilediğini bildirdi. Düşüşte üretim kotaları ve ihracat politikasına ilişkin belirsizliklerin yanı sıra Kalimantan bölgesindeki nehir suyu seviyelerinin azalması etkili oldu.

Nehir taşımacılığındaki aksamalar, madenlerden ihracat terminallerine uzanan tedarik zinciri üzerinde baskı oluşturdu. Barito Nehri'nin su seviyesi normalde 8-18 metre arasındayken 3-4 metreye kadar geriledi. Bazı mavnalar yüklerini yarıya indirmek zorunda kaldı.

Bazı üreticiler sevkiyat sözleşmelerinde mücbir sebep ilan etti. Kömürün terminallere taşınmasının aksaması, üretim miktarından bağımsız olarak fiilen ihraç edilebilen hacmi düşürdü.

Başlıca alıcıların ithalatında da gerileme görüldü. Çin'e yönelik ağustos ihracatı 14,47 milyon tonla yıllık bazda %30,78 azalırken, Hindistan'a ihracat 7,1 milyon tonla %15,83 düştü.

Buna karşılık Malezya'ya ihracat 2,2 milyon tona ulaşarak geçen yılın aynı ayına göre %28,52 arttı. Endonezya'nın toplam ihracatındaki düşüş tüm destinasyonlarda aynı ölçüde gerçekleşmedi.

Kuraklık ve El Niño'nun ihracattaki gerilemenin doğrudan nedeni olup olmadığı konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor. Endonezya Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı Maden ve Kömür Genel Müdürü Tri Winarno, 11 Eylül'de El Niño'nun kömür ihracatı üzerindeki etkisine ilişkin kapsamlı bir rapor almadığını söyledi. Bu açıklama, hava koşullarının etkisine ilişkin resmi değerlendirmenin henüz tamamlanmadığına işaret etti.

Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Ajansı (BMKG), 2026 yılı ağustos verilerinde söz konusu dönemde geniş bölgelerde kurak mevsimin zirveye ulaşmasının beklendiğini açıkladı. El Niño'nun 2027'nin başına kadar sürme ihtimaline de dikkat çeken kurum, Kalimantan dahil bazı bölgelerde normalden daha kurak ve uzun bir mevsim yaşanabileceğini belirtti.

Politika değişiklikleri de ihracat akışını istikrarsızlaştıran faktörler arasında gösterildi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 'Coal Mid-Year Update 2026' raporunda Endonezya'nın 2026 yılı termal kömür ihracatını yaklaşık 495 milyon ton olarak tahmin etti.

Bu miktar, 2025'teki 517 milyon tonun altında kalıyor. Üretim hedefleri ve ihracat politikasındaki değişikliklerin yanı sıra ihracat yönetiminin kamu şirketleri üzerinden yürütülmesine geçilmesi, arz görünümündeki belirsizliği artırıyor.

Küresel kömür talebi ise Endonezya'nın ihracatının ters yönünde ilerliyor. IEA, 2026'da küresel kömür talebinin %1,2 artarak tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 8,94 milyar tona ulaşacağını öngördü.

Ortadoğu'daki çatışmalar nedeniyle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının azalması ve doğal gaz fiyatlarının yükselmesi, bazı ülkelerin gazla çalışan elektrik üretimini kömürle çalışan üretimle ikame etmesine yol açtı. El Niño'nun soğutma talebini artırması ve hidroelektrik üretiminin düşmesi de kömür tüketimini artıran faktörler arasında sayıldı. Bu değerlendirme, IEA'nın küresel kömür talebi tahminini daha önce aktaran TokenPost haberindeki eğilimle örtüşüyor.

Bununla birlikte, küresel talebin artması Endonezya ihracatının hemen toparlanacağı anlamına gelmiyor. Çin'in deniz yoluyla termal kömür ithalatındaki düşüş ile Endonezya'nın üretim ve ihracat politikalarındaki değişiklikler, arzın toparlanmasını aynı anda sınırlayabilir.

Endonezya'nın ihracat akışı önümüzdeki dönemde nehir suyu seviyelerinin toparlanmasına, üretim kotalarındaki düzenlemelere ve kamu şirketleri üzerinden yürütülen ihracat yönetim sisteminin fiili uygulamasına bağlı olacak.