Bankaların gayrimenkul PF kredi kullandırımına yüzde 20 sınırı: Karar aralıkta

Bankaların gayrimenkul proje finansmanı (PF) kapsamındaki kredi kullandırımını toplam kredi kullandırımının yüzde 20'siyle sınırlayan düzenleme taslağı yayımlandı. Taslakta internet bankalarının bazı yüz yüze işlemlerine izin verilmesi ve döviz ödeme hesaplarındaki işletim tutarlarının ana hissedarlara sağlanan kredi hesaplamasından çıkarılması da öngörülüyor.

Finansal Hizmetler Komisyonu, 30 Eylül'de bankacılık denetim düzenlemesi değişiklik taslağını 9 Kasım'a kadar 40 gün süreyle kamuoyu görüşüne açacağını açıkladı. Taslağın ilgili prosedürlerin ardından 2 Aralık'ta komisyon tarafından oylanması planlanıyor; takvim geçici nitelik taşıyor.

İnternet bankalarının bazı yüz yüze işlemlerine izin

İnternet bankaları kural olarak kullanıcılarla doğrudan görüşme veya iletişim gerektiren işlemleri gerçekleştiremiyor. Taslak, borçlu haklarının korunması ve kredi yönetimi için gerekli bazı işlemlere istisnai olarak izin verirken, yapılabilecek işlemleri düzenlemede açıkça sıralayarak kapsamı netleştiriyor.

İzin verilen işlemler arasında △gecikmiş alacakların yönetimi ve tahsili için borçlulara bildirim, danışmanlık ve görüşme ile borç yapılandırma danışmanlığı △uzaktan sunulan belgelerde sahtecilik veya tahrifat kontrolü için asılların incelenmesi △fonların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ve teminatların durumu ile değerinin kontrol edilmesi △tüketici talebi üzerine bilgi doğrulama, sonuçların bildirilmesi ve belge düzenleme veya kabulü △teminatların ya da kiralanan konutların hak ve kullanım durumunun incelenmesi △elektronik olarak yürütülmesi zor teminat hakkı tesis, değişiklik ve icra işlemleri yer alıyor.

Bu adım, Finansal Hizmetler Komisyonu'nun 1 Temmuz'da onayladığı 'internet bankalarının yüz yüze işlem kapsamının makul şekilde düzenlenmesi planı'nın devamı niteliğinde.

Döviz ödeme hesapları kredi hesaplamasından çıkarılıyor

Bankaların yurt dışındaki yerel bankalar ve diğer finans kuruluşlarında döviz ödemeleri için açtığı döviz ödeme hesaplarındaki işletim tutarlarının kredi kullandırım hesaplamasından çıkarılmasını öngören düzenleme taslağı da yayımlandı. Ancak bu istisna, hesaba yatırılan tutarın yatırılma tarihinden itibaren üç iş günü geçmemiş olması şartıyla sınırlı tutuluyor.

Bankalar hâlihazırda ana hissedarlara özkaynaklarının yüzde 25'i veya ana hissedarın sermaye payı oranı sınırları içinde kredi kullandırabiliyor. Döviz ödeme hesaplarındaki mevduatın da kredi kullandırımına dahil edilmesi halinde, yurt dışı ödeme talebindeki değişimler nedeniyle limitlere uyum sağlamak zorlaşabiliyor.

Finansal Hizmetler Komisyonu, döviz ödeme hesaplarının yurt dışındaki ödemelerini desteklemek amacıyla kullanılan operasyonel hesaplar olması nedeniyle, bunların ana hissedarların özel kasası haline gelmesini önlemeye yönelik kredi limiti düzenlemesinin amacıyla farklı olduğunu açıkladı. İlgili işlem için 28 Mayıs'ta yaptırım uygulanmamasına ilişkin görüş belgesi yayımlandı.

Gayrimenkul PF sınırı 2027'de uygulanacak

Bankaların gayrimenkul proje finansmanı kapsamındaki kredi kullandırımını toplam kredi kullandırımının yüzde 20'siyle sınırlayan düzenleme taslağı da kamuoyuna duyuruldu. Finansal Hizmetler Komisyonu, finans kuruluşlarının gayrimenkul PF riskine aşırı maruz kalmasını ve fonların belirli alanlarda yoğunlaşmasını azaltmak amacıyla bu sınırı yönetim rehberliği oranı olarak oluşturmayı planlıyor.

Düzenlemenin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yürürlük tarihinde sınırı aşan bankalara, aşan tutarı üç yıl içinde azaltmaları için geçiş süresi tanınacak. Finansal otoriteler daha önce gayrimenkul PF piyasasına fon sağlanması ve risklerin yönetilmesine yönelik çalışmalar yürütmüştü.

Taslakta özel statülü bankaların yönetimsel durum değerlendirme sistemi de değiştiriliyor. Daha önce risk yönetiminin alt başlığı olan iç kontrol, ayrı bir değerlendirme alanına dönüştürülerek ağırlığı yüzde 3,2'den yüzde 10'a çıkarılıyor. Risk yönetiminin ağırlığı ise yüzde 20'den yüzde 15'e indiriliyor.

Finansal Hizmetler Komisyonu, kamuoyu görüşlerinin alınmasının ardından düzenleme incelemesi ve komisyon oylaması süreçlerini tamamlayarak değişiklikleri yürürlüğe koymayı planlıyor.