İran kıyılarında yüklü en az 50 tanker, Sri Lanka yakınlarında 20 gemi

İran kıyılarında ham petrol ve petrol ürünleri taşıyan en az 50 tanker bulunuyor. Eylül ayında İran petrolüne ilişkin yeni yükleme yapılmadığı tahmin edilse de kıyıdaki gemi sayısı, bu gemilerin tamamının ABD ablukası nedeniyle limandan ayrılamadığı anlamına gelmiyor.

İran’a Karşı Birleşik (UANI), 5 Ekim tarihli gemi hareketleri verilerinde yüklü en az 50 tanker saydı. Yüklerin çoğu ham petrolden oluşurken petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) da taşınıyordu. UANI, gemi sayısının iki ay öncesine kıyasla genel olarak benzer kaldığını bildirdi.

UANI, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Umman Körfezi’nden çıkan ve ABD ordusunun müdahalesinden kaçan İran petrolü yüklü tankerleri 12 Temmuz’dan bu yana takip edemediğini açıkladı. Buna karşın ablukanın 14 Temmuz’da yeniden başlamasından sonra İran’ın ham petrol ve petrokimya ürünlerine ilişkin en az 39 yükleme izlendi; bunların 8’i Hark Adası’nda gerçekleşti. Yükleme yapılmış olması, geminin abluka hattını geçerek ihracatı başarıyla tamamladığı anlamına gelmiyor.

UANI’nin sayımına göre LPG ve nafta taşıyan yaklaşık 8 Handymax sınıfı gemi abluka hattını geçti. Hark Adası’nın doğusunda yüklü 11 tanker, güneyinde ise 5 tanker demirlemişti. 5 Ekim’de adada yükleme yapan bir tanker gözlenmedi.

Eylül ayındaki yeni yüklemelere ilişkin ayrı bir tahmin daha belirgin bir değişime işaret etti. Bloomberg, öncü gemi takip verilerinin derlemesine dayanarak İran’ın eylül ayında tankerlere ham petrol yüklemediğini bildirdi. Bu tahmin yeni yüklenen ham petrolle ilgili; daha önce denize açılmış ham petrolün veya petrol ürünlerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 5 Ekim’de ablukanın uygulanması kapsamında ticari bir geminin 130’uncu kez geri döndürüldüğünü duyurdu. ABD ordusu, 14 Temmuz’da ablukanın yeniden başlamasından bu yana geri çevirme işlemlerinden ayrı olarak emirlere uymayan 3 gemiyi etkisiz hâle getirdiğini de açıkladı. Bu rakamlar ABD ordusunun abluka uygulamasına ilişkin; UANI’nin izlediği yüklü tanker sayısıyla aynı kapsamda değil.

ABD Hazine Bakanlığı, 1 Ekim’de İran’ın petrol gelirinin sıfıra düştüğünü açıkladı. Bu, ABD hükümetinin değerlendirmesi. Eylül ayındaki yeni yüklemelere dair gemi takip tahminiyle hükümetin gelir değerlendirmesi farklı göstergeleri ifade ediyor.

UANI, Hint-Pasifik bölgesinde İran bayraklı gemilerin İran limanlarına dönmeden demirlediği örnekleri de saydı. Sri Lanka yakınlarında 20, Umman yakınlarında 1 gemi bulunuyordu. Bu rakamlar, gemilerin tamamının ham petrol tankeri olup olmadığını veya hangi yükü taşıdığını göstermiyor.

İran petrolünün eylül ayındaki yeni yüklemelerinin durmasıyla denizdeki stokların ayrı konular olduğu daha önce ele alınmıştı. Bu gemi sayımı ve yeni yükleme tahmini, söz konusu gelişmelerin kripto para piyasasını veya fiyatları etkilediğine ilişkin bir değerlendirme için dayanak sunmuyor.