Balakrishnan: Trump’ın Hürmüz yükü görüşü tamamen yanlış değil

Singapur Dışişleri Bakanı Vivian Balakrishnan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması yükünün daha büyük bölümünü Asya’nın üstlenmesi gerektiği yönündeki görüşünün haklı yanları olduğunu söyledi. Ancak boğaz üzerindeki kontrolün enerji taşımacılığının ötesinde, uluslararası seyrüsefer özgürlüğü ve uluslararası hukukla ilgili olduğunu vurguladı.

Balakrishnan, Singapur’da düzenlenen Milken Institute Asya Zirvesi’nde CNBC’ye verdiği röportajda konuştu. CNBC, Asya ekonomilerinin Hürmüz Boğazı’ndan taşınan enerjinin başlıca müşterileri arasında yer aldığını bildirdi.

Trump, boğaz üzerinden enerji ithal eden Asya ekonomilerinin Hürmüz’ü açık tutma yükünü daha fazla üstlenmesi gerektiğini savunmuştu. Balakrishnan, bu açıdan Trump’ın sözlerinin “tamamen yanlış olmadığını” söyledi.

Ancak boğaz meselesinin yalnızca petrolü kimin satın aldığına bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Singapur için seyrüsefer özgürlüğünün “müzakereye açık olmayan bir ilke” olduğunu söyleyen Balakrishnan, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde yer alan transit geçiş hakkına ve seyrüsefer özgürlüğüne işaret etti.

Balakrishnan, konunun Singapur’un varlığını sürdürmesi ve uluslararası hukukla ilgili olduğunu ifade etti. Enerji taşımacılığındaki çıkarların ötesinde, uluslararası boğazlarda seyrüsefer ilkelerinin korunması gerektiğini savundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler üzerindeki denetimi genişletme girişiminin yalnızca geçiş ücreti geliriyle ilgili olmadığını da söyledi. Gemilerden ücret alınması halinde, hangi gemilerin geçiş yapabileceğine karar verme yetkisinin de talep edilebileceğini belirtti.

Balakrishnan, İran’ın böyle bir yetki elde etmesi durumunda boğaz üzerinde fiilî veto hakkı kazanabileceği uyarısında bulundu. Ona göre İran’ın geçiş ücreti alma girişimi, gemilerin geçişine karar verme yetkisine dönüşebilir.

ABD’nin veya Körfez ülkelerinin İran’a böyle bir kontrol yetkisi tanıyacağını düşünmediğini söyleyen Balakrishnan, gerilimin sürebileceğini belirtti. “Önümüzdeki birkaç ay boyunca çok fazla çekişme yaşanacak” diyen bakan, kısa sürede diplomatik bir çıkış yolu görünmediğini de ekledi.

Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş aksaklıkları enerji taşımacılığının yanı sıra fiyatları ve sanayi üretimini de etkileyebilir. Uluslararası Ödemeler Bankası, Hürmüz’deki geçiş aksaklıklarının enerji, fiyatlar ve sanayi üretimi üzerindeki etkilerini analiz etti.

Balakrishnan, Singapur’un ABD ile Çin arasında taraf seçmek yerine uzun vadeli ulusal çıkarları doğrultusunda hareket edeceği yönündeki tutumunu da yineledi. Singapur, Malakka Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü destekliyor; boğazı kapatma, gemileri engelleme veya geçiş ücreti alma faaliyetlerine katılmayacağını belirtiyor.