Euro Bölgesi’nde eylül enflasyonu %3,8’e, enerji enflasyonu %18,8’e çıktı

Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon eylülde %3,8’e yükseldi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Philip Lane, faiz kararlarında enerji fiyatlarındaki artışın enerji dışı enflasyona ve ekonomik faaliyete etkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Lane, 5 Ekim’de Frankfurt’ta düzenlenen ECB para politikası konferansındaki açılış konuşmasında faiz kararlarının dayanakları olarak enflasyon görünümü ve riskleri, temel enflasyon eğilimlerini ve para politikasının aktarımını sıraladı. Konuşmada faiz artırımı ya da indirimi yönünde bir karar açıklanmadı.

Eurostat’ın 2 Ekim’de yayımladığı öncü verilere göre Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon eylülde %3,8 oldu. Enerji enflasyonu %18,8, enerji dışı enflasyon ise %2,3 olarak kaydedildi. Ağustos ayında da Euro Bölgesi enflasyonundaki artışta enerji fiyatları etkili olmuştu.

Lane, enerji arzındaki şokun mevcut enflasyon artışının başlıca nedeni olduğunu belirtti. Orta vadeli enflasyonu değerlendirirken şokun büyüklüğü ve süresinin yanı sıra enerji fiyatlarının enerji dışı fiyatlara ne ölçüde ve ne kadar süreyle yansıdığının da incelenmesi gerektiğini söyledi. Enerji dışı enflasyonun hâlâ sınırlı seyretmesi nedeniyle orta vadeli enflasyon baskısında belirgin bir artışa işaret eden bulgu olmadığını ekledi.

Alt kalemlerde farklı yönlerde hareketler görüldü. 2025’in dördüncü çeyreğiyle karşılaştırıldığında, gıda enflasyonu Eylül 2026’da %2,5’ten %1,4’e gerilerken enerji dışı sanayi ürünlerinde enflasyon %0,5’ten %1,1’e yükseldi. Hizmet enflasyonu %3,4’ten %3,2’ye inerken çekirdek enflasyon %2,4’ten %2,5’e hafifçe çıktı. Lane, enerji şokunun bu yıl enflasyon artışını tetiklediğini ancak enerji dışı fiyatların tamamında eş zamanlı bir yükseliş olmadığını ifade etti.

ECB, eylül ayındaki tahmininde enerji dışı enflasyonun 2026’daki %2,3 seviyesinden 2027’de %2,6’ya çıkmasını, ardından 2028’de %2,3’e gerilemesini öngördü. Lane, 2027 tahminindeki yükselişte enerji fiyatı şokunun gecikmeli yansımasının, bazı ülkelerde yönetilen fiyatlar ve dolaylı vergilerdeki değişikliklerin ve geçici gıda fiyatı artışlarının hesaba katıldığını söyledi. Bu rakam kesinleşmiş veri değil, tahmindir.

Enerji şoku enflasyonu yükseltirken ekonomik faaliyeti ve talebi de azaltabilir. Lane, artan enerji maliyetlerinin hanehalkının reel gelirini ve şirket kârlarını düşürebileceğini; belirsizlik nedeniyle tasarrufların artması, yatırımların ertelenmesi, finansal koşulların sıkılaşması ve kredilerin azalmasının da görülebileceğini anlattı. Bu etkiler orta vadeli enflasyon baskısını kısmen dengeleyebileceğinden, para politikası kararlarının yalnızca enerji fiyatlarının doğrudan etkisine bakılarak verilmemesi gerektiğini belirtti.

ECB tek bir temel enflasyon göstergesine dayanmak yerine farklı göstergeleri, finansman ve kredi koşullarıyla birlikte izliyor. Lane, yayımlanan senaryolardaki fiyat geçiş hızı ve finansal koşullara ilişkin varsayımların gerçek verilerle karşılaştırılması gerektiğini söyledi. Maliye politikası, yapay zekâ (AI) ve finansal koşullar da enflasyon ile ekonomik faaliyeti etkileyen unsurlar arasında gösterildi.