IMF, borçları azaltma ve eşitsizlikle mücadele için ülkeleri hızlı adım atmaya çağırdı

Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zekâ (AI) patlaması, aşırı borç ve savaşların etkilerinin küresel ekonomiyi aynı anda zorladığı bir dönemde ülkeleri borçları azaltmak ve eşitsizlikle mücadele etmek için daha hızlı harekete geçmeye çağırdı.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, 7’sinde Singapur’da yaptığı konuşmada “Zor siyasi tercihler önümüzde duruyor” dedi. Georgieva, gelecek hafta Bangkok’ta düzenlenecek IMF-Dünya Bankası yıllık toplantılarında dünya ekonomisinden sorumlu politika yapıcılara “Gerekli politika adımlarını ertelemeye devam edemeyiz” mesajını vereceğini söyledi.

Georgieva, Orta Doğu ve Ukrayna’daki savaşların etkileri, yüksek borçlanma ve AI patlamasının küresel ekonomiye aynı anda yük bindirdiğini belirtti. ABD, Japonya ve Almanya gibi yüksek gelirli ülkelerin yanı sıra düşük gelirli ülkelerin de aşırı borçla karşı karşıya olduğunu söyledi. Düşük gelirli ülkelerin yüksek faiz yükü altında kamu refahı harcamaları ile borç geri ödemeleri arasında tercih yapmak zorunda kaldığını ifade etti.

AI yatırımlarının artışı hem büyüme motoru hem de risk unsuru olarak öne çıktı. Georgieva, veri merkezi inşaatındaki patlamanın şirket bilançolarını desteklediğini ve enflasyon baskısını artırdığını söyledi. Büyük ölçekli yatırımlar ile AI’ın sağlayacağı faydaların ortaya çıkması arasında zaman farkı bulunduğunu da belirtti.

Georgieva, AI şirketlerinin performansının beklentileri karşılamaması hâlinde bu şirketlerin borç yükünün ve dünya genelindeki yatırımcıların ABD hisselerine artan sahipliğinin hayal kırıklığını geniş çaplı bir şoka dönüştürebileceği uyarısında bulundu. AI’ı, ülkelerin küresel ekonomideki konumunu etkileyen temel bir itici güç olarak nitelendirdi.

AI patlamasının getirilerinin eşit dağılmamasını da sorun olarak gösterdi. AI ile ilgili ticarette ilk 10 ülkenin yedisinin Asya-Pasifik bölgesinde bulunduğunu, ancak Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi teknoloji alanında önde gelen ülkeler kazanç sağlarken birçok ülkenin geride kaldığını söyledi.

AI’ın artan elektrik talebi, yakıt, gübre ve gıda gibi temel emtiaların fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor. Georgieva, enflasyonu kontrol altına almak için kamu harcamalarının sınırlandırılması, gerektiğinde borçlanma maliyetlerinin yükseltilmesi ve kırılgan kesimlerin korunması çağrısı yaptı.

Georgieva ayrıca AI düzenlemeleri, çalışanların yeniden eğitimi, iş gücü piyasasının esnekliği, girişimciliğin desteklenmesi ve enerji güvenliği için politikaların gerekli olduğunu söyledi. IMF-Dünya Bankası yıllık toplantılarına 191 üye ülkenin maliye bakanları ve merkez bankası başkanları katılacak; toplantılarda küresel ekonomi, finansal istikrar ve sürdürülebilir büyüme ele alınacak.