Ukrayna 1,423 milyon ton tahıl ve yağlı tohum ihraç etti: Potansiyelin üçte biri

Ukrayna, ağustos ayında 1,423 milyon ton tahıl, yağlı tohum ve işlenmiş ürün ihraç etti. Bu miktar, dönem için hesaplanan potansiyel ihracatın yaklaşık üçte birinde kaldı. Hasadın satılması ve ödemenin tahsil edilmesi gecikirse çiftçilerin bir sonraki ekim için kaynak bulması zorlaşabilir.

Ukrayna hükümeti, 1-26 Ağustos dönemine ait ihracat verilerini 28 Ağustos’ta açıkladı. Hükümet, satışlardaki gecikmelerin ve yüksek nakliye maliyetlerinin sonbahar ekim planlarını etkileyebileceğini belirtti.

Hasat miktarı ile ihracat miktarını birbirinden ayırmak gerekiyor. Üretim artsa bile limanların veya nakliye güzergâhlarının aksaması satışları ve tahsilatı geciktirebilir. Bu durumda çiftçiler tohum ve diğer girdileri satın alacak kaynak bulmakta zorlanabilir. Ukrayna’da ağustos başındaki tahıl ihracatının gerekli miktarın yüzde 30’u düzeyinde kalması ve ekim finansmanını baskılaması da ihracat aksamalarının çiftçilerin nakit akışına etkisini gösteriyor.

2026 hasat tahminleri, kapsanan ürün grubuna göre değişiyor. Ukrayna hükümeti tahıl hasadını yaklaşık 60,4 milyon ton olarak öngörürken Ukrayna Tahıl Birliği (UGA), tahıl ve yağlı tohumların toplamını 83,6 milyon ton olarak tahmin etti. Ürün kapsamları farklı olduğu için bu iki rakam doğrudan karşılaştırılamaz.

UGA, 2026/2027 pazarlama yılında tahıl ihracatının 50,8 milyon tona kadar çıkabileceğini öngördü. Bu tahmin, lojistik sorunların kötüleşmemesi koşuluna bağlı. Birlik, hasadın yeterince ihraç edilememesinin Ukrayna’daki tarım ürünleri fiyatları, çiftçiler ve ülkenin ödemeler dengesi üzerinde baskı yaratabileceğini belirtti.

Karadeniz rotası, uluslararası tahıl arzını etkileyen başlıca etkenlerden biri. Birleşmiş Milletler (BM), savaş öncesinde Rusya ile Ukrayna’nın dünya buğday ve arpa ihracatının yaklaşık yüzde 30’unu, ayçiçek yağı ihracatının ise yarıdan fazlasını karşıladığını bildirmişti. Bu oranlar savaş öncesi ticareti temel alıyor; mevcut arzı veya fiyat değişimini göstermiyor.

Ukrayna’daki ihracat aksaklıkları, uluslararası tahıl arzı ve ithalat maliyetleri üzerinden Türkiye’yi de ilgilendiriyor. Ancak yurt içindeki tahıl ve işlenmiş gıda fiyatlarına olası etkisini sayısal olarak değerlendirmek için ihracat aksamalarının ne kadar süreceği, alternatif tedarikçilerin hasadı ve nakliye güzergâhları birlikte izlenmeli.