Fransa'da eğitim protestoları 250 bini aştı: 2026 bütçesine 200 milyon euro ek

Fransa genelinde eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle düzenlenen protestolara katılanların sayısı hükümetin verilerine göre 250 bini aştı. Hükümet, 2026 eğitim bütçesini bir önceki yıla kıyasla 200 milyon euro artıracağını ve yaklaşık 5.900 ek istihdam sağlayacağını açıkladı.

Öğrenciler, öğretmenler ve veliler 6 Ekim'de öğretmen ve personel eksikliğine, eski okul binalarına ve diğer sorunlara dikkat çekti. AP, protestoların boyutunu hükümet verilerine dayanarak aktardı.

Ekonomist Paul Krugman, 8 Ekim'de Substack'te yayımladığı yazıda emeklilik harcamaları üzerindeki baskının eğitim gibi diğer alanlardaki harcamaları azalttığını ve öğrenci protestolarıyla devlet tahvili piyasasındaki huzursuzluğun birbirini etkilediğini savundu. Bu, Krugman'ın değerlendirmesi; resmi istatistikler emeklilik harcamaları ile protestolar arasında nedensellik bulunduğunu kanıtlamıyor.

Fransa Eğitim Bakanlığı'nın bütçe artışı açıklaması, toplam bütçe açısından 'eğitim bütçesinde kesinti' ifadesiyle örtüşmüyor. Ancak bütçenin toplam tutarı; okullardaki personel dağılımı ve binaların durumu gibi konulardan ayrı değerlendirilmeli.

Protestoların taleplerini yalnızca bütçe başlığıyla özetlemek de mümkün değil. Le Monde'un aktardığı öğrenci görüşlerinde en sık dile getirilen konu ders programları oldu. Öğretmenlerin yerine görevlendirme ve yeterlilik sorunları ile öğretmen ve ders eksikliği de öne çıkan şikâyetler arasındaydı.

Mali baskı, hükümetin borç tahminlerine de yansıyor. Fransa Hazine Genel Müdürlüğü ile Hazine Borç Yönetim Ajansı, 6 Ekim'de yayımladıkları raporda kamu borcunun 2026'da GSYH'nin yüzde 119,3'üne, 2027'de ise yüzde 121,7'sine ulaşacağını öngördü.

Avrupa Komisyonu, Fransa'nın 2026 kamu borcu oranını yüzde 118,1 olarak tahmin etti. Bu oran Fransa hükümetinin öngörüsünden farklı olduğu için tahminlerin hangi kurum tarafından ve hangi temelde yapıldığına dikkat edilmeli.

Emeklilik Danışma Konseyi, emeklilik harcamalarının 2024'te GSYH'nin yüzde 13,9'u olduğunu bildirdi. Konseyin temel senaryosunda bu oran 2030'da yüzde 14,0'a, 2070'te yüzde 14,2'ye çıkıyor. Bu veriler tek başına, emeklilik harcamalarının eğitim bütçesini azalttığı yönündeki Krugman'ın iddiasını doğrulamıyor.