Fransa'dan DeFi'ye toptan yasak yerine sertifika önerisi: Geçerlilik 3 yıl

Fransa Hazinesi, Fransız Finansal Piyasalar Otoritesi (AMF), Fransa Merkez Bankası (Banque de France) ve İhtiyatlı Denetim ve Çözümleme Otoritesi (ACPR), DeFi (merkeziyetsiz finans) erişimine izin veren kripto varlık platformlarının müşteri kayıplarında kısmi sorumluluk taşımasını Avrupa Birliği'ne (AB) önerdi. Platform, ilgili protokolü gerektiği gibi değerlendirmediyse sorumlu tutulması gerektiği görüşü savunuldu.

Dört kurum, Avrupa Komisyonu'nun Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi (MiCA) incelemesine yönelik kamuya açık istişare sürecine verdikleri ortak yanıtı 21'inde (yerel saatle) yayımladı. Belge, Komisyon'a sunulan bir görüş yazısı olup yasal bir düzenleme niteliği taşımıyor. MiCA'da değişiklik yapılabilmesi için AB'nin yasama organlarından geçmesi gerektiğini Unchained bildirdi.

Fransız yetkililer, kimsenin kontrol etmediği protokollere doğrudan lisans zorunluluğu getirme yolunu seçmedi. Bunun yerine kullanıcı ile protokol arasında yer alan Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (CASP) üzerinden DeFi'nin düzenlenmesi fikrini öne çıkardı. Tamamen merkeziyetsiz hizmetler şu an MiCA'nın kapsamı dışında kalıyor.

Yanıt yazısında 'CASP'ların durum tespiti ve sürekli izlemesi, protokol ile akıllı sözleşmelerin ön onayı, CASP'ların sorumluluğu' olmak üzere üç eksen öne sürüldü. Bu yükümlülüklerin büyük ölçekli CASP'lara tam kapsamlı şekilde uygulanması önerildi.

Platformların erişim açmadan önce kontrol etmesi istenen unsurlar şöyle sıralandı: protokolün gerçekten merkeziyetsiz olup olmadığı, akıllı sözleşmenin güvenlik açıkları, denetim geçmişi ve geçmişte yaşanan olaylar, yönetişim, likidite, oracle riski ve bridge yapısı, blok zinciri analiz araçlarıyla tespit edilen yasa dışı fonlarla bağlantı.

Kullanıcıların erişim sağlamadan önce, söz konusu protokolün düzenleme kapsamında olmadığını gösteren bir açılır pencere onayından geçmesi de önerildi.

Sorumluluk maddesinin özünde platformun erişimi aktif biçimde sağlamış olması yer alıyor. Yanıt yazısında, 'CASP, erişimi aktif olarak sağladığı durumlarda -özellikle gerekli durum tespitini yapmadıysa, bilinen güvenlik açıklarını göz ardı ettiyse veya açık yasa dışı faaliyet belirtilerine ve ciddi operasyonel zayıflıklara rağmen erişimi sürdürdüyse- müşteride oluşan bazı olaylardan sorumlu tutulmalı' denildi. Protokole yatırılan varlıklardan kimin sorumlu olacağına dair ise Komisyon ve Avrupa denetim otoritelerinin ek netleştirme yapması gerektiği de eklendi.

Fransız yetkililer, protokoller ve akıllı sözleşmeler için bağımsız bir sertifikasyon sistemini destekledi. Sertifikanın kod tabanı bazında verilmesi, geçerlilik süresinin 3 yıl olması ve zincir üstünde (on-chain) kayıt altına alınması öngörülüyor. Sertifikasyon kapsamına yalnızca toplam kilitli değer (TVL) gibi önem eşiğini aşan, tamamen merkeziyetsiz protokoller giriyor.

Sertifikanın bulunmaması tek başına erişimi engelleme nedeni sayılmayacak. Platformun kendi incelemesini yapıp müşteriye riski daha ayrıntılı şekilde açıklaması yeterli görülüyor. Tüm özel saklamalı (non-custodial) cüzdan geliştiricilerinden sertifika istenmesinin bu aşamada aşırı olacağı belirtildi. Yanıt yazısında, 'durum tespiti, sertifikasyon, doğrulanmış likidite ve sürekli izlemeye dayanan AB ortak çerçevesi, toptan yasaktan daha iyi' denildi.

Tamamen merkeziyetsiz olmayan protokollerin MiCA kapsamında hizmet sağlayıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği de savunuldu. Yanıt yazısında 'DeFi statüsü kural değil, istisna olarak kalmalı' ifadesi kullanıldı.

DeFi dışında başka öneriler de yazıya dahil edildi. Yanıt yazısında, AB lisanslı kuruluşların MiCA şartlarını karşılamayan stabilcoin'lerle ilgili hizmet sunmasının açıkça yasaklanması istendi. Büyük ölçekli kripto varlık hizmet sağlayıcılarını denetlemede Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'nin (ESMA) rolünün güçlendirilmesi talebi de yer aldı.