Fransa'dan DeFi erişimi sunan kripto platformlarına kısmi sorumluluk önerisi

Fransa Hazinesi, Finans Piyasaları Otoritesi (AMF), Fransa Merkez Bankası ve İhtiyati Denetim ve Çözümleme Otoritesi (ACPR), Avrupa Birliği'nin Kripto Varlık Piyasaları Yönetmeliği'nde (MiCA) değişiklik öngören ortak bir öneri yayımladı. Öneriye göre, müşterilerine merkeziyetsiz finans (DeFi) erişimi sağlayan kripto varlık platformları, bu erişim üzerinden müşterilerini etkileyen bazı olaylardan sorumlu tutulabilecek.

Cointelegraph'ın aktardığına göre öneri, Avrupa Komisyonu'nun kamuoyu görüşüne açtığı süreç kapsamında hazırlanan bir yanıt niteliği taşıyor.

Önerinin merkezinde Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları'nın (CASP) yükümlülüklerinin artırılması yer alıyor. Metne göre CASP'ler, müşterilerine bir DeFi protokolüne erişim sunmadan önce o protokolü incelemekle yükümlü olacak. Erişim sağlandıktan sonra ise protokoldeki güvenlik açıklarını ve şüpheli hareketleri sürekli izlemeleri gerekecek. Fransız otoritelerine göre, platform erişimi kendi isteğiyle açtıysa müşterileri etkileyen bazı olaylardan sorumluluk da platforma ait olacak.

Fransız otoriteler ayrıca DeFi protokolleri ve akıllı kontratlar için bir sertifikasyon sistemini de destekliyor. Bu sertifikasyon 'önemli CASP' olarak sınıflandırılan şirketler için tam kapsamlı uygulanırken, daha küçük ölçekli şirketler için orantılılık ilkesiyle devreye girecek. Sertifikasyonu bulunmayan bir protokol için dahi, platform kendi durum tespitini yapıp risk bildirimini güçlendirirse müşteri erişimine açılabilecek.

Emanetsiz (non-custodial) cüzdanlar konusunda tutum farklı. Fransız otoriteler, tüm geliştiricilere toptan sertifikasyon zorunluluğu getirilmesine karşı çıktı. Bunun yerine, yalnızca DeFi hizmetlerini entegre eden gelişmiş cüzdanlar için gönüllü sertifikasyon önerildi.

Denetim yapısına ilişkin bir öneri de metinde yer alıyor. Fransa, önemli CASP'lerin denetim yetkisinin ulusal otoritelerden Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'ne (ESMA) devredilmesini destekliyor. MiCA şu anda 'önemli' sınıflandırması için AB genelinde günlük ortalama 15 milyon aktif kullanıcı eşiğini esas alıyor; Fransa bu eşiğin düşürülmesini öneriyor. Buna göre kullanıcı sayısının yanı sıra emanet altındaki varlıklar, iş riski ve grup yapısının karmaşıklığı da değerlendirme kriterlerine eklenecek.

Stabilcoin düzenlemeleri de revizyon kapsamında. Fransa, MiCA'daki varlığa dayalı token (ART) sınıflandırmasının yeniden gözden geçirilmesini talep etti. E-para token (EMT) rejiminin ise birden fazla para birimine endeksli stabilcoinleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini önerdi.

Bu öneriler AB içi bir düzenleme tartışması olduğundan birliğin dışındaki şirketleri doğrudan bağlamıyor. Ancak DeFi'ye erişim sağlayan aracı platformların sorumluluğunun nerede sona ereceği tartışması başka ülkelerde de başladı. Japonya Finansal Hizmetler Kurumu, 20'sinde yayımladığı bir çalışma grubu raporunda DeFi ve merkeziyetsiz borsaların (DEX) düzenlenmesini öncelikli araştırma konuları arasına aldı. Bu süreç henüz araştırma aşamasında olup resmi bir düzenleme bulunmuyor. Japonya Finansal Hizmetler Kurumu, DEX'lere bağlanan uygulama sağlayıcılarının kullanıcılara risk bildirimi yapma ve kimlik doğrulama yükümlülüğü taşıyıp taşımayacağını da ele alacak.

DeFi alanındaki düzenleme boşluğuna daha önce de dikkat çekilmişti. WalletConnect, bir düzenleme değerlendirme raporunda DeFi ve kendi kendine saklama (self-custody) cüzdanlarına ilişkin kuralların hâlâ boşlukta kaldığını belirtmişti. Fransa'nın önerisi, bu boşluğu erişim sağlayan platform aşamasında ele almayı hedefliyor.

Söz konusu öneri henüz kesinleşmiş bir düzenleme değil, görüş bildirme sürecinde sunulan bir pozisyon belgesi niteliğinde. Avrupa Komisyonu, toplanan görüşler doğrultusunda 30 Haziran 2027'ye kadar AB'nin yasama organlarına bir rapor sunacak. Bu raporda MiCA'da değişiklik önerileri de yer alabilir.