Endurance Energy’nin deniz tabanında test ettiği Adélie jeneratörü, Pasifik Okyanusu’nda yaklaşık 8,7 saniye boyunca kendi tükettiğinden fazla elektrik üretti. Üretimde yeni açılan kuyu değil, yakındaki doğal bir hidrotermal baca kullanıldı.
Seattle merkezli girişim Endurance Energy, Adélie’yi 27 Eylül’de Oregon kıyılarının yaklaşık 300 mil açığında, Pasifik’teki Axial Seamount deniz dağına yaklaşık 5.000 fit derinlikte kurdu. Şirket, sondajı, jeneratör kurulumunu, uzaktan çalıştırmayı ve elektrik üretimini üç haftalık tek bir testte gerçekleştirdiğini 19 Ekim’de duyurdu.
Endurance Energy, Adélie’nin yaklaşık 8,7 saniye net elektrik ürettiğini; test boyunca net üretimin medyan değerinin yaklaşık 2 kilovat, en yüksek değerinin ise 16,5 kilovat olduğunu açıkladı. Net elektrik, jeneratörün kendi çalışması için kullandığı enerji çıkarıldıktan sonra kalan miktarı ifade ediyor. Adélie ticari bir jeneratör değil, test düzeneği olduğundan bu veriler kesintisiz elektrik sağlama kapasitesini değerlendirmek için yeterli değil.
Yeni açılan kuyudan da sıcak akışkan çıktı ancak debi jeneratörü çalıştırmaya yetmedi. Net elektrik üretimi, yakındaki doğal hidrotermal bacadan gelen akışkanla sağlandı. Bataryanın aşırı akım koruması devreye girince üretim durdu. Yaklaşık 10 dakika sonra yeniden çalıştırma girişimi sırasında soğutucu pompasına elektrik sağlayan kablo arızalandı.
Şirket, deniz tabanındaki fiber optik ağ üzerinden jeneratörü Seattle’dan uzaktan yönetti ve sıcaklık ile basınç gibi değerleri izledi. Test, deniz tabanına yerleştirilen ekipmanla karadan kontrol sağlayarak elektrik üretilebildiğini gösterdi. Üretilen elektriği karaya taşımak için ayrıca deniz altı iletim altyapısı gerekiyor; derin deniz ekipmanlarının bakım ve onarım maliyetleri de ticarileşmenin önündeki konular arasında.
Stanford Üniversitesi enerji bilimi ve mühendisliği profesörü Roland Horne, IEEE Spectrum’a verdiği röportajda deniz tabanı jeotermal enerjisinin ada bölgelerine elektrik sağlamada kullanılabileceğini, ancak büyük ölçekli elektrik şebekeleri için uygunluğu konusunda kuşkuları bulunduğunu söyledi. Horne, deniz altı tesislerinin lojistik ve işletme maliyetlerinin kara jeotermaline kıyasla dezavantaj yaratabileceğini belirtti.
Tonga hükümeti, Endurance Energy ile deniz tabanı jeotermal enerjisinin araştırılması, geliştirilmesi ve kullanıma alınması için Şubat 2026’da bir mutabakat zaptı imzaladığını duyurdu. Hükümet, 2035’e kadar elektriğin tamamını yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlama hedefini açıkladı. Mutabakat zaptının imzalanması, bir santralin faaliyete geçtiği anlamına gelmiyor.
Endurance Energy, geliştirilmiş test düzeneği Gentoo ile daha uzun süreli üretimi denemeyi ve ticari kullanıma yönelik 2 megavatlık Leopard jeneratörünü geliştirmeyi planlıyor. Şirketin Tonga’da ilk elektrik üretimi için belirttiği hedef tarih 2027.
Yorum 0