Anthropic, yapay zekâ taslağında eyalet yasalarına ilişkin ifadeleri değiştirecek

Anthropic’in ABD Kongresi yetkililerine sunduğu yapay zekâ güvenliği yasa taslağı, federal hükümetin modelin piyasaya sürülmesini veya kullanılmasını engelleyebileceği koşulları zararın boyutu, aciliyeti ve mahkeme süreciyle sınırlıyor. Taslak, resmen sunulmuş bir yasa teklifi değil.

Reuters, taslağın içeriğini Politico’nun haberine dayanarak aktardı. Hükümet müdahalesi için öngörülen koşullar arasında, öngörülebilir ve yakın bir riskin 1 milyar doları aşan zarara yol açması ya da 50’den fazla kişinin ölümüne veya ağır yaralanmasına neden olma ihtimali bulunuyor. Biyolojik silah geliştirilmesine veya kullanılmasına destek verilmesi, geliştiricinin kontrolünden çıkan model davranışları ve siber saldırılar risk kategorileri arasında sıralanıyor.

Haberde aktarılan taslağa göre bağımsız bir değerlendirme kuruluşu yakın bir risk tespit ederse, değerlendirmeyi tamamladıktan sonra 72 saat içinde Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunacak. Bir modelin durdurulması için Ticaret Bakanlığının mahkemeden karar talep etmesi gerekecek; diğer federal kurumlara aynı yetkinin verilmesi öngörülmüyor.

Taslağın tam metni kamuya açıklanmadı. Bu nedenle haberde aktarılan eşikler ve süreçler, yürürlükteki yasa hükümleri değil, Kongre yetkililerine iletilen gizli taslakta yer alan unsurlar.

Tartışma, hükümetin denetim yetkisini hangi koşullarda kullanabileceği üzerinde yoğunlaşıyor. Taslaktaki ölçütlerin yasalaşması halinde, zarar ağır olsa bile hükümetin modelin durdurulmasını talep edebilmesi için riskin aciliyetini ve zararın boyutunu kanıtlaması gerekeceği yönünde eleştiriler var. Buna karşılık, federal düzeyde ortak bir standardın şirketlerin eyalet düzenlemelerinden kaynaklanan yükünü azaltabileceği de savunuluyor.

Anthropic’in kamuya açıkladığı ‘İleri Yapay Zekâ Çerçevesi’, şirketlerin güvenlik testleri yapmasını, sonuçları yayımlamasını ve bağımsız değerlendirmeden geçmesini zorunlu kılmayı öneriyor. Çerçeve ayrıca hükümetin tehlikeli modellerin dağıtımını engelleme yetkisine sahip olması gerektiğini belirtiyor. Anthropic’in politika belgesi ile Kongreye iletilen gizli taslak ayrı belgeler.

Eyaletlerin denetim yetkisi de tartışma konusu. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 29 Eylül 2025’te SB 53’ü imzaladı. Kaliforniya Valiliği, yasanın yapay zekâ geliştiricilerinin güvenlik çerçevelerini açıklamasını, ciddi güvenlik olaylarını bildirmesini ve ihbarcıları korumasını düzenlediğini duyurdu.

Anthropic’in taslağının eyalet yasalarını hangi ölçüde sınırlayacağı, kamuya açık metinler üzerinden kesin olarak belirlenemiyor. The Washington Post, taslak yayımlandıktan sonra Anthropic’in eyalet yasalarıyla ilişkisini ele alan ifadeleri değiştireceğini açıkladığını bildirdi. Değiştirilmiş metin kamuya açık kaynaklarda doğrulanmadı.

Karşılaştırma amacıyla anılan FRONTIER Act (H.R. 9925), ABD Temsilcisi Jay Obernolte’nin 23 Temmuz 2026’da sunduğu ayrı bir yasa teklifi. Teklifin metni, sınır yapay zekânın geliştirilmesi ve dağıtımı üzerinde federal denetim kurmayı amaçlıyor. Anthropic’in taslağıyla bu teklifin hukuki statüsü ve denetim düzeni farklı.

Anthropic’in taslağı resmen sunulmadı; şirketin değiştireceğini açıkladığı ifadelerin güncellenmiş sürümü de kamuya açıklanmadı.