CFTC Başkanı, yapay zekâ ajanı geliştiricilerinin kaydı ve işlem sorumluluğunu sorguladı

ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (Commodity Futures Trading Commission, CFTC), 28'inde (yerel saatle) düzenlenen ilk Frontier Forum'da yapay zekâ ajanı geliştiricilerinin kaydı ve işlem sırasında yaşanabilecek aksaklıklarda kimin sorumlu tutulacağı konularını açık oturum gündemine aldı.

Forumda konuşan CFTC Başkanı Michael S. Selig, özerk yapay zekâ işlemlerinde geliştiricilerin düzenleyici kuruma kaydolmasının gerekip gerekmediğini ve bir ajan kontrolden çıkarsa sorumluluğun kime ait olacağını sordu. Selig, görüşlerinin kendisine ait olduğunu ve CFTC'nin tamamının tutumunu yansıtmadığını belirtti.

Selig, işlem fırsatlarını tespit edip kullanıcı adına emir veren bir yapay zekâ ajanını örnek gösterdi. İşlem tarafının insan mı yoksa ajan mı olduğunu belirlemek için KYA (know-your-agent, ajanını tanı) yaklaşımına ihtiyaç olup olmadığını da gündeme getirdi. Ancak yeni bir kural ya da yükümlülük ilan etmedi.

Tartışmanın odağında yapay zekâ kullanılıp kullanılmadığından çok, işlemi gerçekte kimin kontrol ettiği ve kullanıcı adına hareket eden yazılımın eylemlerinin kime atfedilebileceği yer aldı. Selig, CFTC'nin düzenleyici çerçevesinin kimliği belirlenebilir piyasa katılımcıları ve aracılar temelinde oluşturulduğunu söyledi. İşlem işlevlerinin, kontrol yetkisinin ve işlemin ekonomik niteliğinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Selig, riskler arasında ajanların öngörülmesi güç tepkilerini, benzer modeller kullanan sistemlerin birbiriyle bağlantılı işlem davranışlarını ve hızlı otomatik işlemlerin piyasa gözetimiyle risk yönetimi üzerindeki yükünü saydı. Öte yandan CFTC çalışanlarının piyasa gözetiminde yapay zekâ kullandığını, bu teknolojinin borsaların şüpheli işlemleri ve takas kurumlarının risk pozisyonlarını izlemesine yardımcı olabileceğini ifade etti. Bunlar Selig'in görüşleriydi; CFTC resmi bir değerlendirme sonucu açıklamadı.

Konuşmada kripto paralarla bağlantıya da değinildi. Selig, blokzincirin ajanların banka veya menkul kıymet şirketi gibi geleneksel aracılara başvurmadan kripto para tutmasına ya da işlem yapmasına zemin sağlayabileceğini söyledi. Örnek olarak, stake edilmiş Ethereum(ETH) veya memecoin ihracından elde edilen parayla bir buzdolabının market alışverişi yapabileceği bir senaryoyu anlattı. Bu örnek özerk işlem olasılığını açıklamak içindi; gerçek kullanımın boyutuna ilişkin veri sunmadı.

Düzenleme tartışmalarında geçmiş bir örnek de CFTC'nin Regulation AT girişimi. Komisyon, 2015'te otomatik işlemlere yönelik risk kontrolleri için bir kural teklifi sundu, 2016'da teklifi tamamlayıcı bir düzenleme önerdi. Her iki öneri de 2020'de geri çekildi. O dönemki belgelerde otomatik işlem katılımcılarının kaydı ve risk kontrolleri yer aldı; ancak bu forumda söz konusu önerilerin yeniden gündeme alındığı açıklanmadı.

CFTC'nin resmi gündemi, forumu süper zekâ ve ajan temelli finansın politika sorunlarının ele alındığı bir toplantı olarak tanımladı. Selig'in açıklamalarından çıkan sonuç yeni bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi değil, ajanların sorumluluğu ve kullanıcıların kimliğinin belirlenmesi konularının kamuya açık tartışmaya taşınması oldu.