ABD, robot ve sanayi makinelerinde yeni tarife olmadan müzakere talimatı verdi; 180 gün içinde rapor istedi

ABD, robot, sanayi makineleri ve bunların parçalarının ithalatına ilişkin ulusal güvenlik incelemesini kabul ederek ticaret ortaklarıyla müzakere başlatılmasını istedi. Karar yeni gümrük tarifesi veya ithalat kotası getirmedi.

ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ekim'de (yerel saatle) imzaladığı bildiride Ticaret Bakanı ile ABD Ticaret Temsilciliğine (USTR) yeni anlaşmalar için müzakere yürütme veya mevcut görüşmeleri sürdürme talimatı verdi. Hangi ülkelerle görüşüleceğine iki kurum karar verecek.

Trump, Ticaret Bakanlığının Ticaretin Genişletilmesi Yasası'nın 232. Bölümü kapsamında yürüttüğü incelemenin sonuçlarını kabul etti. Bu hüküm, ithalatın ulusal güvenliğe zarar verme riski taşıdığı değerlendirildiğinde başkana ithalatı düzenleme yetkisi veriyor. İnceleme raporu, ABD'nin robot ve sanayi makinelerinin çoğu türünde ve bunların parçalarında büyük ölçüde yabancı tedarikçilere bağlı olduğu sonucuna vardı.

Bildiride, yabancı üretimi ekipmanların hassas bilgileri işleyip depolayarak siber güvenlik riski yaratabileceği belirtildi. İncelemede ayrıca ABD içindeki üretimin ulusal güvenlik ihtiyaçlarını tek başına karşılamasının zor olduğu ifade edildi.

Belgede robot ve sanayi makinelerinin füze, uçak ve gemi üretiminde kullanıldığı; otomotiv, elektrik ve elektronik sektörlerinde de yer aldığı kaydedildi. İnceleme, savunma sanayisinin yanı sıra sivil üretimde kullanılan ekipmanları da kapsadı.

İncelemenin kapsamı robotlarla sınırlı değil. ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosunun (Bureau of Industry and Security, BIS) Eylül 2025'te yayımladığı inceleme duyurusunda CNC işleme merkezleri, torna ve freze makineleri, taşlama ve çapak alma ekipmanları ile endüstriyel presler de yer aldı.

Ancak duyuruda incelenen ürünlerin tümü bir tarife listesine alınmış değil. Bildiride hedef ülkeler, ürün kodları, tarife oranları veya yürürlük tarihi de açıklanmadı.

Şimdilik kesinleşen adımlar ticaret ortaklarıyla müzakere yürütülmesi ve ithalat eğilimlerinin izlenmesi oldu. Ticaret Bakanı ithalatı takip edecek; ek önlemlere ihtiyaç olduğunu değerlendirirse başkana rapor sunacak.

Trump, görüşmelerin ilerleyişine veya sonucuna bağlı olarak tarife, ithalat kotası ya da ücret uygulanmasını veya bunların değiştirilmesini değerlendirebileceğini söyledi. Bildiride, ABD'de üretim yatırımlarını teşvik edecek önlemler de ileride değerlendirilebilecek seçenekler arasında yer aldı.

Bildirimdeki 180 günlük süre, tarifelerin yürürlüğe gireceği tarih değil, müzakerelerin ilerleyişinin raporlanması için belirlenen son tarih. Ticaret Bakanı ile USTR'nin imza tarihinden itibaren 180 gün içinde başkana durum raporu sunması gerekiyor.

ABD Uluslararası Ticaret Komisyonunun (USITC) 2024 yılı makine ithalatı istatistiklerinde Güney Kore menşeli ürünlerin payı %6,1 olarak kaydedildi. Bu istatistik, bildirinin kapsadığı robot, sanayi makineleri ve parçalarını ayrı olarak ölçmüyor.

Bu nedenle %6,1'lik oran, belirli bir Güney Koreli şirketin ABD'ye ihracat payı veya olası tarife yükü olarak yorumlanamaz. Oran, bildiride kapsanan ürünlerde Güney Kore menşeli malların payını da göstermiyor.

ABD imalat sektörü temsilcileri, inceleme aşamasında ek tarifelerin ekipman maliyetlerini artırabileceği uyarısında bulundu. Ulusal İmalatçılar Birliği (National Association of Manufacturers, NAM), Ekim 2025'te Ticaret Bakanlığına sunduğu görüşte tarifelerin ve politika belirsizliğinin ABD'deki ekipman yatırımlarını geciktirebileceğini savundu. Görüş yazısı, bu bildiriden önce sunulmuştu.

ABD daha önce insansız hava aracı ithalatına ayrı bir tarife uygulamasını kesinleştirmişti. Robot ve sanayi makinelerine ilişkin bu karar ise tarife koymak yerine müzakere sürecini başlatıyor.