AB, Grönland kablosuna destek veriyor; Güney Kore bağlantısı uzun vadeli planda

Avrupa Birliği (AB), Grönland ile Avrupa’yı doğrudan bağlayacak denizaltı kablosuna destek veriyor. Uzun vadeli Pan-Arktik Kablo (Pan-Arctic Cable) planı, Kanada üzerinden Japonya ve Güney Kore’ye uzanmayı öngörüyor. Ancak hattın tamamı için fizibilite çalışması sürüyor.

Avrupa Komisyonu (European Commission) ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi (High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy), 20 Ekim’de yayımladıkları yeni Arktik stratejisinde Pan-Arktik Kablo planını açıkladı. Strateji, önce Grönland ile AB arasında bağlantı kurulmasını, ardından hattın Kanada üzerinden Asya’ya uzatılmasını öngörüyor.

Grönland-AB bağlantısı ile Asya’ya kadar uzanması planlanan hattın tamamı farklı aşamalarda. Strateji belgesinde, tüm güzergâh için fizibilite çalışmasının sürdüğü belirtiliyor. Güney Kore ve Japonya’ya uzanacak nihai rota ile hattın açılış takvimi henüz belirlenmedi.

AB, Avrupa’yı Birleştirme Aracı’nın (Connecting Europe Facility, CEF) dijital programı üzerinden Grönland’ın güvenli bağlantısı ve Pan-Arktik Kablo planı için bugüne kadar 107 milyon avro yatırım yaptığını bildirdi. Bu tutar, tüm hattın inşaat maliyeti değil. Grönland’ın batı kıyısında, yerel halkın bağlantı olanaklarını artırmaya yönelik ayrı bir kablo çalışması da sürüyor.

Grönland’da ilk denizaltı kablo projesi bu değil. Yerel telekom operatörü Tusass’ın işlettiği Greenland Connect, Mart 2009’da hizmete girdi. Kanada’nın Newfoundland bölgesinden Nuuk’a uzanan hat, ardından Qaqortoq ve İzlanda’ya bağlanıyor. Nuuk’tan kuzeye uzanan Greenland Connect North hattı da bulunuyor. Yeni planın odağında Grönland ile AB arasında doğrudan bağlantı kurulması var.

Operatörler arasındaki iş birliği, AB stratejisinin açıklanmasından önce başladı. Cinia, NORDUnet, Tusass, Hollanda Denizaltı Kablo Koalisyonu, GlobalConnect ve Tampnet, 18 Şubat 2025’te Pan-Arktik Kablo Sistemi (Pan-Arctic Cable System, PACS) geliştirmek için iş birliği mutabakatı imzaladı.

Mutabakat; teknik tasarım, finansman, tedarikçi stratejisi ve Avrupa, Asya ile Kuzey Amerika’daki diğer operatörlerle iş birliği seçeneklerini kapsıyor. Bu, ortak geliştirme görüşmelerine yönelik bir plan. Kesinleşmiş bir güzergâh veya inşaat sözleşmesi anlamına gelmiyor.

Operatörler, PACS’nin tamamını 2030’ların başında hizmete hazır hale getirmeyi hedefliyor. Planlarda bazı bölümlerin daha erken devreye alınması da yer alıyor. Bu takvim operatörlerin hedefi; AB’nin Grönland ile doğrudan bağlantı bölümü için açıkladığı bir inşaat takvimi değil.

PACS iş birliğine katılan NORDUnet, Mart 2026’da yayımladığı açıklamada Arktik güzergâhın mevcut altyapı rotalarına bağımlılığı azaltabileceğini ve küresel internet ağının dayanıklılığını artırabileceğini belirtti. Bu, projede yer alan bir kuruluşun değerlendirmesi.

AB stratejisi ayrıca Kuzey Atlantik ve Arktik denizaltı kablolarını izlemek, korumak ve onarımlarını desteklemek amacıyla bir Arktik Kablo Merkezi kurulmasını öngörüyor. Kablolara yönelik olası tehditleri erken tespit edecek teknolojilere yatırım yapılması ve Arktik’te faaliyet gösterecek buzkıran kapasitesinin artırılması da planlar arasında.

AB, Arktik’te ABD ile pratik iş birliğini sürdürme tutumunu da stratejide ortaya koydu. Bu nedenle kablo planını ABD’yi dışarıda bırakmaya yönelik bir politika olarak nitelendirmek mümkün değil.

AB, tüm güzergâhın fizibilite çalışmasını sürdürüyor. 2030’ların başı için açıklanan hizmete hazır olma hedefi, operatörlerin PACS’nin tamamına yönelik takvimi. Grönland ile AB arasındaki bağlantı bölümünün kesin takvimi ise henüz açıklanmadı.