ChatGPT araması: AB’de aylık ortalama 185,6 milyon aktif alıcı; yükümlülükler Ocak 2027’de

ChatGPT’nin arama işlevi, Avrupa Birliği’nde (AB) sona eren 30 Eylül itibarıyla altı aylık dönem için aylık ortalama 185,6 milyon aktif alıcıya ulaştı. Bu sayı, önceki açıklamaya göre 26,5 milyon daha yüksek.

OpenAI’nin İrlanda tüzel kişiliği, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) açıklama sayfasında ilgili dönemdeki sayının yaklaşık 185,6 milyon olduğunu bildirdi.

Önceki açıklamada, 31 Mart’ta sona eren altı aylık dönem için aylık ortalama 159,1 milyon aktif alıcı sayısı verilmişti. İki rakam farklı altı aylık dönemlerin ortalamalarını gösteriyor. Yeni veri, ChatGPT’nin AB’de arama motoru denetimine tabi tutulma sürecini ele alan önceki haberimizdeki sayıdan daha güncel.

Avrupa Komisyonu’nun belirlenmiş hizmetler listesi 28 Ekim’de güncellendi. Ancak ChatGPT kaydında hâlâ 31 Mart’ta sona eren dönem için açıklanan 159,1 milyon sayısı yer alıyor.

Bu gösterge, tüm ChatGPT kullanıcılarını veya arama sorgularının sayısını değil, çevrimiçi arama işlevinin aylık ortalama aktif alıcı sayısını ifade ediyor. OpenAI, ortalamanın DSA yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla hesaplandığını ve başka amaçlarla kullanılmaması gerektiğini belirtti. Bu veriden arama pazarındaki payı veya Türkiye’deki kullanım ölçeğini çıkarmak mümkün değil.

Veri, OpenAI’nin tüm ürünleri için dünya genelinde açıkladığı 1 milyar haftalık aktif kullanıcı sayısıyla da doğrudan karşılaştırılamaz. Coğrafi kapsam, ölçülen işlev ve dönem farklı. Önceki haberimizde ele alınan tüm hizmet kullanıcıları sayısı haftalık ölçüme dayanıyor.

Avrupa Komisyonu, 31 Ağustos’ta ChatGPT’yi DSA kapsamında çok büyük çevrimiçi arama motoru (VLOSE) olarak belirledi. Aynı duyuruda Reddit ve Roblox çok büyük çevrimiçi platform (VLOP) olarak sınıflandırıldı. Komisyon, üç hizmetin de AB’de aylık ortalama 45 milyon kullanıcı eşiğini karşıladığını bildirdi.

DSA, platformlar ve arama motorlarının aylık ortalama kullanıcı sayılarını en az altı ayda bir açıklamasını zorunlu kılıyor. AB’de aylık ortalama 45 milyon kullanıcıyı aşan hizmetler, işlevlerine göre VLOP veya VLOSE olarak belirlenebiliyor. Komisyonun DSA bilgilendirmesi, belirleme ölçütlerini ve ek yükümlülükleri açıklıyor.

VLOSE statüsü, hizmetin yasal sınıflandırmasını ifade ediyor. ChatGPT’nin bu statüye alınması, yasa dışı bir davranış tespiti veya yaptırım kararı anlamına gelmiyor; arama işlevi de sunan hizmetin ölçek eşiğini aşarak düzenleme kapsamında arama motoru olarak sınıflandırıldığını gösteriyor.

Belirlenmiş hizmetlerin, hizmetlerinde ve algoritmik sistemlerinde ortaya çıkabilecek sistemik riskleri değerlendirmesi ve azaltması gerekiyor. Komisyonun sıraladığı riskler arasında yasa dışı içerik, reşit olmayanlar ve temel haklar üzerindeki etkiler, seçim süreçleri ve kamu güvenliği ile kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı bulunuyor. Hizmetler ayrıca yılda en az bir kez bağımsız dış denetime tabi tutulmalı.

Internet Policy Review’da yayımlanan bir araştırma, ChatGPT’nin web’de bilgi arama ve yanıt üretme işlevlerini birleştiren bir hizmet olduğunu inceliyor. Araştırmacılar, arama motorlarından kaynaklanabilecek risklerin yanı sıra platform benzeri işlevlerin doğurabileceği risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Tartışma araştırmanın tam metninde ele alınıyor.

Interface’ın politika analizi ise DSA’nın hizmetlerin işleyişinden kaynaklanan riskleri, AB Yapay Zekâ Yasası’nın (AI Act) da temel yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve eğitilmesiyle ilgili konuları kapsadığını belirtiyor. İki düzenlemedeki risk değerlendirmelerinin kesişebilmesi, koordinasyonu bir uygulama başlığı hâline getiriyor. Interface’ın analizi iki düzenlemenin kapsamını inceliyor.

Komisyon, belirleme bildiriminin ardından ek yükümlülüklerin dört ay içinde yerine getirilmesi gerektiğini bildirdi. Uyum tarihi Ocak 2027 olarak açıklandı.