19,6 milyar dolarlık İngiltere bağlantılı petrol ve gaz M&A hacmi geçen yılın toplamını aştı

İngiltere bağlantılı petrol ve gaz şirket birleşme ve satın alma işlemlerinin hacmi 2026’da 19,6 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, 2025’in yıllık toplamı olan 16,5 milyar doları geçti.

Reuters, 30 Ekim’de yayımladığı haberde LSEG’nin derlediği veriler ile 11 analist ve bankacının görüşlerine dayanarak İngiltere Kuzey Denizi’ndeki petrol ve gaz varlıklarında yeni bir konsolidasyon dalgası olasılığını aktardı. Orta Doğu’daki savaşın petrol ve gaz fiyatlarını yükseltmesi, olgun sahaların işletme maliyetleri ve İngiltere’nin vergi sistemi işlem görüşmelerinin arka planındaki etkenler olarak gösterildi.

19,6 milyar dolarlık toplam, İngiltere merkezli şirketlerin alıcı ya da işlem hedefi olduğu anlaşmaları kapsıyor; yalnızca Kuzey Denizi’ndeki işlemlerin toplamı değil. Reuters’in örnek verdiği Gulf Keystone ile ShaMaran birleşmesi, Irak Kürdistanı’ndaki petrol sahalarına odaklanıyor.

Kuzey Denizi’nde varlıkların ortak işletilmesini sağlayan anlaşmalar daha önce de tamamlandı. Shell (SHEL) ile Equinor (EQNR), 2025’te İngiltere’deki deniz üstü petrol ve gaz faaliyetlerini birleştirerek Adura’yı kurdu. İki şirketin Adura’daki payı ayrı ayrı yüzde 50.

TotalEnergies (TTE), İngiltere’deki upstream faaliyetlerini NEO NEXT ile birleştirme işlemini Mart 2026’da tamamladı. Arama ve üretim faaliyetlerini kapsayan NEO NEXT+ adlı birleşik şirkette TotalEnergies’in payı yüzde 47,5, HitecVision’ın payı yüzde 28,875 ve Repsol UK’nin payı yüzde 23,625.

BP’nin (BP) Kuzey Denizi faaliyetlerini satma süreci temmuzda başladı. Şirket, 30 Ekim’de açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında satış sürecinin devam ettiğini doğruladı.

Cavendish analisti James McCormack, “Büyük işlemleri gerçekleştirecek finansal kapasiteye, vergi konularını yönetme becerisine ve tesisleri sökme yetkinliğine sahip alıcıların oluşturduğu pazar giderek daha fazla yoğunlaşıyor” dedi. Bu değerlendirme, olası alıcı sayısının sınırlı kalabileceğine işaret ediyor. McCormack, BP’nin Kuzey Denizi varlıklarının satış değerini 2 milyar dolara kadar tahmin etti. Muhtemel alıcılar arasında NEO NEXT+, Ithaca Energy (ITH) ve EnQuest (ENQ) şirketlerini saydı. Ancak bunlar analistin tahmini ve olası adayları; kesinleşmiş işlem koşulları ya da verilmiş teklifler değil.

Reuters’in 30 Ekim tarihli haberinde, kimliği açıklanmayan bir kaynağa dayanılarak yeni teklif sürecinin aralık ayında başlayabileceği aktarıldı. BP konuya ilişkin ek yorum yapmadı.

Olgun petrol sahalarının işletme maliyetleri, varlıkların birleştirilmesine yönelik görüşmelerin gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor. Şirket birleşmeleri vergi indirimleri ve işletme sinerjileri sağlayabilir; ancak alıcıların üretim sona erdikten sonra tesisleri sökme yükümlülüğünü de hesaba katması gerekiyor.

İngiltere’de Kuzey Denizi petrol ve gaz faaliyetleri için açıklanan toplam nominal vergi oranı yüzde 78. Hükümetin vergi belgelerinde bu oran; ring fence kurumlar vergisi yüzde 30, ek vergi (supplementary charge) yüzde 10 ve Enerji Kârları Vergisi (Energy Profits Levy, EPL) yüzde 38 olarak sıralanıyor.

Yüzde 78, bu üç vergi kaleminin nominal oranlarının toplamı; şirketlerin indirim ve maliyetleri hesaba katıldıktan sonra fiilen ödediği oran değil. Fiyat koşulları nedeniyle daha erken sona erdirilmediği takdirde EPL, 31 Mart 2030’a kadar uygulanacak.

İngiltere hükümeti, 21 Ekim’de daha önce ruhsatlandırılmış Jackdaw gaz sahasına üretim izni verdi. Hükümet, üretimin zirveye ulaştığı dönemde bu sahanın ülke içi gaz üretimini yaklaşık yüzde 6 artırmasını bekliyor.

Greenpeace, Jackdaw projesinin tüm ömrü boyunca gaz ithalatına bağımlılığı yıllık ortalama yaklaşık yüzde 2 azaltacağını ve tüketicilerin gaz faturalarını düşürmeyeceğini savundu. Hükümetin açıkladığı yaklaşık yüzde 6, üretimin zirvesindeki ülke içi gaz üretimi artışını; Greenpeace’in yaklaşık yüzde 2’lik tahmini ise proje süresince ithalat bağımlılığındaki yıllık ortalama değişimi ifade ediyor. Bu iki oran farklı ölçütleri ve dönemleri kapsıyor.