0,25 puanlık artışla Avustralya faizi yüzde 4,85'e çıktı; karar 6'ya 3

Avustralya Merkez Bankası (Reserve Bank of Australia, RBA), politika faizini 0,25 puan artırarak yüzde 4,85'e çıkardı. Bu, yıl içindeki beşinci faiz artışı oldu.

RBA, 3 Kasım'da yayımladığı karar metninde altı kurul üyesinin faiz artışına, üçünün ise faizi yüzde 4,60'ta sabit tutmaya oy verdiğini bildirdi.

RBA, enflasyon artışının geniş bir alana yayıldığını ve bazı enflasyon beklentisi göstergelerinin son dönemde yükseldiğini belirtti. Beklentilerin kalıcılaşması riskini önlemek için finansal koşulların daha da sıkılaştırılması gerektiği sonucuna vardı.

Avustralya İstatistik Bürosu (Australian Bureau of Statistics, ABS) verilerine göre Eylül 2026'da Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) yıllık yüzde 4,3 arttı. Ağustos'taki artış yüzde 4,0 olmuştu. Geçici fiyat hareketlerini dışarıda bırakan kırpılmış ortalama enflasyon da revize edilen ağustos değerindeki yüzde 3,5'ten yüzde 3,6'ya yükseldi. Her iki gösterge de RBA'nın yüzde 2-3 hedef aralığının üzerindeydi.

Akaryakıt ve elektrik fiyatlarındaki artışların arka planı farklıydı. Eylül'de motorlu taşıt yakıtı fiyatları yıllık yüzde 23,6, aylık yüzde 9,4 arttı. ABS, aylık yükselişi küresel petrol fiyatlarıyla ilişkilendirdi. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 12,8 yükselirken büro, başlıca etkenin federal hükümetin elektrik faturası desteğinin sona ermesi olduğunu belirtti.

RBA, Orta Doğu'daki çatışmadan etkilenen yakıt ve ham madde fiyatlarıyla Avustralya'daki üretim kapasitesi üzerindeki baskıyı enflasyon riskleri arasında saydı. Kasım kararında üretim kapasitesi baskısının önce değerlendirilenden daha büyük olduğu ve fiyat artışlarının birçok kaleme yayıldığı ifade edildi.

RBA ayrıca yapay zekâ yatırımlarının teknoloji ürünleri fiyatlarını hızla artırdığını bildirdi. İşletmeler maliyet baskısıyla karşı karşıya; bazıları mal ve hizmet fiyatlarını artırdı, bazılarıysa yeni artışları değerlendiriyor.

Yarı iletkenler konusunda Avustralya'daki enflasyon ile dış tedarik zincirlerini ayrı ele almak gerekiyor. RBA'nın Ağustos ekonomik koşullar raporunda, yarı iletkenler gibi yapay zekâda kullanılan ürünlere yönelik talebin Güney Kore ve Tayvan dâhil Asya'daki ticaret ortaklarında üretim ve ihracatı desteklediği belirtildi. Bazı tedarik zincirlerindeki kapasite kısıtları, ihracat fiyatlarının hacimden daha hızlı artmasına yol açtı.

ABS'nin ayrıntılı verilerinde oyun, oyuncak ve hobi ürünlerinin fiyatlarına bellek ve depolama bileşenlerindeki artışın yansıdığı belirtildi. Ancak RBA'nın Kasım kararı yarı iletkenleri enflasyonun belirli bir nedeni olarak göstermedi ve toplam CPI üzerindeki katkı paylarını açıklamadı.

Yeni artışla politika faizi, 2025 sonundaki yüzde 3,60 seviyesinin 1,25 puan üzerine çıktı. Şubat, mart, mayıs ve eylüldeki artışların ardından bu yılki beşinci artış gerçekleşti.

RBA, faiz artışlarıyla finansal koşullar sıkılaşırken ekonominin yavaşladığını, konut fiyatlarının belirgin biçimde gerilediğini ve işsizlik oranının yükseldiğini kaydetti. Bankanın 3 Kasım'da yayımladığı Kasım karar metninde, yüksek faizlerin yanı sıra konut fiyatları ve işlemlerindeki düşüşün konut yatırımlarını ve hane halkı tüketimini baskılayacağı öngörüldü.

RBA, aynı karar metninde veri merkezleriyle ilgili yatırımların da dâhil olduğu işletme yatırımlarının kısa vadede güçlü seyretmesini bekledi. İstihdam artmaya devam etse de işsizlik oranının ağustos tahmininin üzerine çıkacağını öngördü.

RBA'nın 3 Kasım'da yayımladığı Kasım Para Politikası Raporu'na göre genel ve çekirdek enflasyon 2027 sonuna kadar yüzde 3'ün üzerinde kalacak. Enflasyonun hedef aralığının orta noktası olan yüzde 2,5'e 2028'in ortasında ulaşması bekleniyor. Aynı raporda Avustralya büyümesinin trendin altında kalacağı ve işsizlik oranının 2028 sonlarında yüzde 5'in biraz üzerine çıkacağı öngörüldü.

RBA, Kasım raporunda 28 Ekim itibarıyla piyasa fiyatlamalarının 2027 ortasına kadar yaklaşık 1,5 ek faiz artışını yansıttığını kaydetti. Bu, karar öncesinde oluşan beklentiydi; karar sonrası piyasa tepkisini göstermiyor.

RBA, gelecekteki faiz kararlarında ekonomik verileri, büyüme ve enflasyon görünümünü ve risk değerlendirmelerini dikkate alacağını bildirdi. Faiz artışı 4 Kasım'dan itibaren yürürlüğe girecek.