Gemini’nin haberleri yeniden kullanması yayıncı haklarını ihlal edebilir

Gemini’nin çevrim içi haberleri yanıtlarında gerçek zamanlı olarak yeniden kullanması, belirli koşullarda haber yayıncılarının haklarını ihlal edebilir.

Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) Birinci Hukuk Sözcüsü Maciej Szpunar, 3’ünde yaptığı açıklamada, “Belirli koşullarda bir sohbet robotunun haberleri yeniden kullanması yayıncıların haklarını ihlal edebilir” dedi. Bu, mahkemenin nihai kararı değil, bağlayıcı olmayan bir görüş. Görüş, haberlerdeki olgular ile yayınların özgün ifade biçimini birbirinden ayırıyor.

Görüş, Macaristan merkezli çevrim içi medya işletmesi Like Company ile Google Ireland arasındaki davada sunuldu. Like Company, haberlerinin Gemini modelini eğitmek için kullanıldığını ve sohbet robotunun yanıtlarında yeniden üretildiğini öne sürdü.

Macaristan’daki mahkeme, haberlerin yanıtlarda yeniden üretilmesi ve kamuya sunulması, model eğitimi sırasında kopyalanıp kopyalanmadığı ve metin-veri madenciliği istisnasının uygulanıp uygulanamayacağı konularında ABAD’a dört soru yöneltti. Dava, üretken yapay zekâ konusunda ABAD’a taşınan ilk dosya oldu.

Gemini’nin kullandığı arama destekli üretim (RAG), kullanıcının sorusunu yanıtlarken web’deki bilgileri alıp kullanıyor. Görüşte ele alınan mesele, modelin geçmişte hangi materyallerle eğitildiğinden çok, yanıt oluştururken haberleri nasıl kullandığıydı.

Szpunar, haberlere erişirken ücretli erişim duvarlarının veya web’den içerik toplamayı sınırlayan önlemlerin aşılıp aşılmadığının incelenmesi gerektiğini belirtti. Yanıtın yalnızca haberdeki olguları aktarıp aktarmadığı ve özgün ifadeleri tanınabilir biçimde yeniden kullanıp kullanmadığı da değerlendirme ölçütleri arasında yer aldı.

Yanıtın, okuyucunun özgün haberi bulmasına gerek bırakmayacak ölçüde haberin ifade biçimini yeniden üretip üretmediği de tartışmanın bir parçası. Görüş, yayındaki olguları aktarmakla haberin özgün ifadelerini yeniden kullanmayı birbirinden ayırıyor.

Szpunar’a göre, özgün ifadeler önceki ölçütleri karşılayacak ölçüde sistematik ve tanınabilir biçimde yanıtta yer alıyorsa yayıncının içeriği kamuya sunma hakkı kural olarak ihlal edilmiş olabilir.

Hizmet sağlayıcının sorumluluğu, bu kullanımın iş modelinin ayrılmaz bir parçası olup olmadığına veya kullanımı güvenilir ve etkili biçimde önleyecek uygun tedbirleri alıp almadığına bağlı olabilir. Bu değerlendirme, Gemini’nin hak ihlalinde bulunduğunun kesinleştiği anlamına gelmiyor.

AB Telif Hakkı Direktifi’nin 15. maddesi, haber yayınlarının çevrim içi kullanımı konusunda yayıncılara ayrı haklar tanıyor. Görüşe göre korunan, haberlerdeki olguların kendisi değil, yayının ifade biçimiyle bağlantılı haklar.

Metin-veri madenciliği istisnası da koşulsuz uygulanmıyor. AB direktifi, içeriğe hukuka uygun erişim ve hak sahiplerinin haklarını saklı tutması gibi şartlar öngörüyor.

Szpunar, model eğitimiyle ilgili iki sorunun varsayımsal olduğu gerekçesiyle kabul edilemez sayılmasını önerdi. Like Company’nin haberlerinin Gemini’yi eğitmekte kullanıldığına dair kanıt bulunmadığını ve model eğitiminin yayınların “çevrim içi kullanımı” sayılmadığını belirtti.

Szpunar ayrıca, eserlerin model eğitiminde kullanılmasının ilke olarak metin-veri madenciliği istisnası kapsamında mümkün olabileceğini açıkladı. Bu görüş, tüm yapay zekâ eğitimlerinin serbest olduğu anlamına gelmiyor; direktifteki şartlar geçerliliğini koruyor.

Google, ayrı bir politika açıklamasında internet sitesi yöneticilerinin Google-Extended aracılığıyla içeriklerinin gelecekte Gemini model eğitiminde ve Gemini ile Vertex AI yanıtlarına dayanak olarak kullanılmasını yönetebileceğini bildirdi. Bu, Google’ın genel politika açıklamasıydı.

Üretken yapay zekâ eğitimi ve telif hakları konusundaki anlaşmazlıklar müzik sektöründe de gündeme geldi. TokenPost, Reservoir Media Management’ın eğitim verilerinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla Anthropic’e karşı açtığı davayı daha önce haberleştirmişti.

ABAD, yargı heyetinin davanın müzakerelerine başladığını ve kararın ileride açıklanacağını bildirdi.