xAI, 747 motorlarından dönüştürülen 8 gaz türbini kurdu; çevre örgütleri izne itiraz etti

xAI, ABD’nin Mississippi eyaletindeki Southaven’de Boeing (BA) 747 uçak motorlarından dönüştürülen sekiz gaz türbinini kurdu. Tesis, Tennessee eyaletindeki Memphis yakınlarında bulunan Colossus 2 yapay zekâ veri merkezine elektrik sağlıyor.

The New York Times, 3 Kasım’da eyaletin izin belgelerini uydu görüntüleriyle karşılaştırarak kurulumu haberleştirdi. Veri merkezi şebekeye bağlanmayı beklerken kendi elektrik üretim tesisini kuruyor.

Mississippi Çevre Kalitesi Departmanı, 11 Mart’ta Southaven’deki elektrik üretim tesisi için 41 gaz türbinini kapsayan inşaat izni verdi. İzin belgesinde bunlardan sekizinin uçak motorlarından dönüştürülen ProEnergy türbinleri olduğu belirtiliyor.

İzin belgesine göre dönüştürülmüş türbinlerin her biri 50 MW, sekizinin toplamı ise 400 MW nominal kapasiteye sahip. Bu değerler kurulu ekipmanın nominal kapasitesinin toplamını gösteriyor; gerçek elektrik üretimini ifade etmiyor.

ProEnergy, türbinlerinde General Electric’in (GE) CF6-80C2 uçak motorunun yenilenmiş çekirdek bölümünü kullandığını belirtiyor. Bu motor Boeing 747 uçaklarında da kullanıldı. Uçak motorları yerde bir bütün olarak çalıştırılmıyor; dönüştürülen motorlar, doğal gazla jeneratörü çalıştıran türbin sistemlerinde kullanılıyor.

İzin belgesindeki 41 türbinin nominal kapasitesi toplamda yaklaşık 1,24 GW. Sekiz dönüştürülmüş türbin bu inşaat izninin kapsamında yer alıyor ve daha önce kurulan geçici mobil türbinlerden ayrı.

İzin koşulları, dönüştürülmüş türbinlerin her birinde azot oksit azaltma ekipmanı ve oksidasyon katalizörü bulunmasını da gerektiriyor. Emisyon sınırları ekipman türüne göre değişiyor.

Dönüştürülmüş türbinler için izin verilen karbon monoksit yoğunluğu 4 ppm; diğer türbinlerde bu sınır 2 ppm. Uçucu organik bileşikler için sınır dönüştürülmüş türbinlerde 2,5 ppm, diğerlerinde 2 ppm. Bunlar izin belgesindeki ekipman bazlı emisyon üst sınırları; gerçek emisyonların bu düzeylere ulaştığını gösteren ölçüm sonuçları değil.

Southern Environmental Law Center, 9 Nisan’da NAACP ve diğer kuruluşları temsilen Mississippi yetkililerinin izin kararına itiraz etti. Kuruluşlar, izin incelemesinde çevredeki toplulukların kirlilikten etkilenme olasılığının yeterince değerlendirilmediğini savundu.

Bu itirazdan ayrı olarak NAACP, daha önce kurulan geçici türbinlerle ilgili Temiz Hava Yasası (Clean Air Act) kapsamında bir dava yürütüyor. Dava, kalıcı elektrik üretim tesisi iznini değil, sahadaki geçici mobil türbinlerin işletilmesi için izin gerekip gerekmediğini konu alıyor.

xAI, eyalet yetkililerinin mobil türbinleri izin kapsamı dışında tutan kararını gerekçe göstererek davanın reddini istedi. ABD federal mahkemesi 30 Ekim’de bu talebi kabul etmedi ve davanın devamına karar verdi. Mahkeme kararı davayı sona erdirmiyor; emisyon ihlali olup olmadığına ilişkin nihai bir hüküm de içermiyor.