Yapay zekâ geliştirme moratoryumu ve süper zekâ yasağı içeren 2 tasarı ABD Kongresi’ne sunuldu

Yapay zekâ geliştirmeyi geçici olarak durdurmayı ve yapay süper zekâyı yasaklamayı öngören iki ayrı yasa tasarısı ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nde sunularak ilgili komitelere sevk edildi. Tasarılar henüz yasalaşmadı; dolayısıyla geliştirme durdurma veya yasaklama hükümleri yürürlükte değil.

Senatör Bernie Sanders, S.5493 numaralı tasarıyı 23 Eylül’de sundu; tasarı Senato Ticaret, Bilim ve Ulaştırma Komitesi’ne sevk edildi. Temsilciler Meclisi üyesi Greg Casar ise H.R.10538 numaralı tasarıyı 24 Eylül’de sundu. Tasarı, Meclis Gözetim ve Hükümet Reformu Komitesi’ne gönderildi. Meclis kayıtlarında Yassamin Ansari ortak sunucu olarak yer alıyor.

Temsilciler Meclisi tasarısı, eğitimde kullanılan toplam tam sayı veya kayan nokta işlem sayısı 10 üzeri 25 veya daha fazla olan sistemleri ‘gelişmiş yapay zekâ sistemi’ olarak tanımlıyor. Tasarı, bu eşiği karşılayan sistemlerin geliştirilmesine geçici ara verilmesini öngörüyor.

Tasarı yasalaşırsa yeni bir yapay zekâ kurumunun kadroları oluşturulup güvenlik kuralları hazırlanana kadar kapsamdaki sistemlerin eğitimi, değiştirilmesi ve ince ayarı durdurulacak. Bu, tasarıda önerilen koşullu bir önlem; şu anda yürürlükte olan bir kural değil.

Tasarı ayrıca henüz kullanıma sunulmamış gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin devreye alınmasını kısıtlıyor. Bu hüküm, tasarıdaki işlem sayısı eşiğini karşılayan sistemler için geçerli.

Güvenlik kuralları arasında geliştirme planlarının bildirilmesi, geliştirme ve kullanıma sunma süreçlerinin değerlendirilmesi, güvenlik uygulamalarının denetlenmesi ve kamuya açılmadan önce son onay alınması bulunuyor. Tasarı, ilgili kuralları yeni yapay zekâ kurumunun hazırlamasını öneriyor.

İşlem sayısı eşiğinin teknolojik değişimler ve hesaplama verimliliği dikkate alınarak güncellenebilmesi de tasarıda yer alıyor. Böylece uygulama ölçütünün sabit kalması yerine teknolojideki değişime göre düzenlenmesi öngörülüyor.

Yapay süper zekâ, çoğu alanda insanın bilişsel kapasitesini aşan veya insanlığı yok etme ya da etkisiz hâle getirme gücüne sahip sistemler olarak tanımlanıyor. Bu tanım işlem sayısına değil, sistemin yeteneklerine dayanıyor.

Tasarının yasak kapsamına yapay süper zekânın yanı sıra izinsiz erişim, kendi kendini geliştirme ve insan denetiminden kaçınma gibi belirlenmiş öncül yeteneklere sahip sistemlerin geliştirilmesi, kullanıma sunulması ve bulundurulması da giriyor. İşlem sayısına dayalı geçici durdurma ile yeteneklere dayalı yasak farklı koşullara tabi.

Yapay süper zekâ geliştirilmesini önlemeye yönelik uluslararası bir anlaşma için girişim başlatılması ve yapay zekâ hesaplama altyapısına ihracat kontrolleri getirilmesi olasılığı da tasarıda bulunuyor. Bunlar önerilen araçlar; kesinleşmiş ihracat kısıtlamaları değil.

Senatör Sanders’ın ofisi, tasarının tanıtım materyalinde federal gözetim çerçevesi ve güvenlik inceleme süreçleri oluşturulana kadar gelişmiş yapay zekâ geliştirme faaliyetlerinin durdurulması gerektiğini savundu. Bu, tasarıyı sunan tarafın politika görüşü.

Bilgi Teknolojisi ve İnovasyon Vakfı (Information Technology and Innovation Foundation, ITIF) Başkanı Daniel Castro ise 3 Eylül tarihli açıklamasında, yapay zekâ geliştirmeye yönelik geniş kapsamlı bir yasağın yenilikçiliğe ve verimlilik artışı fırsatlarına zarar verebileceğini, Çin’e stratejik üstünlük sağlayabileceğini öne sürdü. Bu, ITIF’in görüşü; sektörün tamamının tutumu anlamına gelmiyor.

ABD Temsilciler Meclisi’nde yüksek performanslı yapay zekâ geliştiricilerinin güvenlik yönetimi ve olay bildirimlerini ele alan ayrı bir tasarı da sunulmuştu. TokenPost, söz konusu tasarının sunulmasını ve o dönemdeki Kongre takvimini daha önce haberleştirmişti.

Bu tasarıda kripto varlık veya blokzincir şirketlerini doğrudan düzenleyen bir madde bulunmuyor. Yapay zekâ hesaplama altyapısına yönelik olası ihracat kontrolleri yarı iletkenlerle dolaylı olarak bağlantılı olsa da tasarı, Güney Koreli yarı iletken şirketlerine etkileri belirtmiyor.