Cardano (ADA) Leios’ta 0 ayarı yasağı, acil durdurma önerisini CAP-12 ile karşı karşıya getiriyor

Cardano’nun genişleme özelliği Linear Leios’u acil durumda durdurma önerisi, anayasa değişikliğiyle çatışıyor. Tartışma gerçek bir ağ kesintisinden değil, kesinti halinde ek işlem yolunun kapatılmasına anayasal olarak izin verilip verilemeyeceğinden kaynaklanıyor.

Ekosistem kuruluşu Intersect, 6 Kasım tarihli haftalık güncellemesinde anayasa değişikliği önerisi CAP-12’nin 5. sürümünün Leios parametrelerinin 0’a ayarlanmasını yasakladığını açıkladı. 30 Ekim’de yayımlanan bu sürüm, zincir üstü kapatma kuralını da anayasa metninden çıkardı. Devre dışı bırakma yöntemi hard fork planında yer alırken yaklaşık 30 parametrenin değeri inceleniyor.

Leios, normal bloklara sığmayan işlemleri ayrı endorser bloklarına yerleştiren ve oylama ile sertifikasyonun ardından zincire ekleyen bir ölçeklendirme tasarımı. Cardano İyileştirme Önerisi CIP-0164, normal blok üretimini sürdürürken işlemler için ek bir yol oluşturmayı açıklıyor.

Bu yapıda 0 ayarı, Cardano genelindeki blok üretimini durdurmak için değil, Leios’un ek işlem yolunu kapatmak için öneriliyor. Acil durdurma planı da bu yolu hedefliyor.

CryptoSlate, Kevin Hammond’ın 6 Kasım’da sunduğu kapatma prosedürünün, 1. ve 2. seviye ağ sorunlarında endorser bloklarının azami işlem boyutunu belirleyen maxEndorserBlockTxsSize parametresini 0’a ayarlamayı öngördüğünü bildirdi. Öneri, önceden bildirim ve değişiklik sıklığı sınırlarının esnetilmesini içeriyor.

Yönetişim onayı ile değişikliklerin epoch sınırında uygulanması şartları ise korunuyor. Leios’u yeniden etkinleştirmek için normal parametre değiştirme prosedürünün izlenmesi planlanıyor.

Yürürlükteki Cardano Anayasası’nın PARAM-04a maddesi, ağın işleyişi açısından önemli parametrelerde değişiklik yapılmadan önce genellikle 90 gün önceden bildirim yapılmasını şart koşuyor. Dikkatli teknik incelemeden geçmiş 1. ve 2. seviye sorunlarda bu süre kısaltılabiliyor.

Bu istisna bildirim süresiyle ilgili; CAP-12’nin 5. sürümündeki 0 ayarı yasağını ortadan kaldırmıyor. Acil durdurma önerisinin uygulanabilmesi için hem bildirim istisnasının hem de 0 ayarına izin verilmesinin ayrı ayrı ele alınması gerekiyor.

Geliştirme ilerlemesi ile acil durdurma prosedürü birbirinden ayrı konular. Cardano konsensüs ekibi, 3 Kasım tarihli geliştirme raporunda endorser bloklarının oluşturulması, sertifika kontrolleri ve oylama aktarımı özelliklerinin geliştirme dalına eklendiğini açıkladı.

Intersect, DijkstraNet’in 2 Kasım’da protokol sürümü 12’ye geçtiğini, ancak kullanılan 11.2 düğümlerinin Linear Leios’un tüm özelliklerini içermediğini belirtti. İlk entegrasyon testlerinde ayrı bir Musashi 11.3 prototipi kullanılıyor.

Daha önce Leios’un konsensüs özelliklerinin geliştirme dalına ve test prototipine eklendiğini, ana ağa geçiş prosedürünün ise sürdüğünü bildirmiştik. Bu kez tartışmanın odağında geliştirme aşaması değil, ek işlem yolunun acil durumda nasıl kapatılacağı ve bunun anayasal sınırları var.

Acil durdurma önerisinin koşulları arasında Leios geliştirme ekibinden yazılı teyit, Preview ve Preprod test ağlarında kapatma ile yeniden başlatma testleri ve tüm düğüm uygulamalarının uygunluk kontrolleri bulunuyor. Öneri, prosedür uygulanmadan önce bu koşulların doğrulanmasını öngörüyor.

Cardano Forumu, 2 Kasım tarihli bilgilendirme yazısında CAP-12’nin o tarihe kadar 20 kez değiştirildiğini ve 32 tartışma başlığı açıldığını belirtti. Yazıda stake pool operatörleri (SPO), delege temsilcileri (DRep) ve Anayasa Komitesi incelemeye katılmaya çağrıldı.

Acil durdurma önerisi henüz kabul edilmedi. Intersect’in bir sonraki CAP inceleme toplantısı 12 Kasım’da saat 16.00’da (Kore saatiyle) yapılacak.