MnTe’de kiral altermagnon doğrudan gözlemlendi

Manganez tellürürde (MnTe), altermanyetizmanın bir özelliği olarak yorumlanan kiral magnon doğrudan gözlemlendi. Araştırma ekibi, bulgunun altermanyetizmaya ilişkin deneysel kanıt sunduğunu bildirdi.

ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı (SLAC National Accelerator Laboratory) öncülüğündeki ortak araştırma ekibinin çalışması 29 Ekim’de Science dergisinde yayımlandı. Ekip, dairesel polarizasyonlu X-ışını saçılımıyla magnonları gözlemledi. Spin polarizasyonunun momentuma bağlı değişiminin, MnTe’deki altermanyetizmanın g-dalga simetrisiyle uyumlu olduğunu açıkladı.

Altermanyetizma, ferromanyetizma ve antiferromanyetizmanın bazı özelliklerini bir arada taşıyan bir manyetik faz. Net mıknatıslanma sıfırlanırken spin polarizasyonlu akımlar üretilebilmesi, bu durumu spintronik araştırmalarının konusu hâline getiriyor. Ekip, Fransa’daki Avrupa Sinkrotron Radyasyon Tesisi’nde (European Synchrotron Radiation Facility, ESRF) sola ve sağa dönen polarizasyonlu X-ışınlarını örneğe göndererek saçılım tepkilerini karşılaştırdı. Araştırmacılar, sıradan antiferromanyetizmayla açıklanması güç bir sinyal tespit etti.

SLAC, ilk deneyin 2024’te yapıldığını ve sonuçların 2025’in başında tekrarlanan deneyle doğrulandığını duyurdu. Çalışma MnTe’nin manyetik özelliklerini inceledi. SLAC, altermanyetik malzemelerin olası kullanım alanları arasında kuantum teknolojileri ile bellek ve veri merkezlerine yönelik elektronik sistemleri saydı. Gelecek araştırmalarda altermanyetik durumların ışık ve elektrikle nasıl kontrol edilebileceği incelenecek.