Jeonbuk Bank Bitcoin teminatlı kurumsal kredi verdi; Tayvan’da 24’ünde oturum

Jeonbuk Bank (전북은행), bir şirket müşterisine Bitcoin’i (BTC) teminat göstererek won cinsinden kredi verdi. Tayvan’da bankaların kredi teminatı olarak kripto varlık kabul edip edemeyeceğinin ele alınacağı oturum 24’ünde yapılacak.

Jeonbuk Bank’in şirket müşterisinin işletme sermayesi kredisi için Bitcoin’i teminat olarak kullandığına ilişkin haberler ekimde yayımlandı. eDaily, teminatın yalnızca Bitcoin ile sınırlandırıldığını bildirdi. Maeil Business Newspaper, bunun tek bir kredi işleminde kullanıldığını ve resmî bir kredi ürününün piyasaya sürülmediğini aktardı. ChainNews (ABMedia) ise Bitcoin’in kayıtlı bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında tutulduğunu, borcun ödenmemesi hâlinde mahkeme açık artırmasıyla nakde çevrileceğini ve değerlemede birden fazla küresel borsanın fiyatlarının ağırlıklı ortalamasının kullanılacağını yazdı.

Bitcoin’in teminat olarak yönetilmesi, bankaların geleneksel teminat uygulamalarından farklı. Gayrimenkulde mülkiyet ve haklar ekspertiz ve tapu kayıtlarıyla doğrulanırken fiyatlar görece yavaş değişiyor. Borsada işlem gören menkul kıymetler için merkezi saklama sistemi bulunuyor ve borsa fiyatları referans alınabiliyor. Bitcoin ise dünyanın farklı borsalarında günün her saati işlem gördüğü için fiyatı sık sık değişiyor; varlığın kontrolü banka kayıtları yerine özel anahtarlarla sağlanıyor. Özel anahtarı elinde tutan taraf, fiilen varlığı da kontrol ediyor. Bu nedenle temel soru, teminatın bankanın kontrolünde olup olmadığı. Düzenlemeye tabi bir üçüncü taraf saklama kuruluşundan yararlanmak ya da bankanın saklama kapasitesi kurup çoklu imza gibi yöntemlerle kontrolü paylaşması olası seçenekler arasında.

Tayvan merkezli ChainNews, bankaların kripto varlık teminatı kabul etmeden önce çözmesi gereken dört konuyu sıraladı. △Fiyatın hangi borsadan alınacağı, olağan dışı fiyatların nasıl ayıklanacağı ve teminat kabul oranında hisse senetlerine kıyasla daha yüksek oynaklığın nasıl hesaba katılacağı △Banka çalışma saatleri dışında fiyat sert biçimde düşerse ek teminat talebi ve tasfiye sürecinin günün her saati yürütülüp yürütülemeyeceği △Varlık bankanın kendisinde ya da üçüncü taraf bir kuruluşta saklanırken kötüye kullanımın nasıl önleneceği ve borç ödenmediğinde tasfiye hakkının nasıl güvence altına alınacağı △Teminat hakkının nasıl kurulacağı ve üçüncü taraflara karşı nasıl ileri sürüleceği; borçlu ya da saklama kuruluşu yurt dışındaysa hangi ülke hukukunun uygulanacağı.

Tayvan’daki mevcut örnek, Güney Kore’deki krediden farklı bir yapıya sahip. Far Eastern International Bank’in dijital finans markası Bankee’nin ‘幣須貸’ ürünü, başvuru sahibinin MaiCoin ve MAX’te tuttuğu Bitcoin, Ethereum (ETH) ve Tether (USDT) varlıklarını kredi değerlendirmesinde mali durum kanıtı olarak dikkate alan bir bireysel kredi. Kripto varlıklar yalnızca geri ödeme kapasitesini gösteren bilgi olarak kullanılıyor, teminat gösterilmiyor. Teminat ise borç ödenmediğinde belirli bir varlıktan alacağın tahsil edilmesi hakkıyla bağlantılı; bu nedenle mali durum kanıtından farklı.

Saklama alanında ayrı bir pilot program yürütülüyor. Tayvan Finansal Denetim Komisyonu, 2025’in ocak ayından itibaren finans kuruluşlarının kripto varlık saklama hizmetleri için pilot programa başvurularını kabul etti ve bu yılın nisan ayı sonuna kadar beş bankaya onay verdi. Komisyon, mart ayında Tayvan Bankalar Birliği’nden uygulamaya yönelik kılavuz hazırlamasını istedi. Bankaların kripto varlıkları kendi başlarına yönetebilmesi, teminat kabulünün ön koşullarından biri olduğu için bu adım önem taşıyor. Ancak program saklama hizmetlerini deniyor; teminatlı kredi uygulamasından ayrı. Saklama altyapısı kurulsa bile teminatın nasıl değerleneceği ve hakların nasıl kullanılacağı ayrıca belirlenmeli.

Uluslararası standartlar da gözden geçiriliyor. Basel Bankacılık Denetim Komitesi, 2022’nin sonunda bankaların kripto varlık risklerine yönelik ihtiyati düzenleme standartlarını yayımladı ve varlık türlerine göre farklı sermaye gereklilikleri belirledi. Komite, şubat ayındaki toplantısının ardından yayımladığı açıklamada standardın bazı hükümlerine yönelik incelemeyi hızlandırdığını ve güncellenmiş taslağı yılın ikinci yarısında sunacağını bildirdi.

Tayvan Blockchain Enthusiasts Association’ın (TABEI) 11. yıllık etkinliği 23-24 tarihlerinde Taipei’de düzenlenecek. 24’ünde saat 14.00’te Kore saatiyle ‘kripto varlıkların kredi teminatı olarak kullanılması’ başlıklı oturum yapılacak. Açılış konuşmasını PwC Taiwan’ın icra direktörü yapacak; Yushan Bank, PwC ve finans eğitim enstitüsünden temsilciler kredi uygulamaları, risk yönetimi ve finansal denetim perspektiflerini tartışacak.