İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), 15’inde Hürmüz Boğazı’nın ‘kapalı kalmaya devam ettiğini’ öne sürerken ticari gemi geçişleri sürdü. Üç ABD uçak gemisi görev grubu da bir süre ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) operasyon bölgesinde aynı anda bulundu.
IRGC’nin kapalı olduğu yönündeki açıklaması 15’inde yayımlandı. Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC), aynı gün yayımladığı deniz güvenliği raporunda ticari gemi geçişlerinin devam ettiğini kaydetti.
JMIC raporuna göre önceki 72 saat içinde Hürmüz Boğazı’nda doğrulanmış bir saldırı ya da geçiş kesintisi yaşanmadı. Ticari gemi trafiği 2025 seviyesinin altında kaldı.
JMIC, 12-14 tarihleri arasında ABD’nin gemi geçişlerine yönelik destek sistemi üzerinden 83 geçiş kaydetti. Bağımsız takip verilerinde ise günlük geçiş sayısı tek haneli ile düşük çift haneli aralıkta görüldü. İki veri kümesinin kapsamı farklı olduğundan bu rakamlar toplanarak toplam geçiş sayısı hesaplanamaz.
JMIC, ticari geçişler sürmesine rağmen Hürmüz Boğazı’ndaki risk seviyesini ‘ciddi’ olarak sınıflandırdı. Geçişlerin devam etmesiyle risk değerlendirmesinin yüksek olması birbiriyle çelişmiyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), 15’inde Basra Körfezi’nde doğuya doğru seyreden bir petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’na girmeden önce saldırıya uğradığını duyurdu. Mürettebatın tamamı güvendeydi; gemideki hasarın boyutu ve çevresel etkiler o sırada belirlenememişti. Bu saldırı, boğazın içinde yaşanan olaylardan ayrı tutulmalı.
Yemen’in güneyindeki güçler, Dhubab Havalimanı’nda ve Taiz’in batısındaki Babülmendep çevresinde bulunan birliklerini yeniden konuşlandıracağını açıkladı. Açıklamada Aden’in savunulması ve Taiz kuşatmasının kaldırılması gerekçe gösterildi.
Birliklerin yeniden konuşlandırılacağı duyuruldu; ancak bu açıklama Babülmendep Boğazı’nın tamamında kontrolün Husilere geçtiği anlamına gelmiyor. Askeri birliklerin hareketine ilişkin duyuru ile boğazın genelindeki kontrol durumu farklı konular.
JMIC, 12-14 tarihleri arasında Babülmendep’ten 67 ticari gemi geçişi kaydetti; bu, günde yaklaşık 22 geçişe karşılık geliyor. Raporda boğazın ticari geçişlere açık olduğu, ancak durumun istikrarsızlığını koruduğu belirtildi.
Bu geçişlerin sayıldığı dönem, güneydeki güçlerin 15’indeki yeniden konuşlanma açıklamasından önceydi. Bu nedenle 67 rakamı, asker hareketliliğinin ardından deniz taşımacılığının durumunu göstermiyor.
TokenPost, daha önce Kpler verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin savaş öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 70 azaldığını bildirmişti. Bu düşüş oranı ile JMIC’nin son verileri farklı dönem ve ölçütlere dayanıyor; aynı eğilimin devamı gibi birleştirilemez.
Son tanker saldırısında veya birliklerin yeniden konuşlandırılmasında kripto varlık kullanıldığına dair kanıt sunulmadı. İran’a yönelik geçmiş yaptırım dosyası da bu denizcilik ve askeri gelişmelerden ayrı değerlendirilmeli.
ABD Hazine Bakanlığı, 17 Eylül’de Bitbank’ın Bitcoin’i (BTC) İran Devrim Muhafızları’na aktarmak için kullanıldığını öne sürerek yaptırım açıkladı. Bu, Hazine Bakanlığının yaptırım gerekçesinde yer alan bir iddiaydı; Bitcoin’in kasım ayındaki tanker saldırısında veya birlik hareketlerinde kullanıldığı anlamına gelmiyor.
The National, ABD uçak gemisi Theodore Roosevelt’in 15’inde (yerel saatle) CENTCOM operasyon bölgesine girdiğini bildirdi. Geminin başlangıçta George Washington’ın yerini alması planlanıyordu.
George Washington ve George H.W. Bush da aynı operasyon bölgesindeydi; böylece üç uçak gemisi görev grubu bir süre aynı bölgede bulundu. George Washington bu sırada operasyon bölgesinden ayrılmamıştı.
Bildirilen konum, CENTCOM operasyon bölgesiydi. Bu bilgi, üç uçak gemisinin de İran açıklarında bulunduğu şeklinde yorumlanamaz.
Comment 0