Back to top
  • 공유 Share
  • 인쇄 Print
  • 글자크기 Font size
URL copied.

MENA şirketleri gelirlerinin %9,3’ünü dijital dönüşüme ayırmayı planlıyor; %11’i düzenlemeler nedeniyle yatırımı erteledi

Umman’daki bir perakende mağazasının kasasında kartlı ödemeyi işleyen terminal / TokenPost.ai

Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) şirketleri, 2026-2032 döneminde gelirlerinin ortalama %9,3’ünü dijital dönüşüme ayırmayı planladığını bildirdi. Bu oran, gerçekleşen harcamayı değil şirketlerin anket yanıtlarını yansıtıyor.

GSMA, “2026 MENA Şirketlerinin Dijital Dönüşümü Raporu” için MENA bölgesindeki 10 ülkeden 885 şirketle anket yaptı. Katılımcıların 423’ü, Körfez İşbirliği Konseyi’nin (GCC) beş üyesindendi.

Aynı ankette hesaplanan küresel ortalama %9,6 oldu. MENA şirketlerinin planladığı oran bu değerin 0,3 yüzde puan altında kaldı. Küresel araştırma, 50 ülkeden 6.342 şirketi kapsadı.

Telekomünikasyon politikaları ve düzenleyici çerçeve hakkındaki değerlendirmeler farklılaştı. Katılımcıların %61’i mevcut çerçevenin dijital dönüşümü veya bağlantılı ürün ve hizmetlerin ticarileşmesini desteklediğini söylerken, %28’i engel oluşturduğunu belirtti.

Şirketlerin %11’i, son 24 ayda düzenleyici gereklilikler nedeniyle bazı yatırımları ertelediğini; %8’i ise projeleri iptal ettiğini bildirdi. Bu oranlar anket yanıtlarının toplamını gösteriyor ve düzenlemelerin bağımsız nedensel etkisini ölçmüyor.

Ankette düzenlemelerin yanı sıra uygulama maliyetleri ve mevcut sistemlerle entegrasyon da başlıca zorluklar arasında yer aldı. Her iki konuyu da zorlayıcı bulan şirketlerin oranı ayrı ayrı %41 oldu.

Araştırma Umman ve Irak’ı da kapsıyor, ancak yayımlanan temel rakamlar MENA bölgesinin toplamını gösteriyor. Bölgenin %9,3’lük ortalaması, Umman veya Irak şirketlerinin ayrı ayrı yatırım planları olarak yorumlanamaz.

Umman’da banka ve ödeme hizmeti sağlayıcıları kanalıyla işlenen işlemlerin %89’u adet, %81’i değer bakımından dijital ödemelerden oluştu. Bu veriler, Umman Merkez Bankasının (CBO) 2025 Ulusal Ödeme Sistemleri Yıllık Raporunda yer aldı.

Aynı kanalda nakit, işlem adedinin %11’ini ve değerinin %19’unu oluşturdu. Banka ve ödeme hizmeti sağlayıcıları kanalı dışında yapılan nakit işlemler hesaba katılmadığından, bu oranlar Umman’daki tüm ödemelerin dijital payını göstermiyor.

CBO’nun yayımladığı istatistiklere göre, 2025’te anlık ödeme sisteminde 339 milyon 356 bin işlem yapıldı ve işlem tutarı 10 milyar 450 milyon 340 bin Umman riyaline ulaştı. Bu rakamlar belirli bir sistemin işlem hacmini gösteriyor; ödeme yöntemlerine göre verilen önceki oranlarla aynı kapsamda değil.

CBO’nun 2023 Ödeme Sistemleri Yıllık Raporunda “tokenizasyon”, kart numarasının ödeme cihazlarında kullanılmak üzere bir tokene dönüştürülmesi olarak tanımlanıyor. Akıllı telefonla kartlı ödeme gibi işlemlerde kullanılan bu yöntem, blokzincir tabanlı varlık tokenizasyonundan farklıdır.

Irak Merkez Bankası (CBI), 2025’te Irak’taki elektronik kart mutabakatlarının tutarını 33 trilyon dinar olarak açıkladı. Bu rakam, CBI verilerinde elektronik kart mutabakatı olarak sınıflandırılan işlemleri kapsıyor.

CBI elektronik sistemleri üzerinden yapılan finansal mutabakatların tutarı ise ayrı bir hesaplamada 524 trilyon 134 milyar dinar olarak kaydedildi. Bankalar arası ödemeler ve takas ağı gibi kalemleri içeren bu tutar, elektronik kart mutabakatlarıyla aynı kapsamda karşılaştırılamaz.

CBI, finansal kapsayıcılık stratejisinin parçası olarak Eylül 2025’te elektronik ödemeler konusunda farkındalık kampanyası başlattı. Kampanya kapsamında ücretsiz banka hesabı açılması, POS terminallerinin yaygınlaştırılması ve elektronik kart çıkarılması yer aldı.

CBI, 9 Kasım 2026’da bankalara ve ödeme hizmeti sağlayıcılarına, uluslararası ödeme geçitleri ve POS terminalleri üzerinden yapılan kart işlemlerinde 1 dolar için 1.520 dinar kurunun uygulanması talimatını verdi. Talimatta ücretlerin açıkça bildirilmesi ve asgari ücret uygulanması da istendi.

<Copyright ⓒ TokenPost, unauthorized reproduction and redistribution prohibited>

Most Popular

Other related articles

Comment 0

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.

0/1000

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.
1