AI Standards, yapay zekâ (AI) sistemlerinin eylemlerini gerçekleşmeden önce inceleyen ve yönetişim kapsamındaki kararların kriptografik kanıtlarını XRP Ledger’a (XRPL) kaydeden bir platform tanıttı.
Şirket, 18'inde yayımladığı basın açıklamasında AI ajanlarının uygulamayı planladığı eylemleri politikalara göre önceden kontrol ettiğini, çalışır durumdaki sistemlerin davranışlarını da gerçek zamanlı izlediğini bildirdi. Yönetişim kapsamındaki her karar için sonradan değiştirildiği anlaşılabilecek bir kanıt oluşturuluyor. Şirket, denetçilerin, düzenleyici kurumların ve yönetim kurullarının bu kayıtları inceleyebileceğini belirtti.
AI Standards, mevcut yönetişim araçlarının eylem sonrasında oluşturulan kayıtları sakladığını, bu kayıtların niyeti belgelese de gerçek davranışı bağımsız biçimde kanıtlamakta sınırlı kaldığını savundu. Şirket, platforma duyulan ihtiyacın mevcut sistemlerin AI davranışlarını gerçek zamanlı olarak ne ölçüde kanıtlayabildiğine bağlı olduğunu söyledi.
Şirket, işletmelere yeni bir platform kullanmaya başlamadan önce mevcut altyapılarının AI sistemleri için onay, denetlenebilirlik ve izleme işlevleri sunup sunmadığını değerlendirmelerini önerdi. Eksiklerin giderilmesi için gereken araçların ve sistem entegrasyonlarının da incelenmesini istedi.
AI Standards, her AI kararına yönetişim kurallarının uygulanıp uygulanmadığını, kararın denetlenebilirliğini ve kurallara uyumu gösteren kayıtların eşlik ettiği süreci ‘kanıt ekonomisi’ olarak tanımladı. Platformun işleyişi şu adımlardan oluşuyor: △ AI sistemleri ve ajanlarının tespiti △ risk sınıflandırması ve düzenleyici yükümlülüklerle eşleştirme △ önceden politika kontrolü ve gerçek zamanlı izleme △ sıfır bilgi kanıtı ve biçimsel doğrulamayla uyumun kontrolü △ kanıtın XRP Ledger’a sabitlenmesi.
Sıfır bilgi kanıtı, içerideki bilgileri açıklamadan belirli koşulların karşılanıp karşılanmadığını doğrulama yöntemi. Biçimsel doğrulama ise bir sistemin önceden belirlenmiş kurallara uyup uymadığını kontrol ediyor. Şirket, bu iki yöntemi uyum kontrollerinde kullandığını bildirdi.
Şirket, yönetişim kanıtlarının yanı sıra AI ajanlarının kimlik bilgilerini ve uyum kayıtlarını da sonradan değişiklik yapıldığı anlaşılabilecek biçimde sakladığını açıkladı. Kuantum bilgisayarlara hazırlıklı elektronik imzaların ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) standartlarına uygun kullanıldığını da belirtti.
AI Standards’ın internet sitesinde açıklanan yapıya göre kurumsal iç kayıtlar özel bir yan zincirde işleniyor; kamuya açık biçimde doğrulanması gereken kanıtlar ise XRP Ledger ana ağına sabitleniyor. Böylece kurum içi kayıtlarla kamuya açık defterde doğrulanabilen kanıtlar ayrı tutuluyor.
AI Standards Baş Vizyon Sorumlusu Fran Horvath, “Mevcut sistemler AI’ın gerçekte ne yaptığını bağımsız ve gerçek zamanlı olarak gösteremiyorsa şirketler bu boşluğu incelemeli” dedi. Horvath, şirketlerin önce mevcut kayıt ve uyum sistemleriyle neleri kanıtlayabildiğini değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.
AI Standards, basın açıklamasında McKinsey’in ağustosta yayımladığı ‘2026’da AI’ın Durumu’ araştırmasına da yer verdi. Araştırmada katılımcıların yaklaşık %90’ı AI’ı en az bir iş alanında düzenli olarak kullandığını söyledi. AI’ı şirket genelinde yaygınlaştırdığını belirtenlerin oranı %44 oldu; bu oran bir yıl önce %38’di. Aradaki fark 6 yüzde puan.
Bu araştırma verileri şirketlerde AI kullanımını gösteriyor; AI Standards platformunun kullanımını veya başarısını ölçmüyor. Basın açıklamasında platformun müşteri sayısına ya da gerçek kullanım sonuçlarına ilişkin bilgi verilmedi.
Avrupa Birliği (AB) Yapay Zekâ Yasası’nın 12. maddesi, yüksek riskli AI sistemlerinin faaliyet dönemi boyunca ortaya çıkan olayları otomatik olarak kaydedebilecek teknik kapasiteye sahip olmasını şart koşuyor. Madde otomatik kayıt yeteneğini zorunlu tutuyor; blokzincir kullanımını şart koşmuyor.
Bu nedenle XRP Ledger kullanılması tek başına platformun mevzuata uygun olduğunu göstermiyor. Uyum, platformun işlevlerinin yasal gereklilikleri karşılayıp karşılamadığına göre değerlendirilmelidir.
Comment 0