Fransız Finans Sektörü Danışma Komitesi (CCSF), bireysel yatırımcılara yönelik yüksek riskli kripto varlık reklamlarında risk uyarıları ile tavsiye ve influencer tanıtımlarına ilişkin kuralların sıkılaştırılmasını Avrupa Birliği'ne (AB) önerdi. Yüksek riskli varlıkları güvenilir biçimde sınıflandırmak zor olursa, bireylere yönelik tüm kripto varlık reklamlarına daha sıkı kurallar uygulanması da gündeme getirildi.
CCSF, 2023'teki tavsiyelerin uygulanmasını inceledikten sonra tüketiciyi korumaya yönelik ek adımlar açıkladı. 17 Kasım'da yayımlanan tavsiyede, Avrupa Komisyonu'nun Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi'ni (MiCA) değiştirmesi halinde bu ölçütlerin düzenlemeye yansıtılması gerektiği belirtildi.
Tavsiyenin amacı reklamları tamamen yasaklamak değil. Şeffaflık standartları uygulanması, getiri ihtimali ile risklerin dengeli biçimde sunulması ve reklamların hangi kanallardan yayıldığının denetlenmesi hedefleniyor.
CCSF, bazı kripto varlıkların yüksek oynaklık, teknik karmaşıklık, belirlenebilir bir temel değerin bulunmaması ve hızlı fiyat hareketleri gösterdiğine dikkat çekti. Bu özelliklerin bireysel yatırımcıların riskleri değerlendirmesini zorlaştırdığı belirtildi.
Tavsiyede algoritma tabanlı tanıtımlar, tavsiye bağlantısı ödülleri ve kullanıcıları hızlı karar almaya yönelten oyunlaştırma yöntemleri de denetim kapsamına alındı. Bu araçların yeni kripto varlıkların piyasaya sürülmesi ve satışında yeterli inceleme yapılmadan karar alınmasını teşvik edebileceği ifade edildi.
Sosyal medya ve influencer reklamlarında avantajlar ile risklerin dengeli biçimde yer alması, kullanılan mecraya uygun açık uyarıların görünür veya duyulabilir şekilde sunulması istendi.
Kripto varlık hizmetlerini güvenli finansal ürünler gibi gösteren ifadeler de eleştirildi. ‘Tasarruf’ veya ‘ödül’ gibi kelimelerin risk algısını düşürebileceği belirtilerek hizmetin niteliği ve getirinin kaynağının açıkça anlatılması gerektiği kaydedildi.
Reklam kuralları, CCSF'nin tüketici koruması için sıraladığı altı görevden biri oldu. Tavsiyede △ kredi, borçlanma ve staking gibi yüksek riskli hizmetlere ilişkin bilgilerin güçlendirilmesi △ tersine talep (reverse solicitation) kurallarının düzenlenmesi △ bireysel yatırımcıların riskleri anlama düzeyinin artırılması △ yüksek riskli kripto varlık tanıtımlarının düzenlenmesi △ uyuşmazlık çözüm yollarının açıklanması △ kişisel veriler ile güvenliğin güçlendirilmesi önerildi.
Kredi verme, borçlanma veya staking hizmeti sunan ya da bu hizmetlere aracılık eden kuruluşlar; hizmet sağlayıcısını, düzenleyici statüsünü ve geçerli koruma mekanizmalarını kullanıcıların kolayca anlayabileceği şekilde açıklamalı. Stablecoin hizmetlerinde ise sabitten kopma ve döviz kuru riskleri ile geri ödeme koşulları ayrı ayrı belirtilmeli.
AB tüketicilerini fiilen hedefleyen offshore platformların ‘tersine talep’ gerekçesiyle Avrupa kurallarını aşması da eleştirildi. AB tüketicilerine hizmet veren offshore platformlara, AB'de yetkilendirilmiş kuruluşlarla eşdeğer tüketici koruma şartları uygulanması ve Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'nin (ESMA) yetkisiz hizmetleri denetleme yetkisinin güçlendirilmesi önerildi.
Bireysel yatırımcıların bazı hizmetlerin özelliklerini ve risklerini yeterince anlayıp anlamadığını doğrulayacak mekanizmalar da incelenmeli. CCSF, yükümlülüklerin aşırı karmaşık hale gelmemesi için orantılılık ilkesine uyulmasını ve düzenleme yürürlüğe girmeden önce rekabet üzerindeki olası bozulmaların etki değerlendirmesiyle incelenmesini istedi.
Uyuşmazlık halinde başvurulabilecek çözüm yollarının açıkça gösterilmesi de tavsiyeler arasında yer aldı. Platformlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, tüketici uyuşmazlıklarını çözen kurumu, yetkili mahkemeyi ve uygulanacak hukuku sözleşmelerinde görünür biçimde belirtmeli.
Kişisel veriler ve güvenliğin güçlendirilmesi, kripto varlık sahiplerine yönelik fiziksel saldırıların artmasıyla bağlantılı bir başlık olarak ele alındı. CCSF; sahipleri belirlemeye veya izlemeye yarayan bilgilere erişim yetkilerinin ve görüntüleme kayıtlarının kontrol edilmesini, yetkisiz erişim, veri sızıntısı ve kimlik hırsızlığını önleyecek önlemlerin güçlendirilmesini istedi.
CCSF'nin aktardığı Adan-Ipsos 2026 araştırmasına göre Fransızların yüzde 11'i kripto varlık sahibi olduğunu, yüzde 93'ü ise kripto varlıkları daha önce duyduğunu söyledi. MiCA kademeli olarak uygulanmasına rağmen tüketici bilgilerinin ve risk anlayışının yeterli olmadığı değerlendirmesi tavsiyenin arka planında yer aldı.
Belge, Avrupa Komisyonu'nun MiCA'nın yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini incelerken başvuracağı bir danışma metni niteliğinde. Gerçek bir düzenleme değişikliği için ayrıca karar alınması gerekiyor; tavsiyenin yayımlanması tek başına yeni reklam yükümlülükleri getirmiyor.
Comment 0