Back to top
  • 공유 Share
  • 인쇄 Print
  • 글자크기 Font size
URL copied.

Çin geliri %29,1 olan ASML: Hollanda, MATCH tasarısının ülke dışı uygulanmasına itiraz etti

Yarı iletken temiz odasında kontrol edilen derin ultraviyole litografi ekipmanı / TokenPost.ai (macro)

ASML'nin (ASML) Çinli müşterilerinden elde ettiği gelir, 2025 toplam gelirinin %29,1'ini oluşturdu. ABD, Hollanda gibi müttefik ülkelerin Çin'de bulunan ve tasarı kapsamındaki tesislere yarı iletken ekipmanı satış ve hizmetlerini kendi ihracat kontrol standartlarına uydurmasını amaçlayan bir yasa tasarısını ilerletiyor. Hollanda, tasarının ülke dışı uygulanmasının ulusal güvenlik ve ihracat kontrolü yetkilerini ihlal edeceğini belirterek itiraz etti.

◇ Yasanın ardından 150 gün içinde koşullar oluşursa yabancı ekipmana da ABD denetimi

ABD Kongresi'nin nisanda sunduğu Donanım Teknolojisi Kontrollerinin Çok Taraflı Uyumlaştırılması Yasası (Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware, MATCH Act, H.R.8170), müttefik tedarikçi ülkelerin Çin gibi kaygı duyulan ülkelerdeki tasarı kapsamındaki tesislere yönelik ürün ihracatı ve hizmetlerini ABD düzenleme seviyesine getirmesini istiyor. Tasarı, Çin'deki kapsam içi tesislere kurulmuş ürünlerin satışı ve bu ürünlere verilen hizmetler için lisans şartı getiriyor.

Senato tasarısına göre müttefik ülkeler 150 gün içinde eşdeğer kontrolleri yürürlüğe koymaz, diplomatik görüşmeler tükenir ve gecikmenin ABD ulusal güvenliğine zarar verdiği değerlendirilirse ABD Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ile istişare ederek o ülkede üretilen kapsam içi ekipmanlara ve Çin'deki hedef tesislerde bulunan ürünlere verilen hizmetlere ABD kurallarını uygulayabilecek. Ulusal güvenlik değerlendirmesiyle 150 günlük süre bir kez ve en fazla 90 gün uzatılabilecek. Lisans incelemesine esas olarak ret ölçütü de dahil edildi.

Tasarı, Senato'nun Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) için hazırladığı yönetici paketine dahil edildi ancak nihai metin kesinleşmedi. Temsilciler Meclisi'nin kabul ettiği metinde MATCH Act yer almadı ve tasarının yıl sonu NDAA'ya girip girmeyeceği konusunda anlaşma sağlanmadı. Sanayi lobisinin hareketliliği, TokenPost'un daha önce yayımladığı üç yapay zekâ çipi ihracat kontrolü tasarısına ilişkin haberinde de ele alınmıştı.

Hollanda Dışişleri Bakanlığı 18 Kasım'da, ABD tasarısının ülke dışı uygulanmasının ülkelerin ulusal güvenlik ve ihracat kontrolü yetkilerini ihlal ettiğini ve bunun kabul edilemez olduğunu açıkladı. Hollanda hükümeti, parlamentoya verdiği yanıtta MATCH Act'in hâlâ teklif aşamasında bulunduğunu, içeriğinin değişebileceğini veya tasarının kabul edilmeyebileceğini belirtti.

◇ ASML'nin Çin faaliyetleri ve bakım hizmetleri tartışmanın merkezinde

ASML, Çin'e en ileri aşırı ultraviyole (EUV) ekipmanını hiç satmadı. Hollanda, 2023'ten bu yana bazı derin ultraviyole (DUV) ekipmanı ihracatlarına lisans şartı uyguluyor. MATCH Act, DUV ekipmanı gibi kapsam içi kalemleri ve Çin'deki tasarı kapsamındaki tesislere kurulmuş ürünlerin bakım ve onarım hizmetlerini de lisans şartına bağlıyor.

Tasarının yürürlüğe girmesi halinde Çin'deki hedef tesislere yönelik bazı ekipman satışları ve kurulu ekipman hizmetleri kısıtlanabilir; bu da ASML'nin Çin faaliyetlerinin bir bölümünü etkileyebilir. ASML, ekipman satışlarından ayrı olarak mevcut cihazlara servis ve yükseltme hizmetleri sunuyor. Bakım kısıtlamaları satış sonrası gelirlerini de etkileyebilir.

Roger Dassen (Roger Dassen), ASML finans direktörü (CFO), 14 Ekim'de gazetecilerle yaptığı görüşmede “Çin'de immersiyon teknolojisini kısıtlamak Çin'i yavaşlatabilir ancak durduramaz” dedi. Dassen, ihracat engellerinin Çin'in kendi yarı iletken ekipmanını geliştirmesini hızlandırabileceği görüşünü aktardı.

ABD Kongresi, Çin'in gelişmiş yarı iletken üretim kapasitesini sınırlamak ve ABD ile müttefiklerinin teknoloji üstünlüğünü korumak için ekipman kontrolündeki boşlukların kapatılması gerektiğini savunuyor. Kontrol kapsamına ekipmanın yanı sıra hizmetlerin de alınması bu yaklaşımın bir uzantısı olarak görülüyor.

Hollanda siyasetinde ise ABD şirketlerinin Çin'e yapay zekâ çipi satışına izin verilirken Avrupa ekipmanlarının kısıtlanmasının çifte standart oluşturduğu eleştirisi yapıldı. ABD kontrollerinin Avrupa şirketlerine daha yüksek maliyet yükleyebileceği de ifade edildi.

Litografi ekipmanı, bir wafer üzerine mikroskobik devreler işleyen yarı iletken üretiminin temel araçlarından biri. Ekipman satıldıktan sonra düzenli kontroller, parça değişimleri ve performans yükseltmeleri gerekiyor; bu nedenle üreticiler için bakım hizmetleri ayrı bir iş alanı oluşturuyor.

Çinli müşterilerin oluşturduğu %29,1'lik pay, bu müşterilerin ASML'nin toplam gelirinin yaklaşık üçte birini oluşturduğu anlamına geliyor.

Avrupa Politika Analizi Merkezi (CEPA), Hollanda ve Almanya'nın bakış açısından Avrupa'nın acil güvenlik önceliklerinin Çin'den çok Rusya'ya yakın olduğu görüşünü aktardı. Avrupa ülkelerinin Çin'e yönelik yarı iletken kontrollerini ABD seviyesine çıkarması için teknoloji dışındaki güvenlik konularında da ortak bir anlayış gerektiği belirtildi.

Kore'deki şirketler ve ekipman tedarik zinciri üzerindeki somut etkiler, ABD Kongresi'nin nihai metni ile Hollanda ve diğer müttefiklerin uygulama kararları kesinleştiğinde netleşecek.

Senato paketine dahil edilmesi ve Temsilciler Meclisi metninden çıkarılması nedeniyle MATCH Act'in yıl sonu NDAA'sında yer alıp almayacağı henüz belli değil. Tasarının kabul edilip edilmeyeceği ve müttefiklerle yürütülecek müzakerelerin sonucu, ASML'nin Çin'e satış ve hizmet kısıtlamalarının kapsamını belirleyecek.

<Copyright ⓒ TokenPost, unauthorized reproduction and redistribution prohibited>

Most Popular

Other related articles

Comment 0

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.

0/1000

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.
1