ABD'deki mega ölçekli bulut sağlayıcılarının yatırım artışının gayrisafi yurt içi hasıladaki (GSYH) payı, 2026'nın dördüncü çeyreğinde yaklaşık %1,5 ile zirve yaptıktan sonra gerileyebilir. Yapay zekâ yatırımları yüksek seviyesini korusa bile artış hızının yavaşlaması, ekonomik büyümeyi destekleyen etkinin zayıflamasına yol açabilir.
Goldman Sachs (GS), yapay zekâ yatırımlarının GSYH büyümesine katkısının 2026 sonu ile 2027 başı arasında zirve yapacağını öngördü. Söz konusu değerlendirme 21'inde (Kore saatiyle) aktarıldı.
Goldman Sachs, ABD'de yapay zekâ bağlantılı sermaye harcamalarını yıllık yaklaşık 600 milyar dolar (yaklaşık 799 trilyon won) olarak hesapladı. Bu tutara çipler, donanım ve bunları barındıracak tesislerin inşası gibi fiziksel yatırımlar dahil.
Amazon (AMZN), Microsoft (MSFT) ve Alphabet (GOOGL) gibi mega ölçekli bulut sağlayıcılarının 2026 sermaye harcamaları 725 milyar ila 800 milyar dolar (yaklaşık 965 trilyon ila 1,065 trilyon won) aralığında gösterildi. Mega ölçekli bulut sağlayıcıları, büyük ölçekli bilgi işlem hizmetleri sunan ve ilgili tesisleri doğrudan genişleten şirketlerdir.
Yatırım tutarından çok artış hızı
GSYH büyüme oranı, harcamaların mutlak büyüklüğünden çok ne kadar hızlı arttığına tepki verir. Aynı ölçekte büyük yatırımlar sürse bile üretim artsa da büyüme oranını yeniden yukarı çeken etki azalabilir.
Bu değerlendirmede yer alan %1,5, toplam yapay zekâ yatırımının GSYH'nin %1,5'i olduğu anlamına gelmiyor. Söz konusu oran, mega ölçekli bulut sağlayıcılarının yatırım artışının GSYH'ye oranını ifade ediyor ve toplam yapay zekâ harcamalarının ekonomik katkısından ayrı tutulmalı.
Yapay zekâ altyapısında ithalata bağımlılık da bir değişken. ABD şirketleri yurt dışında üretilen çip ve donanım satın aldığında sermaye yatırımı yurtiçi harcama sayılıyor, ancak ithalat GSYH'den düşülüyor; bu nedenle net etki azalabiliyor.
Jan Hatzius, Goldman Sachs başekonomisti, yapay zekâ sermaye harcamalarının ABD GSYH'sine ne ölçüde yansıtıldığı konusunda şüpheci bir tutum sergiledi. Bu yaklaşımın dayanağı, yapay zekâ harcamalarının önemli bölümünün ithal çip ve donanım alımına gitmesi.
Goldman Sachs, yapay zekâ harcamalarının ABD GSYH büyüme oranına katkısını yaklaşık 0,1 yüzde puan olarak tahmin etti ve bazı dönemlerde bu katkının fiilen sıfıra yaklaştığını belirtti. Yapay zekâ sermaye harcamalarının ABD ekonomik büyümesinin %30 ila %90'ını oluşturduğu yönünde iddialar dile getirilmişti; ancak Goldman Sachs'ın hesabı daha düşük bir katkıya işaret ediyor.
Goldman Sachs, toplam yapay zekâ yatırımını ve ABD GSYH büyümesine katkısını ayrı göstergeler olarak analiz etti. Bu tahmin, yatırım artış hızının yavaşlaması hâlinde GSYH katkısının nasıl değişeceğine odaklanıyor.
İthal ekipman payı yüksek yapay zekâ altyapısında şirket harcamaları ile ABD'deki katma değer aynı olmayabilir. Yapay zekâ sunucusu ithalatının GSYH hesaplamasında düşülmesi de bu yapıyla örtüşüyor. Şirket geliri, yurtiçi üretim ve makroekonomik GSYH'nin farklı yöntemlerle hesaplanmasının nedeni bu ayrım.
Kısa vadeli destekten uzun vadeli verimliliğe
Goldman Sachs, yapay zekâ altyapısının kurulmasını geçici bir yatırım sıçraması olarak değil, onlarca yıla yayılan yapısal bir dönüşüm olarak tanımladı. Yatırım artışının yavaşlaması, yapay zekânın benimsenmesinin aniden durduğu anlamına gelmiyor.
Verimlilik artışı, şirketlerin yapay zekâyı gerçek iş süreçlerine uygulamasıyla ortaya çıkabilecek bir kanal olarak gösterildi. Bu nedenle yatırım artış hızı ile verimlilik etkisi aynı anda hareket etmeyebilir.
Türkiye'deki okuyucuların ABD'li yapay zekâ şirketlerinin sermaye harcaması açıklamalarını değerlendirirken yatırım tutarı, ABD'deki katma değer ve GSYH katkısını ayrı ele alması gerekiyor. Aynı yatırım tutarının büyüme oranına nasıl yansıdığını anlamak için ithal ekipman payı ile harcama artış hızının birlikte incelenmesi gerekiyor.
İzlenecek göstergeler arasında Amazon, Microsoft ve Alphabet'in sermaye harcaması beklentileri ile ABD GSYH verileri yer alıyor. Şirket harcamalarının 2026 tahmin aralığını izleyip izlemediği ve yapay zekânın büyüme oranına eklediği katkının 2026'nın dördüncü çeyreğindeki zirvenin ardından nasıl değişeceği, bir sonraki dönemin yönünü değerlendirmede temel ölçütler olacak.
Comment 0